Hoe je geld bespaart zonder slechter te leven

Als we het over sparen hebben, denken de meesten van ons eerst aan minder uitgaan, altijd het goedkoopste kopen en alles opgeven wat we leuk vinden. 

Zo gesteld klinkt dat nogal overdreven. 

De hele week werken om je daarna schuldig te voelen omdat je uit eten gaat, lijkt niet het beste plan.

Daarom begrijp ik sparen op een andere manier: 

Je geld beter gebruiken zodat er aan het eind van de maand altijd iets overblijft, zonder jezelf te ontzeggen wat je echt leuk vindt.  

Soms betekent dat minder uitgeven. Soms meer verdienen of stoppen met betalen voor dingen die je jaren geleden hebt afgesloten. Of aandacht besteden aan belastingen.

Met dit artikel, waarin ik de mogelijkheden uitleg en vertel wat ik zelf doe, sluiten we de serie over vanaf nul beginnen met beleggen af. Want voordat je kiest waarin je wilt beleggen, moet je eerst zorgen dat er geld overblijft, en dat volhouden vraagt om een duurzaam systeem dat je meer oplevert dan de inspanning die het kost..

Om te sparen heb je drie mogelijkheden

De rekensom is eenvoudig: van je inkomsten trek je je uitgaven en de toepasselijke belastingen af. Wat overblijft is je marge, je spaarcapaciteit. Onthoud die, want dit is waarschijnlijk het belangrijkste getal van allemaal.

Om je spaarcapaciteit te vergroten kun je dus op elk onderdeel ingrijpen:

1. Op je inkomsten.
2. Op je uitgaven (vast en variabel).
3. Op je belastingen. 

Voor het eerste kun je een vaardigheid ontwikkelen, betere voorwaarden onderhandelen of een nieuwe inkomstenbron creëren. In hoe je extra geld verdient leg ik dat laatste uit, dus hier richten we ons vooral op het behouden van een groter deel van wat er binnenkomt.

Voor het tweede, waar we het hier over hebben, kun je bijvoorbeeld een abonnement opzeggen dat je niet gebruikt of een verzekeringscontract herzien.  

Je fiscale situatie legaal verbeteren kan ervoor zorgen dat je meer geld overhoudt en, hoewel het van je omstandigheden afhangt, is daar vaak ruimte voor.

Voordat je gaat schrappen: ontdek waar je geld naartoe gaat

Ik heb je al in dit artikel over hoe je begint met beleggen uitgelegd dat je eerst je uitgaven moet analyseren, dus ik ga mezelf niet herhalen; ik geef je alleen een samenvatting.

Je hebt twee opties: de afschriften van al je bankrekeningen over een heel jaar analyseren of al je uitgaven gaan bijhouden in een app of Excel. Een budget begint verkeerd als het gebaseerd is op wat we denken uit te geven, want dat is altijd minder dan de werkelijkheid.

Een maand laat gewoontes zien, maar niet alle uitgaven. Daarom raad ik altijd de eerste optie aan om verzekeringen, belastingen, onderhoud en andere onregelmatige betalingen te vinden. Een jaarlijkse verzekering van zeshonderd euro staat gelijk aan vijftig euro per maand die je moet reserveren, ook als de bank het bedrag in één keer afschrijft.

Daarna scheid je vaste van variabele uitgaven. De eerste keren terug vanwege een eerdere verplichting, terwijl de tweede veranderen met je verbruik.  

Scheid ook noodzakelijke van niet-noodzakelijke uitgaven. Dat is niet hetzelfde als het vorige onderscheid: een abonnement is meestal vast maar niet noodzakelijk, terwijl voeding of benzine variabel en wel noodzakelijk zijn. Kijk hoeveel elk van deze groepen samen kost en let vooral bij de niet-noodzakelijke uitgaven op één ding: wat krijg je er in elk geval voor terug?

Pas als je dit helder hebt, kun je beslissen waar je wilt besparen..

Hoe je een budget organiseert en een spaarmethode kiest

Met de cijfers voor je helpt een budget je inkomen te verdelen over behoeften (inclusief toekomstige betalingen), plezier en sparen. Het hoeft niet perfect te zijn, maar wel realistisch en flexibel: als je steeds tekortkomt op het bedrag voor voeding, moet je die post waarschijnlijk aanpassen; je kunt niet elke maand tegen inflatie vechten.

Er zijn verschillende methodes die in de basis eigenlijk sterk op elkaar lijken. Daarom kun je ze combineren tot iets dat voor jou prettig werkt:

Methode	Hoe het werkt	Waar je rekening mee moet houden
50/30/20-regel	Richt de verdeling op ongeveer 50% voor behoeften, 30% voor wensen en 20% voor sparen	De verhoudingen passen mogelijk niet bij je salaris of woonkosten
Zero-based budgeting	Je geeft je volledige inkomen een bestemming, inclusief sparen. Er blijft dus geen onbestemde marge over	Dat betekent niet dat je rekening leeg moet zijn (je kunt er een bedrag laten staan): het betekent dat je vooraf bepaalt waar het geld naartoe gaat
Enveloppen of categorieën	Je reserveert bedragen voor boodschappen, vrije tijd, rekeningen of doelen	Dat kan met rekeningen, potjes of een spreadsheet

Afhankelijk van waar je woont kan je huur een groot deel van je salaris opslokken en werkt de 50/30/20-regel misschien niet. Gebruik deze verhoudingen als richtlijn en pas je budget aan je eigen werkelijkheid aan.

Het is ook nuttig om onderscheid te maken tussen sparen en geld reserveren om later uit te geven. Wat je opzijzet voor de autoverzekering voorkomt een onaangename verrassing als de rekening komt, maar is niet beschikbaar om te beleggen.  

Die scheiding voorkomt dat je een hoog saldo verwart met geld dat je vrij kunt uitgeven. Daarom werkt het zo goed om zulke bedragen vooraf op een andere rekening te zetten.

Automatisch sparen: geld opzijzetten voordat je het uitgeeft

Laten we duidelijk zijn: wachten tot het einde van de maand om te sparen wat er overblijft, is een beroerd spaarsysteem. Zodra je je uitgaven hebt geanalyseerd en weet hoeveel je nodig hebt om te leven en geplande betalingen te doen, is het beter om meteen bij ontvangst van je inkomen een bedrag opzij te zetten.,

Je kunt bijvoorbeeld één rekening gebruiken voor dagelijks gebruik, één voor noodgevallen en één voor doelen of onregelmatige uitgaven. Zelf heb ik aparte rekeningen, een noodbuffer en automatische overschrijvingen voor beleggingen. Het systeem hangt er niet van af of ik eraan denk. 

Begin met een bedrag dat je kunt volhouden. Als je analyse klopt, hoef je het later niet terug te halen om boodschappen te betalen. Als je berekeningen niet kloppen, moet je ze aanpassen. 

Als je zelfstandig bent en wisselende inkomsten hebt, kun je een klein vast maandbedrag combineren met extra stortingen wanneer je meer verdient, zonder een automatische overschrijving in te stellen die je rekening rood laat staan.

Om te bepalen hoe groot je noodbuffer moet zijn, vermenigvuldig je je noodzakelijke maanduitgaven met een passend aantal maanden: minder als je alleen woont en meer als je kinderen hebt. In elk geval ligt de bandbreedte tussen 6 en 24 maanden, waarbij 12 bijna altijd een goed uitgangspunt is.  

Die noodbuffer laat je rustig slapen, omdat je noodzakelijke uitgaven kunt blijven betalen, zelfs als je van de ene op de andere dag helemaal geen inkomen meer zou hebben.

Hoe je spaart met een laag salaris

Met een laag salaris moet je eerst nagaan of je wonen, eten, nutsvoorzieningen en noodzakelijk vervoer kunt betalen. Als bijna alles daaraan opgaat, los je het niet op door een streamingdienst op te zeggen. Dan moet je bekijken hoe je je inkomen kunt verhogen. Daarnaast kun je grote uitgaven herzien waar dat haalbaar is of gebruikmaken van steun waar je recht op hebt.

Het heeft ook geen zin om jezelf een spaarpercentage op te leggen dat je niet kunt halen. Een klein bedrag kan helpen om ruimte op te bouwen als je het kunt missen, maar onthoud dat de noodbuffer eerst komt en dat bekende toekomstige uitgaven (IBI, verzekeringen…) niet uit die buffer worden betaald.

Wat je wel kunt doen, is je schulden controleren. Als je naast de hypotheek dure schulden hebt, kijk dan naar rente en termijnen en betaal ze af voordat je aan sparen denkt. Het gaat erom je totale vermogen (kapitaal, bezittingen en schulden) te verbeteren zonder aankomende betalingen in gevaar te brengen.

Hoe je thuis en bij het boodschappen doen bespaart

Nu komen we bij wat echt moeilijker is. Onze gewoontes gaan het ons hier niet makkelijk maken.

Controleer terugkerende uitgaven en kosten

Begin met wonen, nutsvoorzieningen, telecom, abonnementen en verzekeringen, want een blijvende verbetering werkt elke maand door. Twintig euro per maand besparen op een gelijkwaardige dienst is tweehonderdveertig euro per jaar zonder voortdurend over uitgaven na te hoeven denken.

Kijk wat je echt gebruikt of waar je plezier van hebt. Een abonnement van 10 euro kost 120 euro per jaar. Als je ervan geniet, is dat prima. Als je het één maand per jaar opent om het nieuwe seizoen van Game of Thrones te kijken, misschien niet.  

Misschien geeft Amazon Prime je —alleen al door gratis verzending— meer dan genoeg materiaal voor de hoeveelheid tv die je dagelijks kijkt en hoef je Netflix en HBO niet toe te voegen. Of misschien kies je liever voor AppleTV en zijn geweldige sciencefictionseries. Met de catalogus van één van deze platforms heb je JAREN entertainment. Benut die.

Je kunt abonnementen ook rouleren en telkens een maand één platform nemen om de serie(s) die je wilt zien te bingen, en daarna stoppen met betalen als je het niet gebruikt. 

Controleer ook de jaarlijkse afschrijvingen, die niet zichtbaar zijn in een overzicht van drie maanden.

Kijk bij de bank naar de kosten en de voorwaarden om die te vermijden. Als je salaris daar wordt gestort, zou je niets moeten betalen.

Vergelijk thuis de elektriciteits- en internettarieven. Kijk of je het gecontracteerde vermogen kunt verlagen of een beter passend glasvezel- en mobiel abonnement kunt kiezen.  

Controleer bij verzekeringen de dekking, verzekerde bedragen, uitsluitingen, eigen risico’s en mogelijke dubbele dekkingen. Vergelijk een maand voor de verlengingsdatum de tarieven. Verlengen bij je huidige verzekeraar terwijl je een aanbod van een concurrent op tafel hebt, kan je gemakkelijk 10% besparen.

Plan bij voeding wat je gaat verbruiken

Een lijst op basis van wat je thuis al hebt voordat je naar de supermarkt gaat voorkomt dat je te veel koopt of eten weggooit omdat het over datum raakt. Het helpt ook om de prijs per kilo of liter te vergelijken: hoewel het vaak zo is, is de grotere verpakking niet altijd voordeliger als je uiteindelijk een deel weggooit.

Ook helpt het om elke week te plannen wat je voor lunch en avondeten eet, behalve op dagen dat je buiten de deur eet. En als je nog een stap verder gaat en berekent wat elke maaltijd je kost , zul je misschien verrast zijn.

Misschien lijkt €200 per maand per persoon voor eten je in eerste instantie veel, maar gedeeld door 30 dagen is dat €7 per dag. Dat is €3 voor de lunch, nog eens €3 voor het avondeten en €1 voor het ontbijt. Bedenk nu wat je daarvoor koopt en misschien verhoog je je voedselbudget wel met nog eens 50%.

Om je boodschappen goedkoper te maken heb je altijd aanbiedingen, producten die bijna over datum zijn en apps zoals Too Good To Go, die behoorlijk goed werken.

Sport, die grote vergeten post

Tot voor kort —al zie ik gelukkig dat het de laatste tijd verandert— was het sportschoolabonnement een van de eerste slachtoffers wanneer mensen wilden besparen.

Ja, de redenering is: als ik kan hardlopen, waarom zou ik voor de sportschool betalen?. 

Fout. Of op zijn minst half fout. Krachttraining is om allerlei redenen onmisbaar, maar die doen hier niet ter zake. Hardlopen, skaten of voetballen vervangen het niet.

Het goedkoopste alternatief dat ik ken, is dat je een bankje zoals dit en een paar sets dumbbells met voldoende gewichtsschijven koopt. Voor ongeveer €200 kun je alle spiergroepen trainen en de ruimte die het inneemt —bijvoorbeeld tussen het bed en de muur— is verwaarloosbaar.

En als je dat aanvult met hardlopen, kun je heel fit blijven zonder de €30 per maand of meer te betalen die een doorsnee sportschool kost.

Belangrijk is dat je je gezondheid niet verwaarloost om een beetje te besparen. Denk aan de titel van het artikel: Hoe je geld bespaart…   zonder slechter te leven..

Kijk naar de volledige kosten van kopen en financieren

Vergelijk voordat je iets financiert het jaarlijkse kostenpercentage (JKP), het totale bedrag en de voorwaarden met betaling ineens.

Er bestaan echt gratis financieringen, maar andere lijken alleen goedkoop omdat je enkel de maandtermijn ziet en niet de extra kosten.

Controleer bij kaarten of je het volledige saldo betaalt of uitstelt. Gebruik nooit een revolving creditcard..

En voordat ik een grote aankoop doe, heb ik een truc: twee nuttige vragen.:

1. De eerste is: wat zou ik nog meer met dat geld kunnen doen? Of hoeveel zou het kunnen opleveren als ik het belegde?
2. De tweede is hoeveel werkuren de aankoop vertegenwoordigt: schoenen van honderdtwintig euro staan gelijk aan vijftien uur als je acht euro netto per uur verdient —het netto uurloon is weer een heel ander onderwerp, zeker als je reistijd meetelt, maar dat bewaren we voor een andere keer—. 

En ik vergelijk beide antwoorden met het plezier —noodzakelijke dingen tellen hier niet mee— dat ik verwacht dat de aankoop me oplevert. 

En de balans slaat altijd naar één van beide kanten door.

Laten we hier wat dieper op ingaan, want het is de moeite waard.

Minimalisme: houden wat je echt iets oplevert

Misschien ben ik beïnvloed door de verhuizing die ik over een paar maanden moet doen, maar hoe meer ik erover nadenk, hoe meer minimalisme me aanspreekt. 

Ik denk dat ik, nu ik een bepaalde leeftijd heb bereikt en ontzettend veel spullen door mijn handen heb gehad waarvan ik op dat moment dacht dat ik ze nodig had —of op zijn minst wilde—, ruimte nog nooit zo heb gewaardeerd als nu.

Het gaat niet om een leeg huis, maar om houden wat ik nodig heb of waar ik van geniet en stoppen met spullen bewaren uit gewoonte of vanwege wat ze ooit kostten. Elk voorwerp vraagt ruimte, schoonmaak, onderhoud en aandacht, bovenop het geld dat het kostte.

Daarom denk ik tegenwoordig lang na voordat ik iets koop en doe ik geleidelijk weg wat ik niet gebruik. Meer verdienen verandert die manier van leven niet; het bevestigt me er eerder in. Als ik iets kan kopen wat me interesseert en het toch niet doe, begrijp ik beter wat het me niet alleen oplevert, maar ook kost. Opnieuw beslist de balans.

Deze manier van denken kun je opsplitsen in vier gewoontes:

1. De eerste is jezelf afvragen waarom: welke behoefte lost de aankoop op, of waarom blijf je voor een dienst betalen?  
2. De tweede is bekijken hoeveel tijd het je kost, want vijf —of vijftig— euro besparen is misschien geen middag reizen en regelen waard. Je tijd is altijd je kostbaarste hulpbron.
3. De derde is leren nee te zeggen tegen aankopen, verplichtingen en plannen die je uit gewoonte accepteert.  
4. De vierde is één ding tegelijk doen: een aankoop rustig beoordelen wanneer je er echt tijd voor hebt, laat je vergelijken wat nodig is, in plaats van te beslissen terwijl je berichten beantwoordt en tussen aanbiedingen springt.

Dat betekent niet dat je elke koffie ter discussie moet stellen. Ik besteed die aandacht liever aan grote en terugkerende uitgaven en geef zonder schuldgevoel geld uit aan wat me iets oplevert. 

Gezondheid, voeding, sociaal leven, nuttige opleidingen en gereedschap dat je veel gebruikt zijn dingen waaraan ik graag geld uitgeef, omdat ze waarde toevoegen. 

Een auto of een huis van 180 vierkante meter in het centrum, veel minder.

Je budget moet zo goed mogelijk bij je leven passen.

De onzichtbare portefeuille: geld en middelen die je behoudt door nee te zeggen

Sommige beslissingen verschijnen nooit als winst: een schuld die je niet bent aangegaan, een aankoop die je niet hebt gedaan of een belegging die je hebt afgewezen omdat die niet bij je paste. Je kunt er geen verzonnen rendement aan toekennen, maar wel erkennen dat ze hebben voorkomen dat middelen werden vastgelegd..

Ik heb beleggingen afgewezen uit gemak en om het eenvoudig te houden: hoewel ze interessant konden zijn, zag ik ze niet in mijn langetermijnportefeuille. Meer posities maken het geheel niet altijd beter —sterker nog, vaak juist slechter— en iets toevoegen betekent ook dat je het moet begrijpen en volgen.

Daarnaast heb ik ook afgezien van een investering in een uitstekend en zeer solide bedrijf waarmee ik had samengewerkt. Het groeide in verschillende bedrijfsonderdelen en had mensen nodig om die te leiden. Er was voldoende cash; mijn bijdrage zou vooral uit werk bestaan, dus het was een grote kans om binnen ongeveer twee jaar een aanzienlijk inkomen (zes cijfers) te verdienen.

Maar mijn situatie was veranderd. Met mijn zoon, andere schema’s en opgebouwde vermoeidheid gaf ik liever prioriteit aan andere dingen. Ik hield mijn middelen vrij voor mijn gezin en eigen projecten, omdat de gevraagde inzet, hoewel niet extreem hoog, niet bij mijn leven paste.

Dit tweede geval is geen geldbesparing, maar herinnert aan iets belangrijks: om meer te verdienen moet je misschien tijd en energie besteden die je ook waardevol vindt. In risico’s en garanties van beleggen hebben we het over geld beschermen. Bij een beslissing moet je ook kijken welke andere middelen je vastlegt..

Legitiem minder belasting betalen helpt je ook sparen

Belasting is belangrijk, omdat wat je overhoudt zowel afhangt van wat je verdient als van wat je moet betalen. Daarom is het altijd de moeite waard om aftrekposten en verminderingen te bekijken die op jouw situatie van toepassing zijn. Ben je zelfstandig, kijk dan ook naar zakelijke uitgaven die aan de voorwaarden voor aftrek voldoen. Iets onnodigs kopen om het af te trekken blijft geld uitgeven.

Bij beleggen is het nuttig onderscheid te maken tussen belasting verlagen en belasting uitstellen. Voor een particulier die fiscaal inwoner is van Spanje kunnen bepaalde overdrachten tussen fondsen het mogelijk maken van fonds te wisselen zonder de winst of het verlies op dat moment te realiseren, mits wordt voldaan aan de voorwaarden van de Spaanse belastingdienst. Dit voordeel geldt in het algemeen niet voor ETF’s. De belasting wordt uitgesteld, niet afgeschaft.

Pensioenregelingen kunnen het mogelijk maken de belastbare grondslag te verlagen via bijdragen binnen de toepasselijke limieten, maar de uitkering wordt belast als arbeidsinkomen. Het uiteindelijke voordeel hangt af van je situatie bij de inleg en bij opname, evenals van kosten en beschikbaarheidsvoorwaarden. Het is geen gegarandeerd rendement ter grootte van wat je vandaag aan belasting bespaart.

Daarom zou ik een product niet alleen kiezen om bij de volgende aangifte minder te betalen. In beleggingsvehikels vind je de context om te begrijpen wat je afsluit. Als het bedrag groot genoeg is, kan professioneel advies meer helpen dan een vermeende belastingtruc ongecontroleerd toepassen.

Daarnaast bestaan er altijd andere legale vormen en structuren om je activiteit en inkomsten te organiseren, waardoor je, in ruil voor inspanning —planning en beheer— minder belasting betaalt dan wanneer je zo’n verandering nooit overweegt.

Conclusies: waar je begint met geld besparen

Hoe zou ik, na alles wat ik je heb verteld, zelf beginnen met sparen?

Eerst zou ik mijn uitgaven van het afgelopen jaar bekijken. Daarna zou ik de uitgaven aanpassen, ook de noodzakelijke, maar vooral de discretionaire. Met die informatie zou ik een eenvoudig spaarplan maken en bij ontvangst van mijn inkomen via automatische overschrijvingen een duurzaam bedrag apart zetten.

Zodra mijn noodbuffer op peil was, zou ik beginnen met beleggen, zoals ik uitleg in mijn beleggingssysteem. En ik zou het budget opnieuw bekijken wanneer mijn inkomen of leven verandert, zonder elke financiële verbetering om te zetten in een nieuwe vaste uitgave.

Na verloop van tijd helpt die spaarruimte je om vermogen op te bouwen en je vermogen te beschermen. Maar ze kan ook dienen om een tegenvaller op te vangen, minder te werken of zelfs helemaal niet meer te werken.  

Voor mij heeft sparen zin wanneer het deze mogelijkheden vergroot en me optionaliteit geeft terwijl ik geld kan blijven uitgeven aan wat ik leuk vind, omdat ik weet dat dat kan doordat er een systeem achter zit dat het draagt.

Volgende stappen

Als je nog iets verder wilt gaan, nodig ik je uit om door te gaan met het volgende artikel in de serie:

1. Vanaf nul beleggen: waar je je geld kunt investeren.
2. Soorten activa waarin je kunt beleggen volgens hun rol in de portefeuille.
3. Hoe je activa koopt: beleggingsvehikels.
4. Beleggingsplatforms: waar je beleggingsvehikels of activa kunt kopen.
5. Risico’s en garanties van beleggen.
6. Mijn beleggingssysteem.
7. Vermogen: hoe je het vergroot, beschermt en nalaat.

En de extra’s:

1. Hoe je begint met beleggen: de noodzakelijke stappen.
2. Wanneer beginnen met beleggen.
3. Hoe je extra geld verdient.
4. Hoe je geld bespaart.