Jack Ryan, serial: bardzo amerykańska rozrywka sensacyjno-szpiegowska

Jack Ryan jest z nami od kilku dekad, zmieniając twarz, ale nie opuszczając swojego stanowiska w CIA.

Postać stworzona przez Toma Clancy’ego na potrzeby jego powieści była grana w kinie przez Alec Baldwin, Harrison Ford, Ben Affleck i Chris Pine, z różnym skutkiem, choć ogólny bilans jest dobry. 

Spośród nich to prawdopodobnie Harrison Ford nadal jest aktorem, którego najwięcej osób kojarzy z tą postacią, dzięki Czas patriotów i Stan zagrożenia.

Do tej pory.

Bo Amazon poszedł na całość i stworzył porządny serial liczący cztery sezony oraz — jak dotąd — jeszcze jeden film.

Zarówno serial, jak i film mają w roli głównej Johna Krasinskiego, znanego przede wszystkim z The Office, choć już w Ciche miejsce pokazał, że sprawdza się poza komedią.

Efektem jest bardzo łatwy w oglądaniu serial akcji i szpiegowski, ze świetną realizacją, dobrymi rolami drugoplanowymi oraz wystarczającą liczbą podróży, pościgów i spisków, by zapewnić rozrywkę przez wszystkie cztery sezony. 

Ma jednak dwa istotne problemy, które nie pozwalają mu stać się naprawdę znakomitym serialem. Już wyjaśniam dlaczego.

Fabuła serialu Jack Ryan

Jack Ryan zaczyna serial jako analityk finansowy CIA. 

Jego praca polega na badaniu przepływów pieniędzy i wykrywaniu potencjalnych zagrożeń zza biurka, ale ma wyjątkowy talent do dostrzegania powiązań, których nikt inny zdaje się nie widzieć.

Jak można się domyślić, nie mija dużo czasu, zanim zamienia komputer na operacje w terenie.

Od tego momentu każdy sezon przedstawia inny międzynarodowy spisek, choć wszystkie zachowują podobną strukturę: Jack odkrywa coś niepokojącego, próbuje przekonać przełożonych i ostatecznie podróżuje po połowie świata, by zapobiec katastrofie.

Dokładniej rzecz ujmując, pierwszy sezon zaczyna się od podejrzanych przelewów bankowych prowadzących do organizacji terrorystycznej działającej między Bliskim Wschodem, Europą i Stanami Zjednoczonymi.

W drugim Jack jedzie do Wenezueli by zbadać operację związaną z bronią, i zostaje wciągnięty w polityczno-wojskową intrygę wokół rządu tego kraju.

Trzeci koncentruje się na planie wywołania wojny i odzyskania części wpływów dawnego imperium sowieckiego.

Na koniec czwarty sezon każe Ryanowi zbadać możliwe powiązanie między południowoamerykańskim handlem narkotykami a azjatyckim terroryzmem, wzmacnianym przez wewnętrzną korupcję.

Sezony są niezależne pod względem głównych zagrożeń, ale bohaterowie i ich relacje się rozwijają. Dlatego warto oglądać je po kolei, choć nie trzeba zapamiętywać każdego nazwiska, rządu ani organizacji, która się pojawia.

Najlepsze strony Jacka Ryana

Mając już w głowie założenia serialu, przejdźmy do tego, co oferuje najlepszego.

To bardzo rozrywkowy serial

Największą zaletą Jack Ryan jest to, jak łatwo się go ogląda.

Odcinki mają tempo, fabuły da się śledzić bez większego wysiłku czy wytężania pamięci, a niemal zawsze pojawia się operacja, pościg albo nowe odkrycie popychające historię naprzód. Niektóre sezony działają lepiej od innych, ale zazwyczaj łatwo włączyć odcinek i po chwili odkryć, że obejrzało się dwa lub trzy z rzędu.

Poza tym to czysta rozrywka w dobrym znaczeniu tego słowa: serial nie próbuje tłumaczyć światowej geopolityki, tylko podaje tyle, ile trzeba, by śledzić fabułę. Ogranicza to głębię niektórych wątków, o czym jeszcze będzie mowa, ale czyni serial bardzo przystępnym.

Jeśli się zastanawiasz, nie trzeba czytać powieści Toma Clancy’ego ani oglądać wcześniejszych filmów, by w pełni cieszyć się serialem, ponieważ ta wersja buduje własnego Jacka Ryana od zera.

Produkcja na bardzo wysokim poziomie

Serial nieustannie przenosi się między bardzo różnymi miastami, krajami i sceneriami.

Są tu operacje wojskowe, ambasady, spotkania polityczne, tereny wiejskie, wielkie stolice i sceny akcji z rozmachem bliższym komercyjnemu kinu niż tradycyjnej telewizji. 

Zdarzało mi się wręcz myśleć o tym brutalnym kontraście, porównując hiszpańskie seriale takie jak Los Serrano czy El Comisario z tym, co widziałem na ekranie, i dziwiła mnie ogromna różnica, choć wszystkie były produkcjami telewizyjnymi.

Znajdziesz tu świetne plenery, bardzo dobrze wykorzystane. Serial daje poczucie podróży i sprawia, że każdy sezon ma wyraźną tożsamość geograficzną.

Jest jednak jeden szczegół — bardzo częsty we współczesnych produkcjach — który nie do końca mnie przekonuje: użycie dość wyraźnego szarego filtra , który odbarwia kolory i trochę ujednolica scenerie.

Nie psuje zdjęć, ale moim zdaniem jest nieco przesadzony i sztuczny.

I to mimo że jakość obrazu serialu w Prime Video jest znakomita. W 4K szczególnie dobrze wypadają lokacje, krajobrazy i oświetlenie produkcji, która wyraźnie dobrze wydała swoje pieniądze.

James Greer i bardzo charyzmatyczna główna ekipa

James Greer to najlepsza postać serialu. Za każdym razem, gdy się pojawia, historia staje się ciekawsza.

Wendell Pierce, znakomity aktor, który go gra, nadaje mu autorytet i wyrazistą obecność bez potrzeby korzystania ze scen akcji, by wzbudzać respekt. Greer może być mentorem, przełożonym, partnerem albo problemem dla Jacka, zależnie od chwili, i w każdej z tych ról wypada świetnie.

Wydaje się też postacią bardziej wiarygodną niż protagonista. Popełnia błędy, ma fizyczne ograniczenia, nosi własne problemy i wie, że praca w wywiadzie często oznacza wybór między różnymi odcieniami szarości.

Tuż za nim znajduje się Mike November, grany przez Michael Kelly. Postaci nie ma od początku, ale szybko staje się ważną częścią zespołu.

Kelly wnosi także komediowy kontrapunkt dobrze wpisany w jego pierwsze występy. Mike November ma doświadczenie, kontakty i szczególną zdolność akceptowania absurdalnych sytuacji bez utraty poczucia humoru. Pod koniec serialu ten ton bywa nieco przesadzony, ale postać pozostaje charyzmatyczna.

Ciekawe jest także oglądanie Michaela Kelly’ego w roli tak odmiennej od Douga Stampera, mrocznej i niemal pogrzebowej postaci, którą grał w House of Cards.

Reszta grupy również pomaga serialowi działać. Jack może być protagonistą, ale Greer, November, Elizabeth Wright — przez pewien czas wielka szefowa — oraz różni agenci towarzyszący im w kolejnych sezonach urozmaicają operacje i sprawiają, że cały ciężar nie spoczywa na poczciwym Jacku.

Dzięki temu robi „tylko” 90% roboty.

Świetna i charyzmatyczna obsada.

Najgorsze strony Jacka Ryana

Wspominałem wcześniej, że serial, choć nie jest zły, ma elementy, które mi się nie podobały. Oto one:

John Krasinski nie do końca pasuje mi do roli Jacka Ryana

John Krasinski gra dobrze. Problem w tym, że nigdy nie potrafiłem w pełni zobaczyć w nim Jacka Ryana.

Ma zdecydowanie zbyt poczciwą twarz i zachowuje nadmiernie idealistyczny sposób bycia, który trudno połączyć z kimś, kto przeszedł wojny, zamachy, zdrady, tortury i wszelkiego rodzaju tajne operacje.

Możliwe, że część problemu jest fizyczna albo trudno oddzielić aktora od innych postaci, ale nie zawsze przekazuje zmęczenie, które Ryan powinien nosić po wszystkim, czego doświadcza.

Serial próbuje przedstawiać go jako zwykłego człowieka, który wolałby pracować z biura, choć każdy sezon musi też udowodnić, że jest znakomitym agentem terenowym. Biega, strzela, walczy, pilotuje, rozbraja bomby, przeżywa i podejmuje decyzje pod presją lepiej niż niemal wszyscy wokół niego.

Krasinski robi to, czego wymaga scenariusz, ale połączenie aktora i postaci nigdy nie przekonuje mnie całkowicie.

Zbyt idealny bohater w zbyt sprzyjającym świecie

Poza tą twarzą porządnego faceta, niezbyt wiarygodną u postaci takiej jak Jack Ryan, jest po prostu za dobry we wszystkim.

Jest zbyt inteligentny, zbyt sprawny w każdym zadaniu i zbyt bezbłędny w swoich decyzjach.

Prawie zawsze dostrzega zagrożenie przed innymi, zwykle ma rację w sporach z przełożonymi i zachowuje niemal nienaruszony kompas moralny. Spotykają go złe rzeczy, ale prawie nie ma słabości, które naprawdę wpływałyby na jego decyzje lub prowadziły do poważnych błędów.

To zmniejsza napięcie, bo wiadomo, że Jack znajdzie rozwiązanie nawet wtedy, gdy sytuacja wygląda na skomplikowaną.

A oczywiście, gdy do niewiarygodnej wszechstronności Jacka Ryana dodamy fakt, że wielu wrogich żołnierzy strzela gorzej niż szturmowcy ze Star Wars, trudno nie stracić zawieszenia niewiary.

To częsty zabieg w kinie akcji, ale tutaj powtarza się tak często, że wzmacnia wrażenie oglądania przygody bliższej Jamesowi Bondowi niż choćby umiarkowanie realistycznej operacji wywiadowczej.

Zbyt uproszczona wizja polityczna

A jeśli Jack jest idealistyczny i doskonały, ideologia polityczna otaczająca serial jest jeszcze bardziej taka.

Dobrzy są bardzo dobrzy — prawie wszyscy — a źli są skrajnie źli — wszyscy.

Jack Ryan mówi o terroryzmie, korupcji, zamachach stanu, handlu bronią, narkotykach i tajnych operacjach, ale niemal nigdy nie kwestionuje wystarczająco ostro roli Stanów Zjednoczonych.

CIA popełnia błędy, a w systemie pojawiają się skorumpowani ludzie. Rozwiązanie zwykle zależy jednak od grupy uczciwych agentów, którzy oczyszczają instytucję od środka. Problemem jest zawsze kilka osób, zgniłe jabłka, nigdy cały system.

Szczególnie widać to w ostatnim sezonie, którego fabuła dawała świetną okazję do większej krytyki amerykańskiej polityki i działań jej agencji, ale serial nie rozwija tego tematu.

Nie pomaga też to, że zagraniczne rządy i organizacje są często przedstawiane znacznie prościej niż amerykańskie postacie. Jak mówiłem, to po prostu bardzo źli złoczyńcy, z którymi nigdy nie poczujesz choćby odrobiny empatii.

Werdykt: czy warto obejrzeć Jacka Ryana?

Jack Ryan jest godny polecenia jako rozrywka. Ma dobre tempo, akcję, świetne plenery i bardzo charyzmatyczny główny zespół. 

Problem pojawia się, jeśli próbujesz oglądać go jako serial szpiegowski lub polityczny. Wtedy czeka cię rozczarowanie.

Nie oczekuj moralnej niejednoznaczności i osobistego wyniszczenia z The Americans, pełnych wad agentów ze Slow Horses ani chłodnego, cierpliwego i nieufnego szpiegostwa ze Szpieg.

Ten serial gra w inną grę. Choć Jack z założenia jest analitykiem, bliżej mu do Jamesa Bonda albo Mission: Impossible, z globalnymi zagrożeniami, niezwykle sprawnymi bohaterami i spektakularnymi operacjami, w których akcja liczy się znacznie bardziej niż wiarygodność.

Jeśli to zaakceptujesz, działa. Bawi przez cztery sezony i jest zrealizowany na tyle dobrze, że można wybaczyć wiele przesady.

Trzeba tylko zaakceptować, że Jack Ryan jest jednocześnie najlepszym analitykiem CIA i jej najlepszym agentem terenowym, w świecie, w którym dobrzy zawsze strzelają lepiej.

Dane techniczne serialu Jack Ryan

Pole	Informacja
Tytuł	Jack Ryan Toma Clancy’ego
Tytuł oryginalny	Tom Clancy’s Jack Ryan
Lata emisji	2018–2023
Sezony	4
Odcinki	30
Twórcy	Carlton Cuse i Graham Roland
Główna obsada	John Krasinski, Wendell Pierce, Michael Kelly, Abbie Cornish, Betty Gabriel, Noomi Rapace, Ali Suliman i Michael Peña
Gatunek	Akcja, thriller i szpiegostwo
Kraj	Stany Zjednoczone
Dostępny na	Prime Video
Status	Zakończony
Ocena	3 na 5