De 10 games met de beste graphics op Super Nintendo

Het 16-bittijdperk op consoles was bijzonder interessant.

Twee reuzen uit die tijd stonden tegenover elkaar, Nintendo en Sega, met een SNK die zich op het premiumsegment en de arcades richtte, met een machine die bij zijn prijs paste.

Grafisch stond Neo Geo technisch weliswaar ver boven Super Nintendo en Mega Drive –Genesis op de Amerikaanse markt- maar toch waren er op die twee machines games die, door de verschillende sterke punten van hun grafische chips te benutten, een artistieke afwerking probeerden te tonen die net zo indrukwekkend was.

In dit artikel breng ik je de 10 opvallendste games op SNES. Je hebt ook een vergelijkbaar artikel met de 10 games met de beste graphics op Mega Drive of de 10 games met de beste graphics op Neo Geo.

Ik hoop dat tijdens het lezen die herinneringen bovenkomen die alleen wij hebben die dat tijdperk hebben meegemaakt. Of dat je zelfs je R36S weer tevoorschijn haalt en een potje speelt, precies wat mij tijdens het schrijven overkwam.

Overwegingen

Een paar dingen die ik wil dat je weet over mijn selectiecriteria.

Sommige Super Nintendo-games zien er prachtig uit op een screenshot, met grote, gedetailleerde sprites, uitgewerkte achtergronden en angstaanjagende vijanden. Maar zodra je ze ziet bewegen, voelen ze log.

Er zijn weinig animaties, of er ontbreken frames, of de bewegingen voelen kunstmatig. Dan verliezen ze voor mij veel punten.

Een paar duidelijke voorbeelden: ActRaiser 2, met zijn overladen omgevingen en enorme wezens; de animaties hebben voor mij altijd stijf aangevoeld.  

Hetzelfde heb ik met Super Castlevania IV. Ondanks alles wat het in 1991 deed, in de beginjaren van de Super Nintendo, met zijn opvallende rotaties, vond ik Simons beweging altijd meer lijken op wat je op de NES zag. Jammer, want het is een geweldige game.

Geen van beide staat in de lijst, omdat ik heb beoordeeld hoe ze eruitzien in beweging: animatie, grootte en detail van de personages, effecten, hoeveelheid elementen op het scherm, variatie en artdirection. Dat gevoel dat je naar iets verbazingwekkends kijkt, zeer geavanceerd voor een 16-bitconsole of met uitzonderlijk goede smaak vormgegeven.

Dat verklaart een heel opvallende afwezigheid: hier staan niet Star Fox , Stunt Race FX of andere games die de Super FX gebruikten om polygonen te verwerken. Historisch waren ze buitengewoon, maar hun lege omgevingen, lage vloeiendheid, ongetextureerde polygonen en nauwelijks herkenbare figuren ogen tegenwoordig te primitief. Sterker nog, ik vind dat ze nu eerder de beperkingen van de SNES tonen dan haar kracht.

Het is geen afwijzing van de Super FX op zich. Yoshi’s Island gebruikt hem ook en staat bovenaan de lijst. Het verschil zit in het resultaat: in de dinosaurusgame werken de 2D-transformaties vandaag nog steeds, terwijl de vroege polygonen veel slechter zijn verouderd.  

Je zult trouwens zien dat ik bij Mega Drive wel Virtua Racing heb opgenomen, maar ik vind de graphics van die game gewoon veel beter. Ik vind zelfs dat ze de kracht van de console niet naar beneden halen, zoals die van de Super NES dat wel doen.

Goed, nu de criteria duidelijk zijn, gaan we naar de lijst, van goed naar ongelooflijk.

10. Super Turrican 2

Ontwikkeld door Factor 5 en uitgegeven door Ocean in 1995.

De top tien wordt afgesloten door Super Turrican 2.

Een game zonder de sterkste artdirection van deze lijst. Sommige vijanden en omgevingen hebben die wat generieke metalen uitstraling die typisch was voor de jaren negentig. 

Toch hoef je maar een paar minuten te spelen om te begrijpen waarom hij erbij staat: Factor 5 maakte van elk level een andere technische demonstratie.

Er zijn races op hoge snelheid, enorme schepen, tunnels, rotaties, voertuigen, achtergronden met meerdere lagen en stukken waarin de omgeving zelf de hoofdrol speelt. 

Zijn grootste troef is niet één specifieke screenshot, maar de hoeveelheid grafische veranderingen die tijdens de game plaatsvinden, mede dankzij Mode 7. Het is een catalogus van effecten gebouwd rond een run-and-gun.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Ja, want het blijft een intense en gevarieerde actiegame, al werkt hij beter als technische demo dan als het hoogtepunt van de reeks.

9. Killer Instinct

Ontwikkeld door Rare en uitgegeven door Nintendo in 1995.

De arcadeversie van Killer Instinct werd ontwikkeld om te laten zien wat we konden verwachten van Nintendo's volgende consolegeneratie.  

De personages werden in 3D gemodelleerd en gerenderd op Silicon Graphics-systemen en daarna omgezet in tweedimensionale beelden. In sprites dus, maar niet met de hand getekend zoals tot dan toe gebruikelijk was. 

Door de beperkingen van de SNES moest de port animaties, geluid, kleur en beweging in de achtergronden drastisch terugbrengen zonder de identiteit van het origineel te verliezen.

Rare leverde geen extreem trouwe conversie af, maar wel een uitstekende.  

De vechters zijn groot, het aantal aanvallen bleef behouden, deeltjes vullen het scherm en de arena's behouden meer gevoel van volume dan de Street Fighter-games uit die tijd.

Ondanks de lagere framerate dan in de arcade, het verdwijnen van effecten en het verlies van een deel van het geluid, was het een verrassend goede game, grafisch indrukwekkend en ver boven het gemiddelde van de console.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Nee, behalve uit historische nieuwsgierigheid, want de arcadeversie behoudt dezelfde identiteit met veel meer animatie, detail en betere geluidskwaliteit.

8. Axelay

Ontwikkeld en uitgegeven door Konami in 1992.

De game die het verschil tussen 8 en 16 bits liet zien.

Dat Axelay al in 1992 verscheen, vóór de meeste games in deze ranking, maakt zijn graphics alleen maar indrukwekkender.

In deze shoot’em up met ruimteschepen wisselde Konami horizontale levels af met levels van bovenaf waarin de omgeving aan de horizon verschijnt, onverbiddelijk op de speler afkomt en, zodra die hem bereikt, onder het schip door buigt.

Wow!

Het grappige is dat jarenlang is herhaald dat dit effect Mode 7 was. Dat is niet zo.

De game verandert de verticale verschuiving van de achtergrond op verschillende beeldlijnen om een rolvervorming te creëren. Hij toont geen driedimensionale vloer, maar misleidt het oog door een 2D-oppervlak selectief uit te rekken en te verschuiven.

Ook de zijwaartse levels nemen geen genoegen met een conventionele shoot ’em up. Er zijn transparanties, vervormende lava, grote structuren, gelede vijanden en enkele van de meest memorabele bazen op SNES. 

De machines in het tweede level bewegen niet alleen over het scherm: hun poten en onderdelen bewegen met een coördinatie die zelfs vandaag nog verbaast.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Ja, want het blijft een originele, zeer speelbare en visueel onderscheidende shoot ’em up.

7. Chrono Trigger

Ontwikkeld en uitgegeven door Square in 1995.

Hier kan ik niet objectief over zijn, want samen met Final Fantasy VI is dit mijn favoriete game op de console.

Om veel redenen, vooral vanwege de gameplay. Maar ook vanwege een artdesign made in Toriyama (die van Dragon Ball), dat Square schitterend naar pixels wist te vertalen.

Ja, Chrono Trigger is de minst amazing game in de ranking. Hij vult het scherm niet met sprites en probeert je niet in elke scène met een nieuw effect te verrassen. Maar hij maakte van pixelart een narratief hulpmiddel.

Square moest verschillende tijdperken weergeven (de prehistorie, de middeleeuwen, een feestelijk heden, een verwoeste toekomst en een magisch koninkrijk boven de wolken) en ze in hetzelfde universum integreren. 

Bovendien wisten de kunstenaars van Square de personageontwerpen van Akira Toriyama om te zetten in sprites die met heel weinig pixels verbazing, humor, vermoeidheid of angst konden tonen.

Een game die je vandaag probleemloos kunt spelen. En waarvan de details je meer dan eens zullen verrassen.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Ja, want het tempo, het gevechtssysteem en de artdirection behoren nog steeds tot de top van de beste RPG's ooit.

6. Maui Mallard in Cold Shadow

Ontwikkeld door Disney Interactive en op SNES uitgegeven door Disney en Nintendo tussen 1996 en 1997, afhankelijk van het gebied.

Als vertegenwoordiger van de vele prachtige Disney-games uit het 16-bittijdperk heb ik voor deze gekozen.

En hoewel Maui Mallard in Cold Shadow wat ondergesneeuwd raakte aan het einde van de commerciële levensduur van de SNES, hoef je hem maar in beweging te zien om een van de meest verfijnde animatiewerken op de console.

te ontdekken. Maui duikt, springt, trekt zijn wapen en reageert met het gemak van een tekenfilmfiguur. Wanneer hij in Cold Shadow verandert, veranderen zijn houding, beweging en animaties. 

Creative Capers Entertainment, een studio opgericht door veteranen van Disney en Sullivan Bluth, bracht traditionele animatieprincipes zoals anticipatie, vervorming en extreme poses naar pixels.

Het resultaat doet denken aan Earthworm Jim -die we later nog tegenkomen- maar behoudt een Disney-identiteit. De omgevingen voegen transparanties, licht en een zeer rijk kleurenpalet toe.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Ik twijfel, want de animatie is nog steeds prachtig, maar de besturing haalt het niveau van de graphics niet. Toch kun je hem een kans geven.

5. Rendering Ranger: R2

Ontwikkeld door Rainbow Arts en uitsluitend in Japan uitgegeven door Virgin Interactive in 1995.

Waarschijnlijk is dit de onbekendste game in de lijst, hoewel de ontwikkelaar, Manfred Trenz, dezelfde is als achter de veel bekendere Turrican-reeks. De oplage was nu eenmaal zeer beperkt.

Maar bekender betekent niet beter. In elk geval niet grafisch.

Want Rendering Ranger: R2 lijkt antwoord te geven op een paar vragen: hoeveel dingen kunnen tegelijk ontploffen op een Super Nintendo zonder dat de console zelf ontploft? En kan dat met prerendered graphics in de stijl van Donkey Kong Country of de eerder genoemde Killer Instinct?

Het project begon onder de naam Targa en met traditionele tekeningen, maar de impact van Donkey Kong Country zorgde voor de overstap naar prerendered modellen die in sprites werden omgezet. Daar komt zijn wereld van metalen oppervlakken, pantsers en machines vandaan.  

Hij heeft niet de warmte van Yoshi’s Island noch de persoonlijkheid van Earthworm Jim 2, maar combineert zijn esthetiek met actie die het scherm zelden rust gunt.

Trenz combineerde de gebruikelijke zijwaartse run-and-gun-actie met shoot ’em up-levels met ruimteschepen en vulde beide met vijanden, kogels, explosies, rook en enorme bazen die een groot deel van het scherm innemen.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Ja, vooral in de moderne heruitgave, want de beste levels zijn nog steeds geweldig, ook al zijn de moeilijkheidsgraad en de stukken te voet wat wisselvallig.

4. Earthworm Jim 2

Ontwikkeld door Shiny Entertainment en uitgegeven door Playmates Interactive in 1995.

Op enkele uitzonderingen na, zoals de Disney-adaptaties, hadden de meeste platformgames uit die tijd personages met eenvoudige animaties.

Zelfs de games van hun mascottes, Mario en Sonic, hoe geweldig ook, beschikten niet over een breed scala aan animaties.

Maar toen kwam Earthworm Jim. En zijn vervolg.

Zijn wormenlichaam in een gespierd buitenaards pak kon worden uitgerekt, platgedrukt, als zweep of helikopter gebruikt, verwrongen… Veel meer dan de gebruikelijke sprongen en schoten in alle richtingen van de actieplatformers uit die tijd. 

Bovendien reageerde het pak op elke beweging en waren de idle poses kleine grapjes. 

Het was veel animatie met een eigen persoonlijkheid, in dienst van een zeer charismatisch artdesign met een andere en aantrekkelijke stijl.

Shiny gebruikte zijn systeem Animotion om traditionele tekeningen naar consoles over te brengen. De eerste game liet de resultaten al zien; de tweede voegde de slijmparachute, transformaties en levels toe die voortdurend van mechaniek en perspectief veranderen. Jim kan rennen, zwemmen als darmachtig wezen of meedoen aan wedstrijden die net zo absurd zijn als hijzelf.  

En alles is goed samengebracht onder een zeer duidelijke grafische identiteit. Daarom eindigt hij net naast het podium.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

 Ja, want zijn animatie en humor blijven uniek, ook al is de steeds veranderende structuur minder consistent dan zijn artistieke kant.

3. Street Fighter Alpha 2

Ontwikkeld door Capcom en in 1996 uitgegeven voor SNES.

We gaan de top drie in met een onmogelijke conversie.

Want Capcom wist Street Fighter Alpha 2 naar het Brein van het Beest, iets wat niemand die destijds in het wereldje zat ooit voor mogelijk had gehouden.

Uiteraard geen perfecte conversie -de 32-bitversies, vooral die op Saturn, liggen dichter bij de arcade-, maar de vechters waren groot, kleurrijk en gedetailleerd en bevatten veel meer frames dan die van Street Fighter II. 

Om zoveel graphics op te slaan, bevatte de cartridge de S-DD1, een chip die gespecialiseerd was in het decomprimeren van gegevens. De assets bleven gecomprimeerd in de ROM en de chip bereidde ze voor wanneer de console ze nodig had. Hij verbeterde de tekeningen niet en maakte van de SNES geen 32-bitmachine, maar maakte “alleen” het gebruik van een uitzonderlijke hoeveelheid informatie mogelijk.

Daar stond tegenover dat vóór elk gevecht een pauze verscheen terwijl de personages voor de decompressie werden voorbereid. Zelfs met hulp van de chip moesten frames verdwijnen, verloor het geluid kwaliteit en veroorzaakten sommige acties vertragingen. 

Is dit de beste Street Fighter op SuperNES? Waarschijnlijk niet -mijn favoriet blijft de Super -versie- maar grafisch kent hij geen gelijke.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Nee, behalve om de conversie te bewonderen, want de arcade- en Saturn-versies bieden veel meer vloeiendheid, detail en beter geluid.

2. Donkey Kong Country 3: Dixie Kong’s Double Trouble!

Ontwikkeld door Rare en uitgegeven door Nintendo in 1996.

We gaan door naar de tweede plaats met de technisch meest geavanceerde game op de console.

De eerste Donkey Kong Country was de aardbeving. De tweede, de vervolmaking. En de derde, de technische perfectie.

Rare beheerste prerendered graphics inmiddels volledig en toonde in twee dimensies, via pixels, eerder gerenderde 3D-modellen, waarbij de sprites werden aangepast aan de strikte grenzen van resolutie, geheugen en kleur van de SNES.

Het derde deel ging nog verder: reflecties in het water, sneeuw, mist, hout, kliffen, industriele interieurs met gekleurde verlichting en supervloeiende animaties.  

Veel levels hebben hun eigen visuele regels: een zaag die de omgeving vernietigt, stormen, veranderingen in verlichting of voertuigen.

Ja, de reeks had het verrassingseffect verloren en waarschijnlijk was het vorige deel als geheel beter afgerond, maar grafisch is deze stijl onovertroffen.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Ja, want het leveldesign en de variatie houden nog steeds uitstekend stand. Sterker nog, ik zou zeggen: speel de hele trilogie als je dat nog niet hebt gedaan. Maar als je er maar één kunt spelen, kies dan de tweede.

1. Super Mario World 2: Yoshi’s Island

Ontwikkeld en uitgegeven door Nintendo in 1995.

We zijn bij nummer één. Het grafische hoogtepunt van Super Nintendo.

En dat is niemand minder dan Super Mario World 2: Yoshi’s Island . Een game waarvan de visuele uitstraling onvergetelijk is.

Nintendo had op Donkey Kong Country kunnen reageren door de renders te imiteren. Dat deed het zelfs in Super Mario RPG. Maar niet hier.

In plaats van pseudo-3D-realisme na te jagen, koos het de tegenovergestelde weg: een wereld die eruitzag alsof hij met waskrijt, potloden en stiften was getekend door een getalenteerd kind.

Achter die handgemaakte esthetiek schuilt een indrukwekkend technisch spektakel. Wat mij persoonlijk het meest opviel was de belichting en de glans in de omgevingen (we hebben het over pixels, niet over polygonen), hoewel de draaiende omgevingen, vijanden die van grootte veranderen, golvende achtergronden, gigantische sprites en een volledig scherm dat vervormt wanneer Yoshi de Fuzzy aanraakt even indrukwekkend zijn.

En dan hebben we het nog niet eens over de animaties. Eenvoudig, maar met benijdenswaardige zorg gemaakt, zowel voor het hoofdduo als voor de vijanden, met enorme expressiviteit.

En alles coherent onder die artistieke stijl die ogenschijnlijk eenvoudig is, maar subliem.

Om dit alles mogelijk te maken, bevatte de cartridge de chip Super FX GSU-2, bekend als Super FX 2. Het was een evolutie van de coprocesor die Argonaut ontwikkelde voor Star Fox, maar Nintendo gebruikte hem hier vooral voor berekeningen en 2D-transformaties zoals rotaties en schalen.  

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Ja, absoluut, om alles: gameplay, leveldesign en visuele stijl zijn nog volledig fris. Hij is moeilijker onder de knie te krijgen dan Super Mario World, maar visueel is er geen vergelijking.

Vijf games die heel dichtbij kwamen

De games hierboven zijn de toppers. Grafisch het beste van het beste. Maar er zijn nog andere games die er heel dicht bij kwamen. Dit zijn de volgende vijf.

Star Ocean

Ontwikkeld door tri-Ace en uitgegeven door Enix in Japan in 1996.

Het was een van de grootste cartridges voor Super Famicom (zo heette de console in Japan) en, samen met Street Fighter Alpha 2, de enige die de S-DD1. gebruikte. Deze chip decomprimeerde graphics en kaarten, waardoor omgevingen met uitzonderlijke dichtheid en variatie mogelijk werden.  

Hij valt buiten de lijst omdat zijn technische prestatie minder zichtbaar is dan de artdirection van Chrono Trigger. Tegenwoordig biedt de remake Star Ocean: First Departure een vertaling en is toegankelijker, al verandert hij de esthetiek volledig.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Niet als eerste keuze, want First Departure is toegankelijker, al blijft het origineel interessant voor liefhebbers van pixelart en de technische geschiedenis van SNES.

Super Metroid

Ontwikkeld door Nintendo R&D1 en Intelligent Systems en uitgegeven door Nintendo in 1994.

Hier hebben we niet te maken met een verbluffende technische demonstratie, maar met een voorbeeld van hoe een consolegame belichting, kleur, animatie en design gebruikte om Zebes om te vormen tot een geloofwaardige plek. 

Ja, vooral het designwerk, dat de tand des tijds moeiteloos doorstaat, is de reden waarom ik hem opneem.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Ja, absoluut. Want zijn verkenning, sfeer en design kunnen nog steeds wedijveren met de beste moderne metroidvania's.

Donkey Kong Country 2: Diddy’s Kong Quest

Ontwikkeld door Rare en uitgegeven door Nintendo in 1995.

Tijd voor een onrechtvaardigheid. Want zonder twijfel is dit een van de games die in de top tien horen. Ik heb hem alleen niet opgenomen omdat zijn vervolg al in de lijst staat en grafisch beter is.

Deze keer verfijnde Rare de prerenderingtechniek van de eerste DKC met soepelere animaties, gevarieerdere paletten en een aantrekkelijkere wereld. Schepen, moerassen, bijenkorven, verlaten pretparken en forten vormen een avontuur dat donkerder is dan het eerste en beter afgerond dan het derde.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Absoluut, want het is de beste platformgame van de trilogie en een van de beste SNES-titels.

The Ninja Warriors Again

Ontwikkeld door Natsume en uitgegeven door Taito in 1994.

Het dichtst dat SNES ooit bij Neo Geo kwam.

De hoofdpersonages zijn enorm, prachtig geanimeerd en voelen verschillend aan. Kleur, schaduw, achtergronden, animatie en vooral de grootte van de sprites tillen hem ver boven het gemiddelde van de console uit.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Niet als eerste keuze, want The Ninja Saviors behoudt de essentie en verbetert bijna alles, al blijft de cartridge een technisch wonder.

Kirby’s Dream Land 3

Ontwikkeld door HAL Laboratory en uitgegeven door Nintendo in 1997.

Met een stijl die enigszins verwant is aan Yoshi’s Island vormen de onregelmatige lijnen, pastelkleuren en potloodtexturen een van de meest persoonlijke stijlen op de console. De animaties maken hem in beweging bijzonder opvallend. En dat komt door twee dingen.

Ten eerste verscheen hij aan het einde van de levenscyclus van de console, toen ontwikkelaars al haar geheimen kenden.

Maar daarnaast, als tweede reden, gebruikt de cartridge de SA-1, een tweede processor uit dezelfde familie als de CPU van de SNES, maar veel sneller en met extra geheugen- en overdrachtsfuncties. Hij hielp de prestaties van zo'n grafisch spektakel op peil te houden.

Is hij vandaag nog de moeite waard om te spelen?

Ja, vooral om zijn stijl en co-op, zolang je geen snelle of veeleisende platformgame zoekt.

Conclusies

Super Nintendo heeft visueel echte kunstwerken. En om verschillende redenen.

Of het nu puur om techniek gaat, zoals bij de producties van Rare; om artdesign, zoals bij Chrono Trigger; om animaties, zoals Earthworm Jim; of om alles tegelijk, zoals bij de tweede Super Mario World.

Met hun belachelijke resolutie van 256×224 pixels -minder dan de NES- wisten ontwikkelaars geweldige resultaten te behalen door verschillende keuzes te maken:

Yoshi’s Island , Street Fighter Alpha 2 , Star Ocean en Kirby’s Dream Land 3 gebruikten coprocesors, maar elk deed iets anders: Super FX transformeerde graphics, S-DD1 decomprimeerde data en SA-1 versterkte de verwerking.

Rare zette 3D-modellen om in sprites.

Shiny en Disney brachten principes van traditionele animatie over.

Konami vervormde achtergronden om perspectief te creëren.

Factor 5 maakte van elk level een andere showcase.

En alles samen verklaart waarom de polygonen van Star Fox historisch revolutionairder kunnen zijn en tegelijk vandaag gedateerder ogen dan de nep-potloodstreken van Yoshi’s Island. 

Het visuele resultaat van een game hangt namelijk niet alleen af van de kracht van de machine, maar van hoe goed de makers haar beperkingen weten te verbergen.

Trouwens, als je het artikel leuk vond en meer wilt weten over de visuele kant van 16-bitgames, laat ik hier nog een paar artikelen achter die je misschien aanspreken:

• De 10 games met de beste graphics op Mega Drive.
• De 10 games met de beste graphics op Neo Geo.
• Hoe zagen retrogames er werkelijk uit?