Ik ben dol op Pérez-Reverte. Ik lees hem al decennia. Er zijn dingen die ik mooier vind en die ik als echte kunstwerken beschouw (Vuurlinie) en andere, kleinere werken die volgens mij gewoon aardige tussendoortjes van de auteur zijn.
Deze roman hoort zonder twijfel bij die tweede groep.
Het gaat dus om een eenvoudiger en lichter werk dan andere boeken van de auteur. En dat is niet per se slecht (daar is de Alatriste-reeks en haar wereldwijde succes). Maar hier lopen we tegen een probleem aan dat, zonder het laatste te zijn, ervoor zorgt dat dit een van de boeken van de schrijver uit Cartagena is waarvan ik het minst heb genoten.
Maar laten we het stap voor stap bekijken. Zonder spoilers, natuurlijk.
Índice de Contenidos del Artículo
Het verhaal
We zitten in 1960. In een hotel op een klein Grieks eiland snijdt een storm verschillende personages van de buitenwereld af.
Wat meerdere dagen verveling door de afzondering hadden kunnen worden, wordt dan abrupt onderbroken: er duikt een lijk op. Zelfmoord, in theorie.
Omdat de politie pas na dagen zal aankomen, besluiten de overige gasten dat de protagonist —Hopalong Basil, een acteur die Sherlock Holmes talloze keren in de bioscoop heeft gespeeld— de rol van detective op zich moet nemen.
Een acteur die Holmes speelt in het echte leven.
Dat is de basis van het werk.
Bovendien gebruikt Pérez-Reverte de situatie om bijna op elke pagina een voortdurend en expliciet eerbetoon aan Conan Doyle te brengen. Hij probeert het niet te verbergen. Integendeel: het geeft de roman substantie.
Wat ik goed vond
Reverte schrijft goed. Altijd. Daar valt niet over te discussiëren.
De roman is vlot, leest snel en zit technisch heel goed in elkaar. Bovendien introduceert hij een interessant element: hij doorbreekt de vierde wand door erop te wijzen dat het echte duel in het werk niet plaatsvindt tussen moordenaar en detective, maar tussen auteur en lezer.
Het is een krachtig idee. Een idee dat je dwingt opnieuw na te denken over hoe je detective-, misdaad- en noir romans analyseert die je tot nu toe hebt gelezen: komt dit duel in allemaal voor? In welke wel en in welke niet? Past het bij jouw ervaring?
Het probleem
Maar om wat voor reden dan ook heeft deze intellectuele uitdaging van het type “eens zien of je mijn aanwijzingen volgt” die de schrijver ons voorlegt mij niet geraakt. Het heeft bij mij op geen enkel moment het vonkje aangewakkerd om het te proberen.
Misschien deed het dat wel bij andere lezers, in welk geval ik zeker weet dat hun beoordeling van het boek beter zal zijn. Maar, zoals gezegd, bij mij werkte het niet.
Waarschijnlijk komt dat doordat het uitgangspunt —dat een acteur als Sherlock Holmes kan optreden— ervoor zorgt dat de noodzakelijke opschorting van ongeloof in elke fictie begint te wankelen.
Ik geloof het niet.
En toch kon ik destijds, toen ik ze vele jaren geleden las, wel geloven in de avonturen van de Britse detective met de pijp. Alle verhalen van Conan Doyle bereiken dat. Hoe onwaarschijnlijk ze ook lijken.
Dat is ernstig, want in een mysterieverhaal (of film, of serie) begint het kaartenhuis te wankelen als je de lezer zijn ongeloof niet laat opschorten.
En waarom lukt dat hier niet? Volgens mij is de oorzaak dat ik vind dat de roman zichzelf niet volledig serieus neemt.
Alsof de schrijver, omdat het een eerbetoon is, dat de hele tijd wil bewijzen. Alsof Pérez-Reverte ons elk moment toeschreeuwt: “hé, dit is geen mysterieverhaal, maar een eerbetoon aan al die verhalen”.
En daardoor werkt het niet. Tenminste voor mij.
Dat gevoel wordt versterkt doordat —behalve bij de protagonist— er ook niet veel diepgang in de personages zit. Het zijn stukken in dienst van het mechanisme.
Als je meteen hierna Schaduwtango leest, is het contrast groot. Daar zijn er complexe, goed uitgewerkte personages die zich bladzijde na bladzijde beetje bij beetje laten zien.
Niet dat dit onmisbaar is om een mysterieverhaal te laten werken —zie opnieuw elk verhaal van Conan Doyle— maar het helpt zeker niet om de indruk te veranderen dat dit voor de auteur een kleiner werk is.
Dit sluit aan bij wat de auteur over het boek zei:
Hij wil de personages niet interessant maken, maar wel hun dialogen. En ja, ik denk dat hij in beide slaagt.
Conclusie
Ik sluit af zoals ik het artikel begon: het is een vermakelijke roman. Goed geschreven. Intelligent in bepaalde ideeën en dialogen.
Maar hij blijft een trede lager dan de beste werken van de auteur.
Goed vermaak. Een goed uitgevoerd eerbetoon. Maar geen roman die je bijblijft, zoals in mijn geval andere (meerdere) werken van de schrijver wel hebben gedaan.
Technische fiche
| Veld | Gegeven |
|---|---|
| Titel | Het laatste probleem |
| Auteur | Arturo Pérez-Reverte |
| Uitgeverij | Alfaguara |
| Jaar van publicatie | 2023 |
| Publicatiedatum | 5 september 2023 |
| Pagina’s | 328 |
| Beschikbare formaten | Hardcover met stofomslag, audioboek, multimedia-eBook, hardcover, pocket en flexibook-pocket |
| Genre | Misdaadroman, mysterie, thriller, suspense, fictie |
| Soort werk | Puzzle-roman / whodunit |
| Oorspronkelijke taal | Spaans |
| Land | Spanje |
| Setting | Juni 1960, het fictieve eiland Utakos, tegenover Corfu |
| Hoofdpersonages | Hopalong Basil, Edith Mander, Foxá |
| Literaire referenties | Sherlock Holmes, Arthur Conan Doyle, Basil Rathbone |
| Premisse | Een storm isoleert verschillende gasten op een Grieks eiland; na een schijnbare zelfmoord moet een acteur die Sherlock Holmes speelde de rol van detective op zich nemen. |
| ISBN / EAN hardcovereditie | 9788420476360 |
Beoordeling
Voor wie is dit
✔️ Pérez-Reverte-fans die een kleiner werk binnen zijn bibliografie accepteren.✔️ Wie een vlotte, goed geschreven en makkelijk leesbare roman zoekt.
✔️ Lezers die het literaire spel en de dialogen belangrijker vinden dan psychologische diepgang.
Voor wie is dit niet
❌ Wie op zoek is naar Pérez-Reverte op zijn best.❌ Lezers die geloofwaardigheid nodig hebben en een werk dat zichzelf helemaal serieus neemt.
❌ Als je een diepe roman verwacht die een blijvende indruk achterlaat.
Veelgestelde vragen
Waar gaat Het laatste probleem over?
De roman speelt zich af in 1960, in een hotel op een klein Grieks eiland. Een storm snijdt de gasten af en er verschijnt een dode die op een zelfmoord lijkt, al is dat waarschijnlijk niet zo. Omdat de politie pas na dagen zal aankomen, proberen de aanwezigen het mysterie zelf op te lossen.
Wie is Hopalong Basil?
Hij is de protagonist: een acteur die beroemd is omdat hij Sherlock Holmes in de bioscoop heeft gespeeld. In de roman wordt hem gevraagd in het echte leven de rol van detective op zich te nemen en de zaak op te lossen terwijl ze afgesloten zijn.
Is het een eerbetoon aan Sherlock Holmes?
Ja. Het boek is een expliciet eerbetoon aan de detective van Baker Street en aan het werk van Conan Doyle. De verwijzingen zijn constant en maken deel uit van het literaire spel van de roman zelf.
Wat is het beste aan het boek?
Het is heel goed geschreven, vlot en snel te lezen. Bovendien stelt het een interessante uitdaging: het echte duel is niet alleen tussen moordenaar en detective, maar tussen auteur en lezer.
Wat werkt er niet?
Het verhaal wordt nooit helemaal geloofwaardig en de opschorting van ongeloof lijdt daaronder. Ook mis je meer diepgang in de personages (behalve de protagonist), die meer als onderdelen van het mechanisme functioneren dan als memorabele personages.
Is het de moeite waard om te lezen?
Als je een lichte, vermakelijke lectuur zoekt met een duidelijke hommage aan Holmes, ja. Als je een diepere en emotionelere roman verwacht, zoals andere boeken van de auteur, zal hij je waarschijnlijk wat tekortdoen.
Geef een reactie