Review R36s: de beste impulsaankoop van mijn leven voor €23

Misschien verrast dit je, maar voor mij is de beste handheld-console op de markt niet van Nintendo.

Niet de Steam Deck. En al helemaal geen andere tot console omgebouwde PC.

Nee.

Het is de R36s. En heel misschien zegt die je niets.

Niet als je niet in de wereld van retrovideogames zit. En dan bedoel ik er redelijk diep in zitten; MAME kennen en een emulator hebben telt niet.

Ik ontdekte hem een paar jaar geleden in de nieuwsbrief van Chollometro. En ik kocht hem meteen.

En zoals je kunt zien is het een retro-achtige console, sterk vergelijkbaar met de mythische originele Game Boy, maar bedoeld om videogames uit de jaren 90 en daarvoor te emuleren.

Dat wil zeggen: van de NES en de Master System (en eerdere), tot —met nuances— de PSX en PSP, de Nintendo 64 en Sega’s Dreamcast, via de gouden 2D-periode met Mega Drive, Super Nintendo, Neo Geo en de arcades van Capcom en Konami als hoofdrolspelers.

Als jij bent zoals ik en bent opgegroeid met Street Fighters, , Sonics, , Marios, Puzzle Bobbles en Metal Slugs , dan weet je dat je hier met een pareltje te maken hebt.

En ook geen dure, want voor wat hij mij kostte —minder dan €23— en omdat het een originele R36s is (daarover later meer), kan ik je verzekeren dat het een echte koop is.

Voor het geval je al overtuigd bent: hier is de link naar de winkel waar ik hem kocht:

https://s.click.aliexpress.com/e/_c3mVi1sR

En omdat hij daar vaak uitverkocht is, laat ik je ook die van een andere winkel waar ik de console voor mijn neefje heb gekocht (ook origineel, al wel iets duurder):

https://s.click.aliexpress.com/e/_c4mZxflx

En als je nog niet overtuigd bent, leg ik je nu uit waarom.

Kenmerken en analyse van de R36s

Het is een handheld-console met een scherm van 3,5 inch en een resolutie van 600×480 pixels, dus 4:3-formaat.

Dat zegt je misschien niet veel, maar het komt erop neer dat hij er behoorlijk goed uitziet voor de games waarvoor hij bedoeld is.

Sterker nog, de kwaliteit kan je zelfs verrassen wanneer je hem aanzet, als je brein hem vergelijkt met je herinneringen aan games uit die tijd en merkt dat hij “er beter uitziet”.

De console wordt geleverd met een oplaadbare batterij die meerdere uren meegaat. Ik heb het niet gemeten, maar ik zou zeggen zo’n 4 of 5 uur. Dat is prima, zonder opschepperij: het voelt niet te weinig, maar je gaat er ook niet achteloos mee om.

Qua geluid doet hij wat hij moet doen. Misschien verrast hij minder dan het scherm, maar negatief verrassen doet hij zeker ook niet.

Tot slot, mocht het je interesseren: de processor is een inmiddels wat oude RK3326, met 1 GB RAM erbij, wat voor veel 3D-games tekortschiet.

De knoppen, de d-pad en de analoge sticks

Als we het over de knoppen hebben, ga ik niet liegen: ze zijn niet de beste.

Ze zitten ver af van die van een officiële console van Sega, Nintendo, Sony of Xbox. Ze lijken veel meer op die van een goedkope niet-officiële controller: plasticachtig gevoel en geluiden/gekraak wanneer je ze indrukt.

Al moet je wel per type onderscheid maken:

Frontknoppen: het zijn 4 plasticachtige, maar acceptabele kruisvormige knoppen. Plus de typische Select, Start en nog een extra. Ze geven geen problemen.

Achterste triggers: hij heeft er 4, twee R en twee L. Ja, het is een originele indeling om de gebruikelijke bediening van PlayStation en Xbox na te bootsen, maar het is niet de comfortabelste. Tenminste niet voor mij.

Gezien de games waarop hij gericht is —een tijdperk waarin er meestal maar één trigger aan elke kant zat— denk ik dat het beter was geweest om slechts twee triggers te houden en vooraan 6 knoppen te plaatsen, inclusief L1 en R1. N64 spelen zou bijvoorbeeld een stuk comfortabeler zijn.

D-pad: middelmatig. Waarschijnlijk het slechtste onderdeel van het geheel. Acceptabel voor platformgames, maar niet voor vechtgames, waarin je bepaalde speciale bewegingen meerdere keren zult moeten proberen. Terwijl je vechter springt zonder dat jij dat wilt.

Ik ben opgegroeid met de Mega Drive-pad —een van de beste ooit voor dit soort games— en voor PC heb ik een FightPad van Mad Catz, dus het verschil daarmee is enorm. Ook de prijs natuurlijk.

Hier heb je een handmatige “hack” om deze d-pad te proberen te repareren:

Ik heb het gedaan, het kost je niet meer dan 5 minuten en het is heel eenvoudig, maar verwacht geen wonderen.

Misschien is deze andere oplossing beter:

Al heb ik die in mijn geval niet geprobeerd. Hiervoor moet je wat geduld hebben en ik vrees dat ik dat op dit punt niet meer heb.

Analoge sticks: acceptabel. Ze halen het niet bij die van thuisconsoles, maar bij vechtgames maak je er misschien alsnog hadokens mee.

Een kanttekening: ik weet niet waarom geen enkele fabrikant een mini-joystick gebruikt zoals die van de Neo Geo Pocket, de beste die ik ooit op een handheld heb gezien: precies, betrouwbaar en hij steekt niet uit:

Ergonomie

We hebben hier een vrij licht apparaat, dat je in sessies van bijna twee uur (mijn limiet) in je hand kunt houden zonder dat het zwaar aanvoelt.

Maar ook al is hij heel retro en lijkt hij sterk op de Game Boy, dat betekent niet dat hij heel comfortabel is.

Dat is hij niet.

Als je gewend bent te spelen met controllers —of die nu van PlayStation, Xbox of PC zijn— merk je het verschil echt.

Tja, niet veel anders dan vandaag een Nintendo DS Lite oppakken.

Maar goed, hier heb ik goed nieuws. Hem veeeeel comfortabeler maken kost je namelijk heel weinig:

• Praktisch niets, als je een 3D-printer hebt.
• €5 op Wallapop door een adapter te kopen zoals degene die ik zelf haalde:

Die perfect past:

En hij haalt de kramp flink uit je vingers. Zeer aan te raden.

De emulatie

In dit geval hebben we een meevaller en een tegenvaller.

Aan de ene kant heb je alles van vóór het 32-bit-tijdperk, dat fantastisch wordt geëmuleerd.

Je kunt alle grote klassiekers van Super Nintendo, Mega Drive, Neo Geo en de arcades zonder enig probleem spelen.

Overal. En met de extra mogelijkheid om je spel op te slaan (states) op elk moment.

Gewoon heerlijk.

Aan de andere kant heb je de 32- en 64-bitconsoles, zoals PlayStation, PSP, Nintendo 64, Sega Saturn en Dreamcast.

Daar wordt het al wat minder mooi.

PSX-games draaien bijna allemaal min of meer goed, maar met de rest van de consoles heeft hij het lastig.

Zelfs bepaalde 3D-titels die je wel kunt spelen, zoals Mario 64, , voelen anders aan. Je ziet ze niet zoals je ze je herinnerde. Ik weet niet of texturen worden verwijderd of de anti-aliasing wordt aangepast, maar hoewel ze speelbaar zijn, zien ze er slechter uit.

En goed, dan zijn er nog de onspeelbare: Jet Force Gemini, , God of War, en zelfs 2D-games zoals Guardian Heroes zullen je waarschijnlijk dwingen de emulator en het besturingssysteem te tweaken om een stabiele framerate te krijgen.

De waarheid is dat er manieren zijn om dat te doen, zoals blijkt uit een van de meest complexe N64-games, Perfect Dark:

Maar het kost je tijd aan configuratie of installatie van emulators, bios en ports.

Het is dan niet meer zo plug-and-play als bij de andere consoles.

Als je er tijd in steekt, kun je de laatste watt aan CPU-kracht eruit persen, maar tenzij je van dat geknutsel geniet, betwijfel ik of het de moeite waard is.

Maar met wat moeite kun je zelfs PC-games spelen zoals de legendarische Half-Life 1 en 2:

Gebruik in het dagelijks leven

Die is erg goed, vooral als je van retrogames en het 16-bit-tijdperk houdt. Je zult er enorm van genieten, want het is een terugkeer naar:

• Aanzetten.
• Spelen.

En klaar.

Geen downloads.

Geen laadtijden.

Geen online wachtrijen.

Alleen:

• Aanzetten.
• Spelen.

Met een enorme catalogus games waarvan je de meeste destijds waarschijnlijk niet hebt gespeeld.

En zo simpel is het omdat de versie die ik kocht werd geleverd met een microSD van 64 GB waarop alles al was ingesteld.

Het was echt aanzetten, console en game kiezen, en aan de slag.

Supersimpel.

Toen ik hem kocht, kon ik naast de mijne nog twee andere versies kiezen:

• Een topversie, met een SD-kaart van 128 GB, met nog wat extra geëmuleerde consoles en twee keer zoveel games, voor €5 meer.
• Een zonder SD-kaart, voor €4 minder.

In mijn geval vond ik mijn versie de meest gebalanceerde, maaaar vandaag zou ik er een zonder microSD kopen. Om één reden.

De microSD’s die bij deze consoles zitten, zijn er in twee soorten:

• Die al kapot zijn.
• Die kapot zullen gaan.

Ja, ze zijn verschrikkelijk slecht.

Dus, zoals ik had gelezen, was het eerste wat ik deed zodra alles werkte: hem in de PC stoppen en alle ROMs en BIOs naar een aparte harde schijf kopiëren als back-up.

Daarna bleef ik ongeveer een jaar lang rustig in periodes met de console spelen (wanneer ik een game oppakte en tot ik die uitspeelde).

Plotseling, in zo’n pauze tussen games, pakte ik hem op en bij het aanzetten kreeg ik een scherm met een foutmelding.

Gelukkig was het, zoals gezegd, tussen het uitspelen van een game en het willen beginnen aan een nieuwe, want het moet behoorlijk zuur zijn om bijna aan het einde van een avontuur van 30 uur te zitten en je save ineens kwijt te raken omdat de SD stukgaat.

Want hij gaat stuk.

Dus je hebt twee opties:

• Ervan genieten zolang hij meegaat en het slikken als hij stukgaat.
• De ROMs naar een harde schijf kopiëren zodra de console binnenkomt en een image van het besturingssysteem van de console installeren op je eigen goede SD-kaart (bijvoorbeeld een Samsung). En rustig spelen.

Ik herhaal het voor de mensen achterin: je zult dit proces vroeg of laat moeten doen. Het maakt niet uit hoeveel je de console gebruikt of hoe goed je hem verzorgt.

Chinese microSD’s gaan allemaal corrupt. Allemaal.

Gelukkig is het geen ernstig probleem.

Het besturingssysteem en de scene

Dat is het niet, want de scene —mensen die software ontwikkelen en toepassingen en oplossingen zoeken— rond de console is groot.

Er zijn ontwikkelaars, Facebookgroepen, Telegramkanalen, GitHub-repositories…

Alles.

Dat maakt de installatie van het besturingssysteem makkelijker. Welke je maar wilt. Want officieel is het ArkOS, maar er zijn er nog meerdere.

Allemaal zijn het, als ik me goed herinner, Linux-versies. En naarmate ze vooruitgaan en nieuwe releases verschijnen, verbetert de emulatie enorm.

De N64-emulatie van de console met het standaardbesturingssysteem op de SD die stukging, heeft niets te maken met wat hij nu doet met de ArkOS-versie.

En als je hem voor Nintendo 64 wilt gebruiken, doet dArkOS het standaard veel beter.

Hoe dan ook, hier laat ik je een zeer gedetailleerde gids zodat je je image met de nieuwste versie van ArkOS kunt maken en op je console kunt zetten.

Onthoud vooral dat het lastigste zal zijn om uit te zoeken welk paneel jouw apparaat heeft, want er zijn meerdere verschillende en je moet die van jouw specifieke paneel gebruiken. In deze link leggen ze uit hoe je dat doet.

Goed, zodra we met het besturingssysteem aan de slag gaan, zie je dat het veel opties heeft. Je kunt hier bijna alles aanpassen en wennen aan zoveel instellingen kost tijd.

Ik herhaal dat je voor het pre-32-bit-tijdperk niets hoeft aan te raken (misschien de knoppen instellen). Pas vanaf 32-bit en verder moet je dat doen.

Trouwens, het is het OS dat iets fundamenteels mogelijk maakt: op elk moment je spel kunnen opslaan.

Naast het OS zijn er verschillende ontwikkelingen waarmee je dingen kunt doen zoals:

• De genoemde PC-games spelen (PortMaster-games).
• Er een film- of muziekspeler van maken.
• Lokaal games streamen vanaf je PC via Moonlight, als je een Nvidia-kaart hebt.
• Andere geeky dingen: Pi-hole, webserver, NAS…

Hoe dan ook: als je maar één apparaat zou mogen hebben om te gamen, zou dit een goede kandidaat zijn.

Fakeversies

Ja, dit apparaat is zo succesvol geweest dat er niet-officiële klonen zijn verschenen met verschillende kenmerken.

Ze zijn op het eerste gezicht moeilijk te herkennen, vooral als je geen expert bent. Maar het internet staat vol met threads zoals deze en video’s die de verschillen uitleggen.

Het grootste probleem van deze nepversies is dat veel ervan niet compatibel zijn met ArkOS, dus je moet zelf uitzoeken welk OS bij jouw apparaat past.

Zorg er daarom vóór je er een koopt goed voor dat het de “officiële” is. Ik laat je opnieuw de link naar waar ik de mijne kocht, die echt is:

https://s.click.aliexpress.com/e/_c3mVi1sR

En die van de alternatieve winkel, een tikje duurder, waar ik ook weleens heb gekocht wanneer de vorige niet beschikbaar was (en ook geen fake is):

https://s.click.aliexpress.com/e/_c4mZxflx

Conclusies

Als je in de jaren 80 bent geboren en van spelcomputers hield, is dit een tijdtunnel naar je kindertijd.

Onmogelijk dat dit je niet interesseert.

En natuurlijk, als je daar de prijs bij optelt, wordt het de beste impulsaankoop die je ooit zult doen.

100% zeker.

De hoeveelheid tijd en plezier die je voor zo weinig geld eruit kunt halen is verbluffend. Nooit heeft zoveel speeltijd je zo weinig gekost.

In mijn geval heb ik verschillende van mijn openstaande pareltjes uitgespeeld, zoals Final Fantasy 6 en Guardian Heroes, van de Sega Saturn.

Ook heb ik opnieuw genoten van twee games die ik destijds het meest speelde, namelijk Wave Race, van N64 en Wip3Out, van PSX.

Voor later heb ik in gedachten Tactics Ogre, Final Fantasy Tactics, Shining Force II en Vagrant Story.

En ik moet bekennen, al is het heiligschennis, dat ik Final Fantasy IX halverwege heb laten liggen. Het pakte me totaal niet, niet het verhaal, niet de gevechten, niet het tempo. Na het uitspelen van VI, misschien wel de beste van allemaal, vind ik deze andere niet op hetzelfde niveau. Daar schrijf ik nog wel eens een andere post over.

Samengevat: koop hem zonder twijfel.

Voor jezelf en voor je kind, zodat die begrijpt hoe leuk het was om in razend tempo door Green Hill te springen met Sonic, of de ultramoeilijke geheime wereld van Super Mario World te ontdekken.

Als hij of zij Fortnite nog niet heeft ontdekt, zal die je dankbaar zijn.