Activa kopen: beleggingsinstrumenten

Een van de grootste verwarringen wanneer je begint met beleggen is denken dat ETF’s, fondsen of aandelen verschillende “dingen” op hetzelfde niveau zijn. Dat zijn ze niet.

Je kiest niet tussen activa of instrumenten. Eerst kies je het actief waarin je wilt beleggen (aandelen, obligaties, vastgoed, crypto…) en daarna beslis je hoe je er toegang toe krijgt.

We hebben in het vorige onderdeel al enkele instrumenten genoemd; nu ga ik je, na dit schema, alle belangrijkste uitleggen:

1. Renterekeningen
2. Deposito’s
3. Pensioenplannen
4. Fondsen
• Actief beheer
• Passief beheer (indexfondsen)
5. ETF
6. Directe aandelen
7. Cryptotokens

Dit is het derde artikel van de reeks waarin ik je uitleg waarom je moet beleggen, hoe en waar, zodat je het essentiële leert, zelfs als je vanaf nul begint:

1. Beleggen vanaf nul: waar je je geld investeert.
2. Soorten activa waarin je kunt beleggen volgens hun functie in de portefeuille.
3. Activa kopen: beleggingsinstrumenten. (Dit is het artikel dat je leest).
4. Beleggingsplatformen: waar je beleggingsinstrumenten of activa koopt.
5. Risico’s en garanties bij beleggen.
6. Mijn beleggingssysteem.
7. Vermogen: hoe je het vergroot, beschermt en overdraagt.

#1. Renterekeningen

Waarschijnlijk het eenvoudigste instrument voor je liquiditeit, omdat renterekeningen bijna hetzelfde werken als traditionele bankrekeningen, met als verschil dat ze een rendement opleveren op basis van wat je hebt gestort.

Dat rendement hangt meestal af van het saldo. Een bank kan bijvoorbeeld 1,5% bieden tot €25.000, 1,75% tussen €25.000 en €50.000, en 2% boven dat bedrag. Het zijn geen vaste percentages in de tijd, maar ze helpen om te begrijpen hoe ze werken.

Het risico is zeer laag en de liquiditeit is volledig. Je kunt het geld op elk moment gebruiken, normaal met gekoppelde kaarten, overschrijvingen en dagelijkse bankverrichtingen zoals op elke rekening.

#2. Bankdeposito’s

Ze lijken op renterekeningen, maar met een belangrijk verschil: het geld staat vast gedurende een afgesproken periode.

In ruil voor die lagere liquiditeit biedt de bank een hoger rendement, dat afhankelijk van het moment in bereiken zoals 3-5% kan liggen. Dat rendement wordt vanaf het begin afgesproken.

Tijdens de afgesproken looptijd -drie maanden, zes maanden, een jaar of langer- kun je het geld niet zonder boete opnemen, wat meestal invloed heeft op de opgebouwde rente.

Ze vragen meer beheer dan renterekeningen, want als je het rendement wilt maximaliseren moet je het geld blijven verplaatsen tussen deposito’s wanneer ze aflopen en nieuwe aanbiedingen verschijnen. In ruil daarvoor bieden ze, zoals gezegd, een hoger rendement.

#3. Pensioenplannen

Pensioenplannen zijn een instrument voor de lange termijn, met fiscale voordelen in sommige gevallen, omdat je hun rendement waarschijnlijk ontvangt wanneer je inkomstenbelastingschijf lager is, maar met minder flexibiliteit dan andere activa, omdat ze zeer illiquide zijn en je ze alleen onder bepaalde omstandigheden kunt opnemen (pensioen, langdurige werkloosheid, ernstige ziekte of specifieke gevallen).

Eigenlijk zijn ze zinvol wanneer je bedrijf een extra percentage bijdraagt. Dat wil zeggen: als jij X aan het pensioenplan bijdraagt, draagt je bedrijf X of Y aan jouw plan bij, waardoor de investering wordt vermenigvuldigd.  

Als dat in jouw bedrijf niet het geval is -het geldt meestal meer bij grote bedrijven- denk ik dat deze plannen in het nadeel zijn ten opzichte van bijvoorbeeld fondsen.

#4. Beleggingsfondsen

Beleggingsfondsen zijn producten die veel beleggingen in één product bundelen. Ze kunnen bijvoorbeeld aandelen van technologiebedrijven, mijnbouwbedrijven of de 500 grootste bedrijven ter wereld bundelen.

Wanneer je participaties in een fonds koopt, beleg je in een geheel van activa, niet in één enkel bedrijf, wat helpt om te diversifiëren en het risico te verminderen.

Binnen fondsen zijn er twee verschillende types, afhankelijk van hoe ze worden beheerd.

Actief beheerde fondsen

Actief beheerde fondsen zijn fondsen waarbij iemand beslist welke aandelen worden gekocht en verkocht en wanneer dat gebeurt.

Met andere woorden: er zijn menselijke beheerders die deze beslissingen nemen op basis van hun oordeel en ervaring.

Over het algemeen zijn dit de fondsen die je bank je aanbiedt wanneer je zegt dat je wilt beleggen. En dat doen ze om een heel duidelijke reden: omdat ze door mensen worden beheerd -die een salaris krijgen-, zijn de kosten hoger dan die van passief beheerde fondsen.

Deze kosten staan los van het feit of het fonds in waarde stijgt of daalt. Je betaalt ze hoe dan ook. En daarom wil de bank dat je ze afsluit, want zo verzekert ze zich van inkomsten, wat de markt ook doet en of de beheerder gelijk krijgt of niet.

Indexfondsen of passief beheer

Tegenover de vorige staan de passief beheerde fondsen, waarin niemand beslissingen neemt; deze fondsen beperken zich tot het repliceren van een index.

Die index kan de S&P 500 zijn (de 500 grootste bedrijven in de VS), de Nasdaq (technologische bedrijven) of de MSCI World, om enkele voorbeelden te noemen.

John C. Bogle, de oprichter van Vanguard Group (een van de grootste vermogensbeheerders ter wereld) verwoordde deze filosofie met een zeer treffende metafoor:

Wanneer je in indexfondsen belegt, zoek je niet naar de naald in de hooiberg, maar koop je de hele hooiberg.

En doordat een index automatisch wordt gerepliceerd, is er niemand die beslist, waardoor de kosten veel lager zijn en het rendement van het fonds stijgt.

Maar er is meer: de geschiedenis heeft aangetoond dat, op lange termijn geen enkele beheerder de markt (zijn referentie-index) kan verslaan. Met andere woorden: over tien, twintig of dertig jaar zal beleggen in een S&P 500-indexfonds je een hoger rendement opleveren dan welk actief beheerd fonds dan ook.

Daarom zijn indexfondsen een van de beste en eenvoudigste manieren om te beleggen, en een ideale manier om met beleggen te beginnen voor iedereen die geen complicaties wil.

Doelstellingen van beleggen in fondsen

Om dit punt af te sluiten zeg ik dat fondsen, naast de vorige indeling volgens het type beheer, ook kunnen worden ingedeeld op basis van wat we ervan verwachten.

We kunnen zoeken naar langetermijnrendement via koersstijging, wat in het begin meestal normaal is, maar we kunnen ook zoeken naar fondsen die nu inkomsten voor ons genereren. En dat doen ze in de vorm van dividend.

Voor dat laatste geval bestaan er fondsen die bedrijven groeperen die de meeste en beste dividenden stabiel hebben uitgekeerd in de afgelopen jaren. 

Deze selectie van bedrijven kan actief gebeuren of door een specifieke index te repliceren, zoals die van de “dividendaristocraten”, die alleen bedrijven bevat die hun dividend 25 jaar op rij hebben verhoogd.

Afhankelijk van het product kunnen die dividenden bovendien worden uitgekeerd of automatisch binnen het fonds worden herbelegd.

Opnieuw kun je, afhankelijk van je huidige situatie (vooral leeftijd, inkomsten en vermogen), prioriteit geven aan fondsen die winstgevender zijn of aan andere die minder groeien maar je in ruil een constante inkomstenstroom garanderen.

Tot slot is nog een punt om rekening mee te houden dat je overdrachten tussen fondsen kunt doen zonder belastingen te betalen (je verkoopt niet, je verplaatst), wat een goed fiscaal voordeel is ten opzichte van ETF’s.

#5. ETF’s

De Exchange Traded Funds kunnen in zekere zin als vergelijkbaar met fondsen worden beschouwd, omdat ze meerdere aandelen in één ETF kunnen bundelen en indexen kunnen repliceren.

ETF’s hoeven echter niet alleen in aandelen of groepen aandelen te beleggen; integendeel, het zijn beursgenoteerde instrumenten die tot doel hebben het gedrag van een actief of een geheel van activa te repliceren.

Daarom kan een ETF:

• Een aandelenindex repliceren (zoals de S&P 500)
• In obligaties beleggen
• De prijs van grondstoffen zoals goud volgen
• Het gedrag van Bitcoin of andere cryptomunten repliceren

In het geval van goud zijn er bijvoorbeeld ETF’s die fysiek goud kopen en andere die de prijs via derivaten repliceren.

In het geval van Bitcoin bestaan er ETF’s die de prijs direct of indirect repliceren.

Er is nog een extra verschil met fondsen:

• ETF’s zijn meestal grotendeels indexgericht.
• Elke keer dat je een ETF verkoopt, betaal je belasting over de winst. Dat fiscale uitstel bestaat niet zoals bij fondsen.
• Omdat ze op de beurs noteren -net als een aandeel- kun je ze op elk moment tijdens de markturen kopen en verkopen, terwijl fondsen bij marktsluiting worden berekend, niet in realtime.

Dus misschien vraag je je af of ze beter of slechter zijn dan fondsen.

Elk heeft zijn voordelen, maar in mijn geval, als ik een index wil repliceren, geef ik de voorkeur aan een fonds en bewaar ik ETF’s voor zaken zoals het repliceren van de prijs van goud of Bitcoin.

#6. Aandelen

Het kopen van directe aandelen houdt in dat je zelf kiest in welke bedrijven je belegt.

Dit geeft je meer controle en in sommige gevallen meer rendementspotentieel. Bedrijven zoals Nvidia of Palantir zijn de laatste tijd veel sterker gestegen dan indexen zoals de Nasdaq of de S&P 500. Toch brengt dat grotere potentieel ook meer risico met zich mee. En meer beheer.

Beleggen in aandelen vereist dat je bedrijven analyseert, hun bedrijf begrijpt en verantwoordelijkheid neemt voor je beslissingen. Het is niet gewoon kopen en wachten.

Bovendien heb je misschien niet genoeg kapitaal om in alle bedrijven te beleggen die je interesseren. Met fondsen of ETF’s kun je daarentegen met één investering diversifiëren.

Onthoud dit idee, want het is essentieel:

Je kunt op drie manieren in aandelen beleggen:

• Via een ETF.
• Via een fonds.
• Door ze rechtstreeks te kopen.

Het actief is hetzelfde. Wat verandert, is hoe je er toegang toe krijgt.

#7. Cryptomunten

Tot slot is een beleggingsinstrument het kopen van cryptomunten, ook wel cryptotokens genoemd.

We hebben de belangrijkste al besproken (Bitcoin, Ethereum, Solana en stablecoins zoals USDT en USDC).

Als je blootstelling wilt aan de prijs van deze activa, kun je:

1. De token zelf kopen op exchanges (ruilplatformen), gecentraliseerd of gedecentraliseerd.
2. Je kunt ook een ETF kopen die de waarde ervan repliceert.

Elke optie heeft haar voordelen en risico’s. Het actief rechtstreeks kopen betekent meer controle, maar ook meer verantwoordelijkheid, vooral wat bewaring betreft. Financiële producten vereenvoudigen de operatie, maar voegen tussenpersonen toe.

En deze manieren van kopen zijn precies wat we hierna gaan bekijken.

Conclusies

Beleggen is niet alleen goede activa kiezen, maar ook weten welke opties je hebt om ze te kopen.

Je begint met de eenvoudigste en meest liquide instrumenten. De renterekeningen laten je geld beschikbaar houden met wat rendement en nauwelijks risico. De bankdeposito’s gaan een stap verder: je krijgt een vast rendement, maar in ruil daarvoor laat je het geld een tijd vaststaan.

Daarna komen de producten voor de langere termijn in beeld. De pensioenplannen zijn bedoeld voor je pensioen en vallen op door hun fiscaliteit, hoewel met een grote beperking in liquiditeit. Tegelijkertijd maken beleggingsfondsen het mogelijk om gediversifieerd te beleggen zonder individuele activa te hoeven beheren. Hier kun je kiezen tussen actief beheerde fondsen, waarbij een beheerder beslissingen voor je neemt, of indexfondsen, die indexen repliceren met lagere kosten.

Vervolgens verschijnen de ETF’s, die kenmerken van fondsen en aandelen combineren. Het zijn beursgenoteerde instrumenten waarmee je kunt beleggen in indexen, sectoren of zelfs activa zoals goud of cryptomunten, met eenvoudige koop en verkoop op de markt.

Op het volgende niveau staan de activa die je rechtstreeks koopt. De aandelen betekenen dat je zelf de bedrijven kiest waarin je belegt, met meer controle maar ook meer verantwoordelijkheid. De cryptomunten, op hun beurt, zijn een veel volatielere en speculatievere optie, met verschillende toegangswegen afhankelijk van het instrument dat je gebruikt.

Het eindidee is duidelijk: elk instrument heeft zijn functie, voordelen en beperkingen. Alle opties begrijpen helpt je om weloverwogen beslissingen te nemen en een coherente strategie te bouwen, in plaats van te beleggen zonder te beseffen dat je eigenlijk aan het gokken bent.

Volgende stappen

Als je nog een stapje verder wilt, nodig ik je uit om verder te gaan met het volgende artikel in de reeks:

1. Beleggen vanaf nul: waar je je geld investeert.
2. Soorten activa waarin je kunt beleggen volgens hun functie in de portefeuille.
3. Activa kopen: beleggingsinstrumenten. (Dit is het artikel dat je leest).
4. Beleggingsplatformen: waar je beleggingsinstrumenten of activa koopt.
5. Risico’s en garanties bij beleggen.
6. Mijn beleggingssysteem.
7. Vermogen: hoe je het vergroot, beschermt en overdraagt.