Er zijn films die geen grote effecten, veel locaties of een ingewikkeld verhaal nodig hebben om goed te zijn. Glengarry Glen Ross is daar een van.
In dit geval komt dat doordat de film is gebaseerd op een toneelstuk van David Mamet dat de Pulitzer in 1984 won en die oorsprong nooit probeert te verbergen. Integendeel.
Sterker nog, tijdens een groot deel van de film heb je precies het gevoel dat je daarnaar kijkt: een toneelstuk dat met camera's is opgenomen.
Dat heeft een heel goede kant en een minder goede. Het goede is dat alles rust op de acteurs en de teksten, en op beide vlakken is er meer dan genoeg materiaal. Het nadeel is dat je op sommige momenten wat meer cinema mist, omdat bijna alles vooruitgaat via gesprekken, monologen waarin personages minutenlang praten terwijl de ander luistert.
En als ik acteurs zeg, kijk dan even naar deze cast: Al Pacino, Jack Lemmon, Ed Harris, Alan Arkin, Kevin Spacey, Alec Baldwin en Jonathan Pryce.
Ik denk dat dit de beste cast uit de filmgeschiedenis is. En bijna iedereen krijgt een moment om te schitteren.
Tijdens het kijken is het onmogelijk om niet aan The Wolf of Wall Street te denken, want beide gaan over verkopers, geld, druk, manipulatie en bedrijven waar het resultaat boven bijna alles staat. Als we het puur over film hebben, lijken ze echter niet zo veel op elkaar.
Scorsese's film is voortdurende beweging, muziek, montage, feesten, drugs, auto's en overdaad. Glengarry Glen Ross is een stel kerels dat in een kantoor zit te praten.
Om ervan te genieten moet je dus meegaan in wat de film je biedt. Als je van verkoop of theater houdt, is dat makkelijk. Interesseert geen van beide je, dan zul je het ondanks de cast waarschijnlijk lastig vinden.
Waar Glengarry Glen Ross over gaat en wat de titel betekent
Het verhaal is vrij eenvoudig.
De film laat verschillende vastgoedverkopers zien die slecht presteren en die door het bedrijf onder druk worden gezet om meer te gaan verkopen.
Het gekozen systeem is erg personeelszaken: de beste verkoper krijgt een Cadillac, de tweede een messenset en de laatste twee worden ontslagen.
Daarnaast krijgen de besten toegang tot de beste commerciële contacten, de beroemde leads van Glengarry, terwijl de rest moet blijven proberen te verkopen met een behoorlijk slechte database.
Als je in de verkoop hebt gewerkt, snap je dit meteen.
Je kunt heel goed zijn in verkopen, maar je hebt iemand nodig aan wie je kunt verkopen. Daarom is de kwaliteit van een lead zo belangrijk en praten ze er zo veel over.
Wat de vreemde titel van de film betreft: die komt doordat Glengarry Highlands een van de vastgoedprojecten is die verbonden zijn aan die nieuwe contacten die iedereen wil bemachtigen, terwijl Glen Ross Farms een ander, ouder project is waaraan de verkopers terugdenken als een tijd waarin ze goede zaken deden.
De titel voegt beide namen samen.
Het is bijna een toneelstuk
Zoals ik aan het begin al zei, is de theatrale oorsprong van Glengarry Glen Ross de hele film aanwezig.
Er zijn weinig locaties, bijna alles speelt zich binnen af en het verhaal gaat vooral vooruit doordat iemand met iemand anders praat.
Conflicten ontstaan in gesprekken, veel wendingen komen ook pratend tot stand en de personages worden bepaald door hoe ze hun gesprekspartner proberen te overtuigen, of dat nu een collega, baas of klant is.
Sterker nog, vaak zijn het niet eens echte dialogen, maar monologen. Wel heel goede.
We hebben het over tekst van David Mamet, gespeeld door uitstekende acteurs, dus vijf minuten lang naar hen luisteren kan meeslepender zijn dan veel actiescènes in bijna elke Netflix-productie.
Dat werkt hier en ik twijfel er niet aan dat het bewust is.
Want een verkoper probeert te overtuigen, twijfel op te merken, een bezwaar om te buigen, de klant anders naar het probleem te laten kijken of simpelweg te zorgen dat die niet opstaat en wegloopt.
Hier is het woord het gereedschap van het vak.
Het probleem is dat je als film op sommige momenten toch iets mist.
Meer locaties, wat meer beweging en vooral dat bepaalde delen van het verhaal vooruitgaan omdat we zien hoe ze gebeuren en niet omdat een personage ze later aan iemand anders vertelt.
Daarom zei ik eerder dat Glengarry Glen Ross mij geen film voor iedereen lijkt. Als je van theater houdt, kom je er veel makkelijker in omdat je gewend bent dat de tekst zoveel gewicht draagt.
En als je van verkoop houdt waarschijnlijk ook, want, nou ja, het is de beste verkoopfilm aller tijden.
Als je niet van verkoop of theater houdt, weet ik niet zeker of ik hem zou aanraden. Maar wie houdt er nu niet van verkoop of theater? ;P
Een ongelooflijke cast die vier verschillende manieren laat zien om verkoper te zijn
Los van het scenario is een groot deel van waarom dit allemaal werkt te danken aan de cast.
Jack Lemmon, Al Pacino, Ed Harris en Alan Arkin spelen de vier belangrijkste verkopers, terwijl Kevin Spacey de kantoormanager speelt en Alec Baldwin relatief weinig in beeld is, al is dat genoeg om de bekendste scène van de hele film voor zijn rekening te nemen.
Bovendien vertegenwoordigt elke verkoper een heel ander profiel.
Shelley Levene, gespeeld door Jack Lemmon, is de verkoper die ooit goed was maar niet meer op zijn best is.
Hij heeft ervaring, kent het vak en weet hoe alles werkt, maar hij moet wanhopig weer gaan verkopen. Het probleem is dat die behoefte zichtbaar is, en er zijn maar weinig dingen erger voor een verkoper dan precies dat uitstralen naar degene die tegenover hem zit.
Richard Roma, het personage van Al Pacino, staat precies aan de andere kant.
Hij is nummer één op kantoor, verkoopt goed en heeft het zelfvertrouwen van iemand die weet dat hij de klant kan overtuigen.
Er is één specifieke scène die perfect laat zien waarom hij bovenaan staat: een van zijn klanten wil van een deal afzien en Roma probeert dat te voorkomen. Het interessante is dat hij niet simpelweg de voordelen van de aankoop herhaalt of zegt dat de klant een goede beslissing heeft genomen.
Hij begint in zijn hoofd te kruipen.
Hij verandert de insteek van het gesprek, probeert uit te vinden wat de twijfel echt heeft veroorzaakt en zoekt naar een manier om de klant anders te laten denken dan een paar minuten daarvoor.
Hij doet het stap voor stap en weet een verloren gewaande verkoop bijna nog om te draaien.
Voor mij is dit de beste scène van de film omdat die laat zien wie Roma is en waarom hij de beste verkoper is zonder dat iemand het hoeft te zeggen.
Pacino werd trouwens voor deze film genomineerd voor de Oscar voor beste mannelijke bijrol. Hij won hem niet, maar datzelfde jaar won hij wel de Oscar voor beste acteur voor Scent of a Woman.
Wat was die man goed bezig in die tijd.
Dave Moss, gespeeld door Ed Harris, vertegenwoordigt een ander heel herkenbaar type: de verkoper die permanent overhoopligt met het bedrijf.
De leads zijn slecht, de leiding weet niet wat ze doet en vrijwel alle problemen komen van boven.
En zoals vaak in zulke gevallen heeft hij op bepaalde punten waarschijnlijk gelijk, al betekent dat niet dat zijn manier om ermee om te gaan bepaald de beste is.
Tot slot is er George Aaronow, het personage van Alan Arkin, die van de groep de minste persoonlijkheid heeft.
Hij luistert, twijfelt en laat zich vrij gemakkelijk meeslepen door de mensen om hem heen.
Het interessante is dat alle vier met hetzelfde probleem te maken hebben en toch volledig verschillend reageren.
Als je op een salesafdeling hebt gewerkt, heb je waarschijnlijk behoorlijk vergelijkbare versies van al deze types ontmoet.
Alec Baldwin, de eerste Wolf of Wall Street
De beroemdste scène uit Glengarry Glen Ross duurt maar een paar minuten en draait om Alec Baldwin.
Zijn personage komt namens het bedrijf naar kantoor om de verkopers uit te leggen hoe de zaken ervoor staan en besteedt de hele vergadering er in feite aan hen te vernederen.
Hij herinnert ze eraan dat alleen verkopen telt, laat de prijzen van de wedstrijd zien en maakt duidelijk dat wie geen resultaten haalt, eruit vliegt.
Daar komt het beroemde “Always Be Closing” vandaan.
Je moet voortdurend deals sluiten.
De scène is jarenlang gebruikt als voorbeeld van een commerciële mentaliteit en verschijnt voortdurend in motiverende video's voor verkopers.
En dat vind ik best grappig, want ik denk dat dit juist zo'n scène is die volledig verkeerd is begrepen.
Baldwin speelt geen geweldige salesmanager die binnenkomt om het team te leren verkopen.
Hij speelt een man die namens een bedrijf komt dat zijn verkopers slechte leads geeft, ze tegen elkaar opzet, dreigt ze te ontslaan en vervolgens uitlegt dat het uitsluitend hun eigen probleem is als ze niet verkopen.
Als speech en als scène is het natuurlijk spectaculair. Als interne training of als voorbeeld van de houding die een verkoper zou moeten hebben, heb ik veel meer twijfels. Als je de film ziet, snap je wat ik bedoel.
De scène heeft een vrij duidelijke link met The Wolf of Wall Street.
Het personage van Alec Baldwin zou zonder enig probleem in die film kunnen opduiken.
Hij is de duistere tegenhanger van Mark Hanna, het personage van Matthew McConaughey.
Aan het begin van The Wolf of Wall Street gaat Hanna met Belfort (DiCaprio) zitten en legt hem een paar minuten lang uit hoe die wereld echt werkt.
Hij praat over geld, commissies, klanten en de logica achter de business. In één scène begrijp je precies in wat voor omgeving de hoofdpersoon terecht is gekomen.
Blake doet iets vergelijkbaars in Glengarry Glen Ross, maar dan vanaf de andere kant.
Mark Hanna verkoopt je die wereld. Hij legt uit hoe geweldig het kan zijn om geld te verdienen en daarin te leven, hoe absurd de filosofie erachter ook is.
Blake probeert je niet te verleiden, maar duidelijk te maken dat je verkoopt of eruit vliegt.
De een legt uit waarom je erin zou willen. De ander wat er met je gebeurt als je het daarbinnen niet volhoudt.
Maar allebei hebben ze iets gemeen: in een paar woorden vatten ze perfect samen in wat voor bedrijf en verkoopcultuur de hoofdpersonen zich bewegen.
Conclusies en oordeel: is Glengarry Glen Ross de moeite waard?
Glengarry Glen Ross vond ik erg goed, al begrijp ik ook volkomen dat er mensen zijn die er niet in komen. Mijn partner bijvoorbeeld.
De film heeft een spectaculaire cast, heel goede teksten en laat verschillende persoonlijkheden uit de commerciële wereld behoorlijk treffend zien.
Omdat ik zelf dicht bij sales heb gewerkt, herken ik bovendien veel dingen die in de film goed zijn weergegeven.
Mijn grootste probleem —en dat van mijn partner— is dat hij toch te theatraal blijft.
De monologen zijn uitstekend en de acteurs spelen ze perfect, maar ik had graag gezien dat de verfilming iets meer gebruikmaakte van de mogelijkheden van cinema. Daarom zou ik hem niet zomaar aan iedereen aanraden, ook al staat het geheel ver boven zijn tekortkomingen.
Als je een film zoekt met tempo, actie, locaties en een meer visuele vertelstijl, dan is deze waarschijnlijk niets voor jou.
Maar daarvoor heb je The Wolf of Wall Street.
Mijn score: 4/5.
Technische gegevens
| Gegeven | Informatie |
| Titel | Glengarry Glen Ross |
| Titel in Spanje | Éxito a cualquier precio |
| Jaar | 1992 |
| Regisseur | James Foley |
| Scenario | David Mamet |
| Gebaseerd op | Het toneelstuk van David Mamet |
| Cast | Al Pacino, Jack Lemmon, Alec Baldwin, Ed Harris, Alan Arkin, Kevin Spacey en Jonathan Pryce |
| Speelduur | 100 minuten |
| Genre | Drama |
| Score | 4/5 |
Beoordeling
Voor wie is dit
✔️ Als je in sales werkt of hebt gewerkt.✔️ Als je van theater houdt en van films waarin het gewicht bij de acteurs en de tekst ligt.
✔️ Als je een absolute topcast wilt zien werken met een scenario dat ze veel ruimte geeft.
Voor wie is dit niet
❌ Als lange monologen je zwaar vallen.❌ Als er voortdurend iets moet gebeuren om je aandacht vast te houden.
❌ Als je iets zoekt dat qua tempo, montage of mise-en-scène op The Wolf of Wall Street lijkt.
Veelgestelde vragen
Waar gaat Glengarry Glen Ross over?
Het vertelt het verhaal van verschillende vastgoedverkopers die onder grote druk staan om hun resultaten te verbeteren en hun baan te behouden.
Wat betekent Glengarry Glen Ross?
De titel combineert Glengarry Highlands en Glen Ross Farms, twee vastgoedprojecten die verband houden met de leads en verkopen van de hoofdpersonen.
Is de film gebaseerd op een toneelstuk?
Ja. David Mamet bewerkte zijn eigen toneelstuk voor de film; het had in 1984 de Pulitzerprijs voor drama gewonnen.
Waarom is de scène met Alec Baldwin beroemd?
Door Blakes speech tegen de verkopers en de zin “Always Be Closing”, die door de jaren heen is uitgegroeid tot een van de bekendste filmscènes over verkoop.
Heeft Al Pacino een Oscar gewonnen voor Glengarry Glen Ross?
Nee. Hij werd voor deze film genomineerd als beste mannelijke bijrol, maar won datzelfde jaar wel de Oscar voor beste acteur voor Scent of a Woman.
Lijkt de film op The Wolf of Wall Street?
Ze delen thema's als verkoop, druk, geld en manipulatie, maar filmisch zijn ze heel verschillend.Glengarry Glen Ross is veel ingetogener en theatraler.
Is Glengarry Glen Ross de moeite waard?
Vooral als je geïnteresseerd bent in sales, theater of films die gedragen worden door geweldige acteurs en dialogen. Als je actie of een heel visuele vertelstijl zoekt, zul je er waarschijnlijk moeilijker in komen.
Geef een reactie