Mężczyzna, który tańczył tango: znakomita dojrzałość Pérez-Revertego

Trafiłem na tę powieść trochę przypadkiem: w dużym dziale poświęconym autorowi w bibliotece na moim osiedlu, którą odkryłem niedawno podczas spaceru z małym.

Pérez-Reverte był moim ulubionym pisarzem w okresie dorastania.

Odłożyłem go wtedy przy którejś z kolei części Alatristego, sadze, którą zawsze uważałem za mniej ważną w porównaniu z jego „poważnymi” powieściami.

Rzecz w tym, że w zeszłym roku, podczas długich okresów czytania związanych z trudną ciążą, przez którą przeszliśmy, wróciłem do niego.

I poleciały, jedna po drugiej:

• Sidi.
• (Ówczesna) trylogia Falcó.
• Linia ognia.

I nie pamiętam, czy jeszcze jakaś.

Znowu wciągnąłem się w jego twórczość i, widząc wybór dostępny w bibliotece, wybrałem powieść Ostatnia zagadka.

Pérez-Reverte składający hołd mojemu ukochanemu Sherlockowi Holmesowi zapowiadał się na coś nie do przebicia.

Nie był.

Ale kolejna powieść, którą wypożyczyłem —ta właśnie— już taka była.

Świetny wybór.

Opowiem ci dlaczego.

O czym jest powieść

Cóż, trudno to wyjaśnić bez spoilerów, ale spróbujmy.

Powiedzmy, że nakładają się na siebie dwie linie czasowe z tymi samymi bohaterami. A fragmenty każdego rozdziału przeplatają się między jedną a drugą.

Zaczyna się historią w teraźniejszości, gdzie Max —męski bohater, którego punkt widzenia przyjmuje powieść— jest już w pewnym wieku, gdy ku swojemu zaskoczeniu pewnego dnia widzi Mechę, dawną znajomą i kobiecą bohaterkę utworu.

Od tego momentu linia teraźniejsza biegnie przez wspomnienia, rzeczy, które mogły się wydarzyć, a się nie wydarzyły, oraz partie szachów, które zdecydują o mistrzu świata.

Przepleciona z nią linia czasu z przeszłości opowiada, jak Max i Mecha się poznali, jak się rozstali i jak kilka lat później spotkali się ponownie.

To właśnie tu, wśród kieliszków, luksusu i tańców, przez kontrast widać ciężar czasu oraz różne spojrzenia na życie: w młodości, w pełni życia i na —niemal— starość.

Jak widzisz, nie opowiadam zbyt wiele. Zasadniczo dlatego, że nie chcę zdradzić ci ani jednego spoilera. Chcę, żebyś cieszył się zakończeniami każdego rozdziału tak jak ja.

Oczywiście nie myśl, że mamy tu do czynienia z historią relacji, w której wydarzenia są drugorzędne.

Ani trochę.

Tu jest akcja. I wydarzenia różnej wagi następują po sobie bez wytchnienia.

Ale chcę, żebyś odkrył je sam.

Co mi się podobało

Wszystko.

Tempo.

Dialogi.

Głębia postaci.

Sytuacje.

Zakończenia każdego rozdziału.

Opisy, które ustawiają cię w samym centrum każdej scenerii. I budzą większą ochotę, by je odwiedzić, niż jakikolwiek reel na Instagramie.

Nawet wprowadzenia do historii tanga i, w mniejszym stopniu, uwagi szachowe.

Powiedziałbym, że najbardziej wyróżnia się połączenie wielu tematów w utworze, gdzie każdy składnik (miłość, luksus, taniec, szachy, miejsca, postacie, różnice społeczne, pragnienia, ambicje…) dodany jest w idealnej proporcji.

Wszystko jest na swoim miejscu. To sprawia, że książka cię chwyta i nie chcesz przestać jej czytać.

Dawno żadna książka nie wciągnęła mnie w ten sposób.

Co mnie nie zachwyciło

Może to, że w protagonistach jest coś, co widziałem już w innych książkach pisarza z Kartageny.

On jest bardzo przystojny.

Jak Falcó.

Jak ojciec Quart (z powieści Ostatnia bitwa templariusza)).

Jak Włoch.

I dobrze radzi sobie w trudnych sytuacjach.

Jak Falcó.

Jak kapitan Alatriste.

Jak Włoch.

A o Mesze moglibyśmy powiedzieć w zasadzie to samo, bo są w niej cechy, które przypomną nam tę czy inną bohaterkę z wcześniejszego dzieła autora.

Jasne jest, że pisarz ma archetyp protagonistów który w większym lub mniejszym stopniu dzieli większość jego głównych bohaterów.

A jednak w tej książce Pérez-Reverte potrafi nadać Maxowi i Mesze inny połysk. Większą niż zwykle warstwę głębi i złożoności.

W pewnym sensie mnie to zaskoczyło. Bo ani się tego spodziewałem, ani nie było to konieczne, żeby powieść działała tak, jak działa. Ale wnosi, i to bardzo dużo. I kontrastuje z powieścią Ostatnia zagadka.

Wniosek

Zachwyciła mnie. Wywołała we mnie te same odczucia co jego najlepsze książki. A to nie jest łatwe, bo nie ma aż tylu dzieł, które to potrafią.

Przypomina mi, dlaczego tak bardzo lubię czytać, czego książki Johna le Carrégo i Kafki, które ostatnio czytałem, nie zdołały zrobić. Nawet z daleka.

Pisarz z Kartageny mówił, że uważa ją za swoje najlepsze dzieło.

Nie posunę się aż tak daleko, ale tak, jest wśród najlepszych.

Biorąc pod uwagę, że to autor, który napisał ponad 30 książek i nie ma żadnej złej, możesz sobie wyobrazić poziom.

Poza tym chcę dodać pewien niuans.

Te ostatnie dzieła Pérez-Revertego, które czytam, wydają się napisane przez autora bardziej dojrzałego. Bardziej pogodzonego ze wszystkim (wciąż). Spokojniejszego.

To już nie jest tylko energia i wola bohaterów.

Jest coś więcej.

I ten bardziej wyciszony styl odbija się w jego pisaniu. A co lepsze: pasuje do mojego obecnego ja tak samo, jak wcześniejszy styl pasował do mojej adolescencji.

Jeśli więc choć trochę lubisz styl jego powieści —z pewnością odległy od stylu jego felietonów— będziesz się świetnie bawić.

Niewiele więcej mam do dodania. No dobrze, jednak coś: idę sprawdzić, czy książka Twarde psy nie tańczą jest równie dobra jak ta.

Opowiem ci.

Dane techniczne

Pole	Dane
Tytuł	Mężczyzna, który tańczył tango
Autor	Arturo Pérez-Reverte
Oryginalne wydawnictwo	Alfaguara
Wydawnictwo edycji kieszonkowej	Debolsillo
Rok oryginalnej publikacji	2012
Data oryginalnej publikacji	21 listopada 2012
Data edycji Debolsillo	Maj 2015 / 7 maja 2015
Liczba stron	504 w edycji Alfaguara / 496 w edycji Debolsillo
Format	Miękka oprawa w Alfaguarze / kieszonkowa miękka oprawa w Debolsillo
Kolekcja	Alfaguara / Best Seller w Debolsillo
Język oryginału	Hiszpański
Kraj	Hiszpania
Gatunek	Literatura współczesna, powieść historyczna, romans, intryga, przygoda
Główni bohaterowie	Max Costa, Mecha Inzunza
Miejsce akcji	Buenos Aires w 1928 roku, Nicea w latach hiszpańskiej wojny domowej i Sorrento w latach sześćdziesiątych
Główne tematy	Miłość, pamięć, pragnienie, ambicja, upływ czasu, tango, szachy, szpiegostwo
ISBN edycji Alfaguara	9788420413099
ISBN edycji Debolsillo	9788490626580
Założenie	Max Costa i Mecha Inzunza spotykają się ponownie na przestrzeni kilku dekad w historii miłości, intryg i decyzji naznaczonych czasem.