In mijn recensie van Leviathan ontwaakt merkte ik op dat de titel van het eerste boek van The Expanse verwees naar de Leviathan, het reusachtige zeemonster uit de Bijbelse traditie dat een monsterlijke en vrijwel onbeheersbare kracht vertegenwoordigt. In dit tweede deel grijpt James S. A. Corey opnieuw terug op een literaire figuur.
Caliban, een van de personages uit De storm van William Shakespeare, is een monsterlijk wezen dat onder het gezag van de tovenaar Prospero staat. Die probeert hem te beheersen, maar Caliban komt ook tegen hem in opstand.
Ook deze verwijzing past opvallend goed bij wat ons hier te wachten staat, met verschillende facties die hun voordeel willen doen met een monster dat zich niet zomaar laat temmen.
Dat gezegd hebbende: deze tweede roman is in vrijwel ieder opzicht beter dan Leviathan ontwaakt. Zonder de formule wezenlijk te veranderen, benut hij het uitstekende universum dat we al kennen om meer personages uit te diepen, de gevolgen van het conflict te verbreden en een verhaal te vertellen dat makkelijker te volgen is.
En dat allemaal met behoud van de actie, de wetenschappelijke details en het detective-element uit het eerste deel.
Het verhaal van Calibans strijd
Het verhaal gaat verder na de gebeurtenissen uit Leviathan ontwaakt, terwijl de Aarde, Mars en de Gordel een wankel politiek evenwicht bewaren.
Op Ganymedes, een van de manen van Jupiter, leidt een militair incident tot een crisis tussen de twee grootmachten van het zonnestelsel. En achter wat er is gebeurd, schuilt meer dan de gebruikelijke ruzie tussen Aardbewoners en Marsbewoners.
Ondertussen blijft het protomolecuul zich op Venus ontwikkelen en raakt de bemanning van de Rocinante verwikkeld in conflicten die veel groter zijn dan zijzelf.
Te midden van dit alles verschijnt Prax, een wetenschapper van Ganymedes die zijn vermiste dochter zoekt en uiteindelijk met Holden en zijn bemanning samenwerkt.
Dit laatste vormt een duidelijke band met het eerste boek. Terwijl we in Leviathan ontwaakt Miller volgden tijdens zijn zoektocht naar Julie Mao, draait het hier opnieuw om een vermissingszaak: die van de dochter van Prax.
Het detective-element waarmee de auteurs het verhaal voortstuwen en de verschillende kanten van het conflict blootleggen, is dus niet verdwenen.
Maar de grootste vernieuwing is dat we de gebeurtenissen nu vanuit veel meer perspectieven kunnen bekijken, vooral vanuit de politieke instellingen op Aarde en het leger van Mars.
En dat doet de roman ontzettend goed.
Meer personages, meer politiek en een beter verteld verhaal
Een van de bijzonderheden van Leviathan ontwaakt was de vertelstructuur, waarbij hoofdstukken afwisselend Holden en Miller volgden. Twee heel verschillende personages die hetzelfde conflict vanuit tegengestelde standpunten lieten zien.
Het probleem was dat we ons daardoor op slechts twee personages richtten, waardoor we weinig meekregen van de anderen en van gebeurtenissen elders. Bovendien stopten de auteurs er zoveel gebeurtenissen in dat het soms lastig was om alles te blijven volgen.
In Calibans strijd komen de perspectieven van Prax, Bobbie Draper en Chrisjen Avasarala bij dat van Holden. En merkwaardig genoeg vond ik het verhaal met meer personages en een verder uitgewerkte politieke plot een stuk makkelijker te volgen..
Misschien komt dat doordat we inmiddels weten hoe het zonnestelsel, zijn facties en veel van de personages in elkaar zitten. Of misschien hebben de auteurs een betere balans gevonden tussen actie, dialogen en de ontwikkeling van de gebeurtenissen.
Hoe dan ook voelt alles beter georganiseerd. Er gebeurt nog steeds van alles, maar je krijgt de tijd om te begrijpen waarom het belangrijk is, en je kunt het hele verhaal goed volgen.
Avasarala is echt geweldig
Voor mij is Chrisjen Avasarala het interessantste personage van dit tweede deel.
Haar positie binnen het bestuur van de Aarde laat ons de politieke spanningen zien vanuit een omgeving die in de eerste roman buiten beeld bleef. En niet alleen de verhoudingen tussen Aarde, Mars en de Gordel, maar ook de botsende belangen binnen de Aardse regering zelf.
Avasarala is slim, manipulatief wanneer het nodig is en buitengewoon goed in het bespelen van de mensen om haar heen. Ook haar dialogen leveren enkele van de beste momenten van het boek op, met die mengeling van venijn, ironie en politieke ervaring die haar zo kenmerkt.
Haar hoofdstukken maken duidelijk dat de beslissingen van sommige leiders niet voortkomen uit wat het beste is voor de bevolking, maar uit persoonlijke rivaliteit en eigenbelang, waarbij iedereen elke situatie probeert uit te buiten. Kortom, net als in Succession , maar dan in de ruimte.
Dit voegt een dimensie toe die al aanwezig was in Leviathan ontwaakt, maar hier een centrale rol krijgt.
Zoals ik in mijn vorige recensie al zei, vind ik het universum van The Expanse onder meer zo aantrekkelijk omdat de conflicten en reacties geloofwaardig aanvoelen. Ook die van de politici.
Bobbie Draper en Prax
De andere grote aanwinst is Bobbie Draper, een marinier van Mars die ons meer inzicht geeft in de militaire mentaliteit op die planeet.
Tot nu toe zagen we vooral de politieke verschillen tussen de facties, maar Bobbie voegt een persoonlijker perspectief toe op het leger van Mars, zijn discipline en de manier waarop de soldaten hun verhouding tot de Aarde zien.
Haar aanwezigheid maakt het ook mogelijk om een van de interessantste aspecten van deze boeken verder uit te werken: hoe de fysieke omstandigheden van elke omgeving de personages, hun mogelijke wapens en de beschikbare technologie beïnvloeden.
Prax is wat mij betreft waarschijnlijk de minst interessante van de nieuwe hoofdpersonen. Zijn zoektocht is belangrijk voor het verhaal en werkt goed als rode draad, maar hij boeit me minder dan Avasarala of Bobbie. Niet voor niets zullen die twee in latere boeken nog flink van zich laten horen.
Toch doet het gebruik van meerdere perspectieven het geheel goed, omdat iedereen weer andere informatie bijdraagt. En naarmate hun verhalen met elkaar verweven raken, begrijp je steeds beter alle kanten van het probleem waarmee ze te maken hebben..
Ook Holden en de bemanning van de Rocinante blijven zich ontwikkelen en groeien langzaam voorbij de nogal eenvoudige, clichématige personages die we aan het begin van de reeks leerden kennen.
Ganymedes en de wetenschap van The Expanse
Wat ik heerlijk vind aan deze romans, is hoe James S. A. Corey een technologisch geavanceerde toekomst schetst die toch wordt begrensd door fysieke, politieke en economische beperkingen die behoorlijk aannemelijk zijn.
In Calibans strijd vinden we nog steeds interessante details over ruimtevaart, zwaartekracht en wapens, maar ook minder belichte onderdelen van het universum worden verder uitgewerkt.
Ganymedes is daarvan het beste voorbeeld.
Deze maan van Jupiter is een van de belangrijkste centra voor voedselproductie voor de bewoners van de Gordel en de buitenplaneten. De landbouwinfrastructuur is van levensbelang voor miljoenen mensen die wonen op plekken waar voedsel verbouwen echt lastig is.
Het boek werkt daarbij een idee uit dat helaas ook in onze werkelijkheid maar al te herkenbaar is: een veldslag kan veel grotere gevolgen hebben dan militaire slachtoffers of verwoeste installaties..
Als je een voedselproductiecentrum beschadigt waarvan andere kolonies afhankelijk zijn, veroorzaak je een economisch en humanitair probleem dat veel verder reikt dan de plaats waar gevochten wordt.
Bovendien hebben we het niet over gewone landbouw. Op een ijzige maan, ver van de zon en zonder geschikte atmosfeer, zijn voor voedselproductie kunstmatige installaties, energie, beschermingssystemen en een vrij complexe infrastructuur nodig.
Ik vind het goed dat de auteurs de tijd nemen om dit soort zaken uit te leggen. Het geeft het universum een samenhang die maar weinig sciencefictionwerken weten te bereiken.
De actie put je uit
Ook alles rond wapens en militaire actie blijft opvallen.
In Leviathan ontwaakt wees ik al op de uitwerking van ruimtegevechten, waarin afstanden, versnellingen en banen bepalen wat schepen en hun bemanning kunnen doen.
Hier zien we dezelfde aandacht voor details, maar nu ook in allerlei andere gevechtssituaties.
Een wapen gebruiken aan boord van een ruimteschip is niet hetzelfde als in een installatie onder druk of in een omgeving met een andere zwaartekracht dan op Aarde. De fysieke omstandigheden doen ertoe en de personages moeten hun beslissingen daarop aanpassen.
De auteurs weten die details bovendien toe te voegen zonder je ermee te overdonderen. Ze leggen precies genoeg uit om te begrijpen wat er gebeurt en waarom bepaalde keuzes logisch zijn.
Die balans tussen avontuur en wetenschap is precies een van de redenen waarom ik zo geniet van The Expanse..
Actie, speurwerk en horror: een formule die blijft werken
Ondanks de grotere nadruk op politiek blijft Calibans strijd een roman vol actie. Het is niet bepaald Asimov , zeg maar.
Het onderzoek naar de verdwijning van Prax' dochter houdt het detective-element van het eerste boek overeind, terwijl de gebeurtenissen op Ganymedes en de militaire spanningen voor confrontaties en behoorlijk heftige situaties zorgen.
En alles houdt verband met het protomolecuul, dat nog altijd het meest onderscheidende maar tegelijk minst geloofwaardige onderdeel van de reeks is.
Hier duiken opnieuw wezens op die bepaalde passages van het boek dicht bij het genre horror brengen, al blijf ik dit een van de minst interessante kanten van de reeks vinden.
De monsters doen wat ze moeten doen: een dreiging vormen die het bestaande evenwicht kan verstoren en het verhaal vooruithelpt. Toch vind ik het boek sterker wanneer het menselijke conflicten uitwerkt of een militaire situatie beschrijft dan wanneer het probeert angst op te wekken, al lukt dat laatste ook.
Hoe dan ook is het tempo uitstekend en zorgen de verschillende verhaallijnen ervoor dat je steeds verder wilt lezen.
Calibans strijd: het boek versus de serie The Expanse
Als je mijn vorige recensie hebt gelezen, weet je dat ik het de moeite waard vind om zowel de boeken te lezen als te kijken naar de televisiebewerking..
In het geval van Calibans strijd speelt het verhaal zich vooral af in de tweede helft van seizoen twee en de eerste zes afleveringen van seizoen drie.
De bewerking behoudt de belangrijkste gebeurtenissen en personages, maar verandert behoorlijk wat aan hun verloop.
Een van de grootste verschillen is dat Avasarala al vanaf het eerste seizoen in de serie voorkomt, terwijl we haar in de boeken pas in dit tweede deel ontmoeten.
Dat vind ik een goede keuze, omdat de serie zo eerder de politieke kant kan ontwikkelen en duidelijker kan uitleggen hoe de politiek van de strijdende partijen en de belangen van de Aarde werken.
Er zijn nog andere interessante wijzigingen, zonder grote spoilers weg te geven:
- Soren ontbreekt in de bewerking. Zijn rol in de politieke verhaallijn van het boek is geschrapt, en sommige gebeurtenissen rond Avasarala zijn anders ingedeeld.
- De gevechten met de hybriden verlopen anders. De serie verandert het verloop van bepaalde scènes, vooral die rond Bobbie, om ze visueler en dramatischer te maken.
- Bobbies ontwikkeling verschilt. Haar verhouding tot het leger van Mars en de omstandigheden die haar beslissingen sturen, worden anders uitgewerkt.
- Het conflict tussen Aarde en Mars krijgt visueel meer aandacht. De serie breidt bepaalde militaire en politieke situaties uit die de roman beknopter behandelt.
- Gebeurtenissen worden herschikt. Net als bij de eerste bewerking veranderen tijdlijnen, situaties en bijfiguren, zodat de verschillende verhaallijnen beter werken op televisie.
Ondanks die veranderingen vind ik dat de bewerking vrijwel alles wat belangrijk is behoudt..
Bovendien hebben de verschillen elke versie iets interessants te bieden. De serie kan politieke en militaire situaties buiten het perspectief van de hoofdpersonen laten zien, terwijl het boek veel dieper ingaat op hun gedachtegangen en de wetenschappelijke en technische details van het universum.
Ze vullen elkaar heel goed aan. Als je de serie al hebt gezien, is het de moeite waard om de roman te lezen, vooral vanwege de diepere politieke laag en de details over Ganymedes en de gevechten.
En als je The Expanse nog niet hebt gezien, heeft de televisiebewerking je ook veel te bieden.
De sterke en zwakke kanten van Calibans strijd
Het beste aan dit tweede deel is dat het voortbouwt op de basis van Leviathan ontwaakt zonder kwijt te raken wat dat boek goed maakte..
We krijgen meer personages, meer politiek en een universum dat blijft groeien, maar het verhaal is makkelijker te volgen. Dat waardeer ik enorm, want een van mijn problemen met het eerste deel was juist de opeenstapeling van gebeurtenissen.
Ik vind ook dat de nieuwe personages uitstekend passen. Vooral Avasarala brengt een bijzonder interessant politiek perspectief en enkele van de beste dialogen van de roman mee.
Bobbie is nog een geweldige toevoeging, terwijl Prax zijn rol prima vervult maar me minder boeit dan de andere twee.
Wat de wereldopbouw betreft, vond ik alles rond Ganymedes prachtig. Het economische belang voor de bewoners van de Gordel, de problemen door de gevechten en de gevolgen voor de voedselvoorziening helpen om de werking van dit zonnestelsel beter te begrijpen.
En de actie is nog altijd uitstekend uitgewerkt, met technische details die de situaties geloofwaardig maken en laten zien waarom de personages bepaalde beslissingen nemen.
Aan de negatieve kant blijf ik de wezens rond het protomolecuul minder interessant vinden dan de menselijke conflicten.
Ook boeien niet alle perspectieven evenveel, al heb ik daar tijdens het lezen nauwelijks last van gehad.
Sterker nog, het belangrijkste verschil met Leviathan ontwaakt is dat ik hier bijna nooit hoefde te stoppen om me af te vragen wat er ook alweer aan de hand was of hoe we in een bepaalde situatie terecht waren gekomen.
Conclusie: is Calibans strijd de moeite waard om te lezen?
Ja, vooral als je hebt genoten van Leviathan ontwaakt..
Ik vind dit een sterker tweede deel, dat slim voortbouwt op het vorige boek om een groter universum, interessantere personages en een veel verder uitgewerkte politieke dimensie te ontwikkelen.
Ook blijft behouden wat me in de eerste roman het meest beviel: relatief geloofwaardige sciencefiction in de ruimte, met technologie die beperkingen kent, maatschappijen die van elkaar afhankelijk zijn en conflicten die voortkomen uit heel menselijke economische en politieke belangen.
Dat alles in een avontuur dat heerlijk leest en je telkens naar het volgende hoofdstuk doet verlangen. Er is zelfs een cliffhanger aan het einde die je meteen aan het derde boek wil laten beginnen, Abaddon's Gate..
Waar de auteurs in het eerste boek de basis legden voor The Expanse beginnen ze hier de mogelijkheden van dat universum echt te benutten.
En er valt nog ontzettend veel te vertellen.
Boekgegevens van Calibans strijd
| Gegeven | Informatie |
| Titel | Caliban's War |
| Spaanse titel | La guerra de Calibán |
| Reeks | The Expanse |
| Boek | 2 van 9 |
| Auteur | James S. A. Corey |
| Auteurs achter het pseudoniem | Daniel Abraham en Ty Franck |
| Genre | Sciencefiction, spaceopera |
| Oorspronkelijke uitgever | Orbit |
| Oorspronkelijke verschijning | 26 juni 2012 |
| Eerste Spaanse uitgave | Ediciones B / Nova, 2017 |
| Spaanse vertaling | David Tejera Expósito |
| Omvang | 624 pagina's in de Orbit-editie; 640 in de Spaanse editie van 2017 |
| Setting | Gekoloniseerd zonnestelsel |
| Hoofdpersonages | James Holden, Chrisjen Avasarala, Bobbie Draper en Prax Meng |
| Beoordeling | 4/5 |
Beoordeling
Voor wie is dit
✔️ Voor iedereen die van Leviathan ontwaakt heeft genoten en de reeks wil voortzetten.✔️ Voor lezers die houden van sciencefiction in de ruimte met een geloofwaardig en goed uitgewerkt universum.
✔️ Voor wie graag politieke intriges en conflicten tussen verschillende facties volgt.
✔️ Voor kijkers van de serie die dieper op de wetenschappelijke en politieke kanten willen ingaan.
Voor wie is dit niet
❌ Voor wie Leviathan ontwaakt niet heeft gelezen en meteen met dit deel wil beginnen.❌ Voor lezers die niet van politieke verhaallijnen houden.
❌ Voor wie liever sciencefiction leest die uitsluitend om ideeën draait en weinig actie bevat.
Veelgestelde vragen
Is Calibans strijd het tweede boek van The Expanse?
Ja. Calibans strijd, verschenen in 2012, is de tweede roman in de reeks The Expanse van James S. A. Corey en zet de gebeurtenissen uit Leviathan ontwaakt voort.
Is Calibans strijd beter dan Leviathan ontwaakt?
Volgens mij wel. Het voegt perspectieven toe, werkt de politiek beter uit en is makkelijker te volgen, terwijl de actie en de wereldopbouw van het eerste deel behouden blijven.
Moet je Leviathan ontwaakt lezen vóór Calibans strijd?
Ja, dat raad ik sterk aan. De tweede roman gaat direct verder waar de eerste ophield en veronderstelt dat je de belangrijkste personages, facties en conflicten al kent.
Wat betekent Caliban in de titel?
Caliban is een personage uit De storm van William Shakespeare, een monsterlijk wezen onder het gezag van Prospero. Hij vormt een parallel met de pogingen om de dreigingen in deze tweede roman te beheersen.
Welk deel van de serie verfilmt Calibans strijd?
Het verhaal speelt zich vooral af in de tweede helft van seizoen twee en de eerste zes afleveringen van seizoen drie van The Expanse.
Zijn er veel verschillen tussen Calibans strijd en de serie?
Ja. De serie introduceert Avasarala eerder, schrapt personages zoals Soren en verandert sommige gevechten met de hybriden, maar behoudt de belangrijkste gebeurtenissen.
Heeft Calibans strijd meer politiek dan Leviathan ontwaakt?
Ja. Door Avasarala leren we de interne conflicten van de Aardse regering en de verhoudingen tussen Aarde, Mars en de Gordel beter kennen.
Is Calibans strijd harde sciencefiction?
Het heeft elementen van harde sciencefiction, vooral bij zwaartekracht, wapens, ruimtevaart en leefomstandigheden in de kolonies. Toch is het vooral een spaceopera.
Is Calibans strijd moeilijk te lezen?
Ik vond het toegankelijker dan Leviathan ontwaakt. Hoewel er meer personages en politieke verhaallijnen zijn, kun je de gebeurtenissen en hun onderlinge verbanden makkelijker volgen.
Rondt Calibans strijd zijn verhaal af of eindigt het met een cliffhanger?
Het lost een belangrijk deel van de conflicten in deze tweede roman op, maar eindigt met een cliffhanger die rechtstreeks naar het volgende deel leidt, Abaddon's Gate.
Geef een reactie