De beste gamecontrollers die ik heb gebruikt

De beste gamecontroller bestaat niet. Niet zomaar, niet voor alles en iedereen.

Er bestaat wel de beste controller voor een bepaald soort spel, voor een bepaalde console of zelfs voor een heel specifieke manier van spelen. 

Een controller kan fantastisch zijn voor shooters en behoorlijk slecht voor vechtgames. 

Een andere kan een geweldige D-pad hebben, maar vrij gewone analoge sticks. 

Een andere kan ontzettend vreemd zijn en toch de manier van spelen voorgoed hebben veranderd.

Daarom wil ik je in dit artikel uitleggen de beste gamecontrollers die ik zelf heb gebruikt, gekozen op basis van het soort spel waarvoor ze mij echt goed lijken.

Want er zijn controllers die ik fijn vind voor vechtgames. Andere voor 3D-games. En er is er ook meer dan één die ik helemaal niet fijn vind, en die vertel ik je ook.

Als je erover denkt een controller te kopen, heb je misschien iets aan mijn ervaring van meer dan 35 jaar knoppen indrukken -het lijkt gisteren dat ik met de originele Game Boy begon.

Wat ik waardeer in een gamecontroller

Voordat we met de lijst beginnen, is het handig om duidelijk te maken waar ik naar kijk als ik het over een goede controller heb.

Voor mij is het niet genoeg dat hij mooi, modern of vol knoppen en functies zit. Belangrijk is hoe hij reageert, hoe hij in de hand voelt en of hij je laat spelen of je dwingt ermee te vechten.

D-pad

Ja, ik weet het. Waarschijnlijk is het niet het eerste waar jij naar kijkt. Maar voor mij, door de games die ik leuk vind, blijft de D-pad een van de belangrijkste onderdelen van een controller.

In vechtgames, 2D-platformers, arcades, voetbal en retro-emulatie verpest een slechte D-pad de ervaring volledig. 

Een slecht herkende diagonaal, een kwartcirkel die er niet uitkomt of een onnauwkeurige sprong waardoor je doodgaat, verhogen de frustratie en halen het gevoel van controle weg dat goede games je geven.

Analoge stick

In 3D-games, shooters, moderne racegames of openwereldavonturen wordt de analoge stick de hoofdrolspeler.

Hier vind ik positie, uitslag, weerstand en comfort erg belangrijk. Het gaat niet alleen om precisie. Het gaat er ook om hoe je duim valt na een uur spelen.

En of hij na verloop van tijd stukgaat, wat behalve in heel specifieke gevallen meestal gebeurt.

Ergonomie

Er zijn heel schattige controllers die goed ontworpen lijken totdat je er twee uur mee speelt.

Andere lijken juist vreemd of groot (ehm, Nintendo 64) en passen toch als een handschoen.

Echte ergonomie voel je -of beter gezegd, voel je niet- wanneer de controller “verdwijnt” terwijl je speelt. Je merkt hem niet. Hij ligt daaronder en doet wat hij moet doen.

Duurzaamheid

Hier ben ik behoorlijk kritisch.

Ik heb Mega Drive-controllers die nog volledig werken na een absurde hoeveelheid jaren en uren.

Ja, het was andere technologie, maar de duurzaamheid van moderne controllers is echt iets om je achter de oren bij te krabben.

Het lijkt alsof je de tol moet betalen van elke X maanden of jaren een nieuwe, dure controller kopen.

Knoppen en triggers

Persoonlijk, om de een of andere reden, stoor ik me minder aan slechte, plasticachtige knoppen dan aan een slechte D-pad of analoge stick.

Voor mij is het genoeg dat ze zitten waar ze moeten zitten. En triggers moeten helpen, niet in de weg zitten. Niet alles is beter omdat het analoog, langer of moderner is.

Er zijn games waarin een directe digitale knop beter werkt dan een trigger met uitslag en als voorbeeld, de WipEout Omega op de PS4: veel beter om de remmen op R1 en L1 te zetten dan op de analoge triggers. Tenminste als je je tijden wilt verbeteren.

Compatibiliteit

Een extraatje dat je waardeert.

Als je een controller koopt en hij werkt met meerdere consoles, PC, mobiel, tablet, iOS, Android of Smart TV, des te beter.

Maar er is wel een belangrijke nuance: hoe compatibel een controller ook is, voor sommige systemen (N64, GameCube), gebruik ik vaak liever de originele controller met een goede adapter dan een moderne kloon te kopen die de vorm imiteert en voor alles dient, maar dan ook in alles slechter werkt.

Batterij

Nog een extra. Als hij een batterij heeft, draadloos is en de lag niet merkbaar is, dan is dat beter dan batterijen of kabel. Maar ik blijf erbij, lag 0 wint van al het andere.

Dus, na mijn persoonlijke criteria voor het beoordelen van een controller te hebben uitgelegd, volgt hier de lijst met de beste.

#1. De beste controller in het algemeen: DualShock 3

Als ik maar één controller mocht meenemen naar een onbewoond eiland om alle games ter wereld te spelen, kies ik voor de DualShock 3.

Hij was niet perfect. Sterker nog, hij had vrij duidelijke problemen. Maar als controller voor bijna alles vind ik hem een van de meest gebalanceerde die ooit hebben bestaan.

Hij had een behoorlijk degelijke D-pad, twee overtuigende analoge sticks, ingebouwde batterij, vertrouwde ergonomie, een knopindeling die voor heel veel genres werkte en bluetooth- of kabelverbinding afhankelijk van het moment. 

Hij was niet de beste controller voor shooters, niet de beste voor vechtgames en niet de beste voor racen, maar hij deed het degelijk in elke situatie.

De D-pad, de analoog en de klassieke voetbalgames

Een deel van de wijdverspreide voorkeur voor de klassieke PES van PS2 tegenover de latere delen en eFootball komt volgens mij precies daarvandaan.

Spelen met de analoog kan de logische evolutie lijken, ja. Maar het was niet altijd nodig. In de oude Pro's -en zelfs in de moderne- had de D-pad heel veel zin. Hij was direct, duidelijk en voorspelbaar.

Ik zeg niet dat alleen die acht richtingen realistischer waren, maar wel dat ze in veel gevallen meer controle boden. En misschien had het de standaardbesturing moeten blijven zolang de game het gebruik van analoog niet echt realistisch beloonde.

De DualShock 3 behield dat evenwicht. Je kon een Pro met beide formules spelen. En met allebei deed je het degelijk.

Het slechtste aan de DualShock 3

Het grote probleem zat in de triggers en in de slijtage.

Bij PS2- en PS3-controllers was het relatief makkelijk dat de triggers uiteindelijk problemen gaven, vast kwamen te zitten of reparatie nodig hadden. Ik herinner me dat probleem niet zo duidelijk bij de originele PlayStation-controller, maar goed, die had weer andere, veel ergere gebreken.

De D-pad van de originele PlayStation-controller was keihard (eelt en duimpijn “dankzij” Tekken 3 inbegrepen). En bij de eerste DualShock verouderden de sticks matig: ze werden losser en het beschermende rubber doorstond de tand des tijds niet altijd goed.

Daarom vind ik de DualShock 3 het meest evenwichtige punt van die klassieke familie: hij behoudt het goede, verbetert het vorige behoorlijk en voegt een batterij toe.

De nieuwe versies maken de zaak onnodig ingewikkeld, tenminste voor klassieke spelers zoals ik.

Dat gezegd hebbende, de compatibiliteit met andere apparaten zoals mobiele telefoons of PC's is beter in versie 4 dan in versie 3.

Praktische gids: wanneer ik een DualShock 3 zou gebruiken

Ik zou hem gebruiken als allroundcontroller voor alles, zolang ik daar geen betere voor heb.

Het zou niet mijn eerste keuze zijn voor moderne shooters, 3D-games waarin de linker stick de hele tijd alles bepaalt, competitieve 2D-vechtgames of retrogames. Al zou het, als er geen andere optie is, ook niet het einde van de wereld zijn.

#2. De beste controller voor 3D-games en shooters: Xbox 360, Xbox One en Xbox Series

Voor 3D-games, shooters, moderne racegames en PC geef ik duidelijk de voorkeur aan het ontwerp van de Xbox-controller.

De sleutel zit in de positie van de linker stick.

In de meeste moderne games zit de hoofdbeweging op de analoog. De D-pad blijft over voor wapens wisselen, menu's openen, voorwerpen selecteren of secundaire acties. Daarom vind ik het logischer dat de linker stick bovenaan zit, precies waar je duim vanzelf valt.

Bovendien vind ik het ontwerp comfortabeler tijdens lange sessies.

Aan de minzijde: dat de meeste ervan geen batterijen meebrengen en dat je batterijen moet blijven opladen (niet inbegrepen).

Xbox 360: ontzettend comfortabel, maar met een verschrikkelijke D-pad

De Xbox 360-controller was ontzettend comfortabel voor shooters, racegames, 3D-avonturen en bovendien 100% compatibel met PC. Jarenlang was het in feite de controller die het meest natuurlijk leek om op de computer te spelen.

Maar hij had een gigantisch probleem: de D-pad.

Voor shooters, geweldig. Voor Street Fighter IV, een straf.

Het was een controller die voor 3D was ontworpen.

Xbox One en Xbox Series: het beter gepolijste idee

De latere Xbox-controllers houden dezelfde filosofie vast, maar verbeteren gevoel, afwerking en D-pad.

Ze veranderen het idee niet radicaal omdat dat niet nodig was. De basis was goed: linker stick bovenaan, comfortabele grip, goed geplaatste triggers en uitstekende compatibiliteit met PC.

Als ik iets moderns met analoog wil spelen, pak ik bijna altijd eerder de Xbox-controller dan die van PlayStation.

WipEout HD met Xbox 360-controller op PS3

Zelfs voor PlayStation-games. Bijvoorbeeld de WipEout HD.

Ik speelde die op PS3 met een adapter om de Xbox 360-controller te gebruiken. En het speelde beter.

Niet omdat de PS3-controller slecht was, maar omdat de analoog van de Xbox-controller voor dat soort game comfortabeler en preciezer aanvoelde. 

Praktische gids: wanneer ik een Xbox-controller zou gebruiken

Ik zou hem gebruiken voor shooters, moderne racegames, openwereldgames, third-person action, PC en hedendaagse games in het algemeen.

Ik zou hem niet als eerste keuze gebruiken voor 2D-vechtgames, platformers waarin je sterk afhankelijk bent van de D-pad of puur retro van 8 en 16 bit. De D-pad vanaf Xbox One is acceptabel, misschien op het niveau van die van een Super Nintendo, maar die was ook geen wondermiddel.

#3. De beste controller voor vechtgames en 2D-games: Mad Catz Street Fighter IV FightPad

Voor vechtgames en, in het algemeen, voor alles wat echt met de D-pad wordt gespeeld, is mijn keuze de Mad Catz Street Fighter IV FightPad.

Deze controller kopieerde het formaat van de Sega Saturn-controller, met zes frontknoppen, twee triggers en een zwevende D-pad: een configuratie die duidelijk voor vechtgames was bedoeld.

De controller die Street Fighter IV voor mij oploste

Online winnen in Street Fighter IV met de originele Xbox 360-controller was onmogelijk.

Niet door het spel. Of door de netwerkverbinding. Het kwam omdat de controller daar niet voor bedoeld was.

Ik moest de Mad Catz FightPad kopen om te kunnen concurreren en het verschil was meteen merkbaar: ik stopte met vechten tegen de controller om tegen de tegenstander te vechten, en daar ging het om.

Waarom zijn D-pad zo goed was

De D-pad was groot, comfortabel en heel precies voor diagonalen, kwartcirkels en snelle bewegingen. Als de beweging er niet uitkwam, was het jouw schuld.

Bovendien bracht de indeling met zes frontknoppen hem veel dichter bij de arcades van Capcom en paste hij ook goed bij die van SNK. Misschien was Tekken het punt waarop het net iets meer schuurde, maar dat was een kwestie van wennen.

Niet alleen vechten: alles wat met de D-pad wordt gespeeld

Ook al verbind ik hem sterk met Street Fighter (de mijne is inderdaad een speciale SF IV-editie), beperk hem niet tot vechtgames.

Het is een uitstekende controller voor 2D-platformers, beat’em ups, run and gun, arcades, Neo Geo-games, CPS, Mega Drive, Super Nintendo en retro-emulatie in het algemeen.

Alles wat afhankelijk is van een goede D-pad speelt heerlijk met deze controller.

Eervolle vermeldingen: de pads van Mega Drive en Sega Saturn

Sega wist hoe je 2D-D-pads moest maken.

Die van Mega Drive was al heel goed, vooral op de controller met zes knoppen. En die van Sega Saturn verdient ook een vermelding: precies, comfortabel en veel beter dan veel latere D-pads.

In feite blijven oude Sega-controllers vaak de referentie als we het over 2D-games hebben. En met goede reden.

Het voordeel van de FightPad is natuurlijk dat hij moderner is en je geen adapters nodig hebt om ermee te spelen. Al kan het wel zijn dat je enkele instellingen moet aanpassen om ermee in de browser te spelen.

Praktische gids: wanneer ik een FightPad zou gebruiken

Ik zou hem gebruiken voor Street Fighter, King of Fighters, Garou, Metal Slug, 2D-platformers, beat’em ups, arcades en retro-emulatie.

Ik zou hem voor geen goud gebruiken voor shooters of 3D-games die op een analoge stick gebaseerd zijn.

Als alternatieven zou ik kijken naar controllers van 8BitDo of, met adapter, Mega Drive met zes knoppen, Sega Saturn of direct een arcade stick als dat hele stickgedoe je aanspreekt.

#4. De beste controller van een handheldconsole: Neo Geo Pocket

De beste pad die ik op een handheldconsole heb geprobeerd, is die van Neo Geo Pocket. In een harde strijd met de FightPad als beste absolute “D-pad”.

Want zijn piepkleine stick was geen moderne analoog, maar een digitale stick met micro-switches, vlak, precies en razendsnel.

KOF daarop spelen was een WAAR GENOT.

De perfecte joystick voor een handheld

Het geniale aan de bediening van Neo Geo Pocket was bovendien dat hij niet uit de console zelf stak. Met andere woorden: hij zat verzonken, waardoor hij nergens achter bleef haken als je hem meenam en de kans op breuk kleiner werd.

Hij was niet kwetsbaar en gaf een fantastisch gevoel van precisie. Hij was perfect voor vechtgames, arcades en 2D. Hij had die droge, duidelijke klik die je precies vertelde welke richting je indrukte.

Arcadeprecisie in een handheldconsole

SNK begreep iets dat veel handhelds vergaten: als je 2D-games gaat spelen, mag de bediening geen versiering zijn.

Je kunt een goed scherm, een goede catalogus en een goede batterij hebben, maar als de D-pad of de stick niet goed reageert, stort alles in.

Neo Geo Pocket gaf een gevoel van controle dat heel dicht bij arcade lag in een piepkleine console, en dat is iets wat nooit, echt nooit is herhaald. Op geen enkele andere handheld, zelfs niet op de PSP, waarvan de D-pad best aardig was.

De moderne handheld waarvan ik wou dat hij bestond

Ik wil een moderne handheld met hetzelfde soort bediening als de Neo Geo Pocket.

Ik zou daar heel veel voor betalen.

Ik wil geen oplapbare D-pad zoals die van de R36S. Ik wil geen analoog die half voldoet. Ik wil die precieze, vlakke, snelle klik die perfect is voor 2D-games.

Daarom word ik zo kwaad van sommige huidige retro-handhelds. Ze kunnen fantastische machines zijn qua prijs, vermogen of catalogus, maar als de D-pad faalt, is al het andere secundair.

Praktische gids: wanneer ik een bediening zoals die van Neo Geo Pocket zou gebruiken

Ik zou hem gebruiken voor draagbare vechtgames, arcades, 2D-platformers, retro-actie.

Ik zou hem niet gebruiken voor moderne 3D-games of systemen die voor een analoge stick zijn bedoeld.

Als huidige gedeeltelijke alternatief interesseert mij vooral de 8BitDo NEOGEO Wireless Controller, omdat het een officieel door SNK gelicentieerde controller is en een remake van de joystick met micro-switches van de Neo Geo CD, al lost hij natuurlijk niet de droom op van een moderne handheld met die geïntegreerde bediening.

Ik vertel je er straks iets meer over.

#5. De beste controller voor mobiel of tablet: consolecontroller met grip

Voor spelen op mobiel of tablet geef ik vaak de voorkeur aan een weinig glamoureuze, maar heel goede oplossing: een consolecontroller met een grip.

Beter een goede controller met grip dan een middelmatige telescopische controller

Als je thuis al een PlayStation- of Xbox-controller hebt, hoef je vaak geen Razer Kishi of een goedkope telescopische controller van iPega te kopen (ik heb er meerdere gehad).

Een telescopische controller ziet er geweldig uit op de foto. Hij klikt perfect vast en lijkt je mobiel in een echte handheldconsole te veranderen. 

Het probleem is dat veel ervan slechtere D-pads, slechtere sticks en een behoorlijk inferieur gevoel hebben dan een echte consolecontroller. Vooral als we het hebben over goedkope Chinese controllers, en dat zijn degenen die de markt overspoelen.

De Kishi is in dit opzicht veel beter, maar kost geld. Daarom: als je al een controller hebt die je fijn vindt, kost zo'n clip je tussen 3€ en 5€ en is het een fantastische investering.

De ervaring verbetert enorm wanneer je stopt met glas aanraken en begint te spelen met echte knoppen, D-pad en sticks. De mobiel houdt op een snelle oplossing te zijn en wordt een behoorlijk serieus systeem.

Het heeft NIETS te maken met Vampire Survivors spelen via het touchscreen in plaats van met de analoog van de Xbox. Probeer het en zeg het me. Maar pas op, want je kunt net zo verslaafd raken als ik aan een spelletje waarvoor je niet eens knoppen hoeft in te drukken.

PlayStation als je prioriteit geeft aan de D-pad

Als je retro, 2D-platformers, vechtgames of emulatie gaat spelen waarin de D-pad belangrijk is, zou ik eerder naar een PlayStation-controller gaan als je die hebt, of naar een 8BitDo met goede D-pad (bijvoorbeeld die van Neo Geo die ik iets verderop noem).

Vanaf de DualShock 3 hebben ze bovendien het voordeel van de batterij, al kan verbinden vandaag minder handig zijn dan bij modernere controllers.

Xbox als je prioriteit geeft aan analoog

Als je cloudgames, shooters, racegames, 3D-avonturen of moderne titels gaat spelen, zou ik Xbox kiezen.

Daar wint de positie van de linker stick.

Praktische gids: welke controller ik op mobiel of tablet zou gebruiken

Voor 2D en retro, PlayStation of 8BitDo.

Voor 3D, cloud en shooters, Xbox.

Om te besparen zou ik de controller gebruiken die je al hebt en een grip kopen. Goedkope telescopische controllers zou ik vermijden als je precisie zoekt. En als je geld te veel hebt, dan ja, een Razer Kishi (v2 of v3) heeft zin.

#6. De beste moderne controllers voor retro: 8BitDo

Ik wil 8BitDo uitlichten omdat het vrij goed heeft begrepen wat iemand nodig heeft die vandaag retro speelt.

Je hebt een goede D-pad nodig, degelijke knoppen, compatibiliteit en dat nostalgische puntje in het ontwerp waardoor je op het eerste gezicht verliefd wordt.

Dit lossen ze goed op in elk van hun vele modellen.

Waarom 8BitDo ten opzichte van andere merken

Ik heb meerdere 8BitDo-controllers gehad en over het algemeen zijn ze behoorlijk betrouwbaar.

Zelfs sommige kleine modellen, bijna als sleutelhangers, laten je behoorlijk degelijk 2D-games spelen. Ik herinner me nog een AVE-reis Madrid-Málaga waarop mijn broer en ik elkaar afranselden in Street Fighter IV met de originele versie (8BitDo Zero, gewoon) van deze mini-controllers.

Het zijn niet de ideale controllers voor alles -niets van iets 3D ermee besturen- maar wel een heel praktische optie voor PC, mobiel, emulatie en moderne retro-apparaten.

8BitDo NEOGEO Wireless Controller

Het model dat mij op dit moment het meest interesseert, is de 8BitDo NEOGEO Wireless Controller.

Niet omdat hij mijn verlangen naar een handheld van het Neo Geo Pocket-type gaat vervangen, maar omdat hij het gevoel van micro-switches voor 2D- en arcadegames terughaalt.

Niet iedereen heeft zoiets nodig. Sterker nog, zelfs ik heb het niet nodig, want aan controllers kom ik niets tekort. Maar als je die precieze klik van SNK mist, doe je net als ik en vraag je hem voor je volgende verjaardag.

8BitDo 64 Controller en Nintendo 64

Het heeft ook zin om de 8BitDo 64 Controllerte noemen, omdat Nintendo 64 een heel speciaal geval is.

8BitDo presenteert hem als een controller die de N64-indeling terugbrengt in een ergonomischer lichaam, met Hall Effect-joystick en compatibiliteit met huidige systemen zoals Windows en Android, onder andere.

En deze controller is relevant omdat Nintendo 64 emuleren zonder een vergelijkbare controller behoorlijk ongemakkelijk kan zijn. Als je Star Fox 64 hebt geprobeerd te spelen en loopings te maken, heb je dat gemerkt.

Veel N64-games waren ontworpen rond de nogal vreemde indeling. Als je met een normale moderne controller speelt, kan dat natuurlijk. Het is een kwestie van controls mappen en eraan wennen. Maar vaak ben je controls mentaal aan het vertalen in plaats van van de game te genieten.

Ik zei het al eerder: een geweldige controller is degene waarvan je vergeet dat hij onder je handen zit.

Wanneer je geen nieuwe controller nodig hebt: adapters voor originele controllers

Hoe dan ook, er zijn momenten waarop je geen nieuwe controller nodig hebt.

Want bij emulatie stelt 8BitDo je weliswaar niet teleur, maar vaak geef je meer uit dan nodig. 

Gewoon door een adapter van de originele controller naar USB te krijgen om hem op de PC aan te sluiten, is meer dan genoeg. En natuurlijk een veel betere oplossing dan een moderne Chinese kloon.

Dit geldt vooral voor consoles zoals Nintendo 64 en zijn bijzondere ontwerp of PlayStation 2 als je de bedrade controllers nog hebt.

Praktische gids: wanneer ik 8BitDo of adapters zou gebruiken

Voor 8 en 16 bit zou ik 8BitDo, Mega Drive, Saturn of Mad Catz FightPad gebruiken.

Voor Nintendo 64, originele controller met adapter of een moderne controller met specifieke indeling.

Voor klassieke PlayStation, DualShock 2, DualShock 3 of originele controller met adapter.

Voor algemene retro-PC zou ik kiezen volgens het systeem dat ik ga emuleren, maar elk van de vorige oplossingen werkt.

#7. De belangrijkste controller in de geschiedenis van consoles: Nintendo 64

Het is duidelijk dat de Nintendo 64-controller niet degene is die ik vandaag zou aanraden om bijna iets te spelen, maar ik vind hem wel een van de belangrijkste controllers uit de geschiedenis. Of de belangrijkste.

Hij was niet het eerste apparaat met analoge besturing, maar wel de control pad die de analoge stick tot het centrum van 3D-videogames op console maakte.

Een vreemde controller voor een vreemde tijd

Het ontwerp was vreemd: drie grepen, centrale stick, C-knoppen, Z-trigger… Een ontwerp dat vandaag, 30 jaar later, nog steeds buitenaards oogt.

Maar je moet de context begrijpen. In die tijd werd uitgevonden hoe je 3D-games op console moest besturen. Er bestond niets dat ook maar in de buurt kwam van wat Mario 64 was, en de Nintendo 64-controller paste als een handschoen bij het spel.

De revolutie was zo groot dat Sony, het bedrijf van de futuristische console, niet lang wachtte om zijn DualShock -toen behoorlijk inferieur- als antwoord uit te brengen.

De analoge stick en de Z-trigger

Zonder die controller zouden games zoals het genoemde Super Mario 64 of Zelda, Ocarina of Time en de knop om vijanden vast te zetten niet zijn wat ze zijn.

De stick maakte het mogelijk beweging te besturen met een precisie die de D-pad niet kon geven. En de Z-trigger, onderaan geplaatst, had een heel duidelijke logica voor bepaalde games, zoals shooters. Sterker nog, tot op de dag van vandaag vind ik schieten in GoldenEye met deze knop comfortabeler dan met de Xbox-triggers.

De c-buttons hadden ook zin voor 3D als camerabeweging, maar werden al snel vervangen door een tweede analoge stick in latere consoles.

Het was geen comfortabele controller voor alles en zijn D-pad was hoogstens redelijk. Maar voor die overgang naar 3D was hij beslissend.

GoldenEye met besturingsconfiguratie 2

Laten we iets meer praten over mijn favoriete voorbeeld: GoldenEye.

Met besturingsconfiguratie 2, waarbij je met de C-knoppen bewoog en de joystick voor de camera liet, was het geweldig. Je bewoog op volle snelheid en mikte handmatig veel beter dan met de normale besturing.

Hiermee -en zonder een god van het spel te zijn- kon je de prestatie halen om het tweede level te voltooien (Facility) in de modus 00 Agent in minder dan 2:42, en zo de modus Invencibility.

De controller was vreemd, maar maakte besturingsoplossingen mogelijk die eerder ondenkbaar waren. Voor het eerst had het zin om shooters op console te spelen en niet alleen op PC met muis plus toetsenbord.

Praktische gids: wanneer ik een Nintendo 64-controller zou gebruiken

Ik zou hem gebruiken voor de originele Nintendo 64 en voor N64-emulatie met adapter of specifieke controller.

Echt, ik zou hem voor niets anders gebruiken.

Als je N64 gaat emuleren, zou ik proberen een originele controller met USB-adapter of de 8BitDo-controller te gebruiken.

Controllers die mij niet overtuigden

Niet alle controllers die ik heb gebruikt, hebben een goede herinnering achtergelaten.

Sommige zijn goede controllers, maar niet voor wat ik wilde. Andere hebben een enorme reputatie, maar lijken mij overschat in bepaalde genres. En weer andere hebben gewoon duidelijke problemen, ondanks hun faam.

Super Nintendo voor vechtgames

Ik zeg niet dat de controller van Super Nintendo slecht is.

Hij is historisch, comfortabel en perfect voor veel games zoals de Super Mario. Maar voor vechtgames heeft hij me nooit zo overtuigd als de Sega-controllers.

Voor platformers, RPG's of 2D-avonturen, perfect. Voor Street Fighter en games met snelle kwartcirkels verkies ik veruit die van Mega Drive.

Nintendo DS

De D-pad van Nintendo DS vind ik matig, vooral die van de DS Lite, al is hij beter dan die van Super Nintendo voor vechtgames.

Voor RPG's, avonturen en games waarin extreme precisie niet zo belangrijk is, voldoet hij. Voor vechtgames of veeleisende platformers vind ik hem niet ideaal.

PlayStation 1 en originele DualShock

De D-pad van de originele PlayStation was matig voor Tekken, Pro en vechtgames. Je duim ging eraan tijdens lange sessies.

Bovendien werden de sticks van de originele DualShock losser en verloren ze vrij snel het beschermende rubber.

Het was een belangrijke controller en zijn duurzaamheid is legendarisch, maar als controller om vandaag mee te spelen zijn DualShock 2 en later veel beter.

R36S

De R36S is een wonder voor wat hij kost, maar zijn D-pad is zijn grote probleem.

Zelfs als je hem verbetert, eindig ik met vechtgames spelen met de analoge stick. En dat is in 2D-vechtgames niet ideaal.

Hij heeft vier triggers, wat op papier erg goed klinkt, maar ze zijn ook niet comfortabel. Ze zijn er, ze doen hun werk, maar de binnenste zijn te moeilijk goed te gebruiken.

Voor RPG's en veel retrogames is hij prima. Voor combo's, sprongen en echte D-pad-precisie schiet hij tekort. En dat is jammer.

Steam Deck

Steam Deck is een fantastische machine, maar niet vanwege zijn controls.

De D-pad is acceptabel. De sticks ook. Ik begrijp dat de trackpads nuttig zijn voor PC-games die een muis vereisen, maar in mijn geval zitten ze me meer in de weg dan dat ze iets toevoegen (ze maken de console breder dan ik wenselijk vind).

Als draagbare PC-machine vind ik hem buitengewoon. Zijn controls vind ik niet bijzonder briljant.

Goedkope telescopische controllers

Goedkope telescopische controllers lijken de ideale oplossing voor mobiel.

Ze klemmen de telefoon in het midden, blijven compact en geven het gevoel van een handheldconsole. Maar tijdens het spelen voelen en functioneren ze slechter dan een echte controller met grip.

Als de D-pad en de sticks slecht zijn, maakt het niet uit hoe goed geïntegreerd de mobiel lijkt.

GameCube

De GameCube-controller vond ik altijd eerder merkwaardig dan geslaagd.

Hij was als het idee van de Nintendo 64-controller tot de zoveelste macht verheffen: vreemd, heel eigen, niet noodzakelijk slecht, maar ook niet bijzonder noemenswaardig buiten zijn ontwerp.

Voor GameCube en games die eromheen zijn ontworpen, heeft hij zin. Als algemene controller voor andere zaken werd ik er nooit verliefd op.

Wii

Laten we zeggen dat het idee goed was. Of heel goed. Het trok duizenden mensen aan die nog nooit zelfs maar met een stok een console hadden aangeraakt.

Maar dat betekent niet dat het goed was.

Innovatief, ja.

Goed… niet zozeer.

Want hoewel het magie leek om met de afstandsbediening naar het scherm te wijzen en bewegingen te controleren door hem simpelweg in de lucht te bewegen, was de werkelijkheid dat het heel onnauwkeurigwas. Zo erg dat ze het moesten verbeteren.

Bovendien was de D-pad een drama. En het 2 + 1-knoppengedoe ook. 

Als je een hardcore speler was, moest je apart de Pro-controllerkopen, en die is inderdaad een van de beste controllers van Nintendo. Mario Kart spelen met de officiële Wii-controller (met of zonder stuur) en het doen met de Pro-controller was dag en nacht. Een beetje zoals wat ik eerder zei over PES en de overgang tussen D-pad en analoog, maar nog veel duidelijker.

Ik zal hem niet missen. En dat terwijl ik hem nog steeds moet gebruiken om te beginnen wanneer ik een potje wil spelen van mijn geliefde F-Zero X van GameCube op de Wii.

Dat gezegd hebbende, de Resident Evil en de House of the Dead met pistolen (richten met de controller in het plastic pistool) waren erg leuk als je ze samen speelde.

Controllers die ik niet genoeg heb getest

Alle voorgaande controllers heb ik vele uren / dagen / jaren gebruikt. Er zijn echter beroemde controllers die ik niet heb gebruikt en daarom niet kan beoordelen.

Voorbeelden:

• Xbox Elite.
• DualSense Edge.
• Hori Fighting Commander.
• De huidige premium arcade sticks.

Dit artikel gaat over controllers die vele uren echt spel door mijn handen zijn gegaan. Daarom kan ik sommige verdedigen en andere bekritiseren zonder in algemeenheden te vervallen.

Praktische gids: welke controller ik zou kiezen afhankelijk van het soort spel

Als ik het hele artikel praktisch zou moeten samenvatten, zou ik het zo laten.

Beste controller voor vechtgames

Mad Catz Street Fighter IV FightPad.

Als alternatieven zou ik kijken naar een op 2D gerichte 8BitDo (zoals die van Neo Geo), Mega Drive met zes knoppen of Sega Saturn met adapter (geen Chinese klonen), of een arcade stick.

Ik zou de originele D-pad van Xbox 360, de R36S en elke controller vermijden waarbij diagonalen niet schoon uitkomen.

Beste controller voor 2D-platformers

Opnieuw zou ik kiezen voor Mad Catz FightPad, Sega Saturn, Mega Drive of 8BitDo.

Op handheld blijft Neo Geo Pocket de ideale referentie.

Beste controller voor shooters en 3D-games

Xbox One of Xbox Series.

Ook de Xbox 360-controller vind ik hiervoor erg comfortabel, al beperkt zijn D-pad hem enorm buiten 3D-games en is hij bedraad.

Beste controller voor racegames

Ook Xbox.

Ik heb je al genoemd dat  zelfs in PlayStation-games zoals WipEout HD mijn ervaring met de Xbox 360-controller op PS3 beter was dan met de officiële controller van de console.

Beste controller voor voetbalgames

Voor klassieke PES en Pro blijf ik bij DualShock 2 of DualShock 3.

Voor eFootball modern is de analoog de natuurlijke evolutie en dan hebben we het over Xbox, maar dat verbetert niet altijd de kwaliteit van de controle.

Beste controller voor retro en emulatie

Voor 8 en 16 bit: Mad Catz FightPad, 8BitDo, Mega Drive, Saturn met adapter.

Voor PlayStation: DualShock 2 of DualShock 3.

Voor Nintendo 64: originele controller met adapter of die van 8BitDo.

Voor arcade en vechten: FightPad.

Beste controller voor mobiel of tablet

Ik zou een consolecontroller met grip.

PlayStation of 8BitDo gebruiken als je prioriteit geeft aan de D-pad. Xbox als je prioriteit geeft aan analoog.

En ik zou alleen een telescopische kopen als ik zeker weet dat het concrete model een goede D-pad,  goede sticks en minimale lag heeft.

Conclusies: de beste controller hangt af van het spel

De perfecte controller bestaat niet.

Maar ik wil wel dat je een paar ideeën onthoudt:

• Afhankelijk van je gebruik (retro, 2D, vechten) is een goede D-pad belangrijker dan het lijkt. 
• De analoog heeft 3D-games veranderd. 
• Sommige oude controllers hadden een bouwkwaliteit die je vandaag mist. 
• En voor emulatie is het vaak beter een originele controller met adapter te gebruiken dan een moderne kloon die alleen de vorm kopieert.
• Voor mij is de DualShock 3 de beste allroundcontroller. 
• Xbox wint in 3D-games en shooters. 
• De Mad Catz FightPad is mijn favoriet voor vechten en 2D. 
• Neo Geo Pocket blijft de handheldreferentie die ik het meest mis. 
• En die van Nintendo 64 veranderde de manier van spelen op console.

Uiteindelijk kun je de krachtigste console hebben, de best ingestelde emulator of de meest mythische game uit je jeugd, maar wees duidelijk: als de controller niet reageert zoals hij moet, breekt de ervaring bij de eerste hadoken met sprong of in de eerste bocht waarin je door overstuur van de baan vliegt.

Ik hoop dat je met deze gids duidelijk hebt hoe je dat voorkomt.