Het opnieuw bekijken van Alias meer dan twintig jaar later heeft iets merkwaardigs: het brengt je terug naar een tijd waarin series voor televisie werden gemaakt en niet voor streaming.
De stijl, montage, muziek, choreografie, vermommingen en zelfs de manier waarop afleveringen met interne cliffhangers rond reclameblokken zijn opgebouwd, plaatsen de serie rechtstreeks in het begin van de jaren 2000.
Andere series uit die jaren, zoals Battlestar Galactica, die ik momenteel opnieuw kijk, geven vandaag een vergelijkbaar gevoel: technisch zie je hoeveel tijd er is verstreken, maar dat verhindert niet dat ze nog steeds werken als ze destijds al werkten.
Bij Alias is er bovendien nog een interessant punt. Als je de serie nu bekijkt, is het vrij eenvoudig om veel dingen te herkennen die J. J. Abrams later zou gebruiken in Lost: mysteries, cliffhangers, complotten en personages van wie het verleden uiteindelijk belangrijker blijkt dan het eerst leek.
De eerste keer werken veel van die trucs uitstekend en zorgen ze ervoor dat je meteen de volgende aflevering opzet. Bij een herziening zie je ze veel eerder aankomen, maar dat hoort bij de persoonlijkheid van de serie.
Waar Alias over gaat
Sydney Bristow, de hoofdpersoon gespeeld door Jennifer Garner, denkt dat ze voor SD-6 werkt, een geheime afdeling van de CIA. Maar ze ontdekt dat die organisatie niets met de Amerikaanse dienst te maken heeft en juist deel uitmaakt van datgene waartegen ze dacht te vechten.
Vanaf dat moment gaat ze als dubbelagent voor de echte CIA werken en probeert ze SD-6 van binnenuit te ontmantelen, terwijl ze buiten haar werk een ogenschijnlijk normaal leven leidt.
Een eenvoudige en afgezaagde premisse, maar Alias vergroot het speelveld al vrij snel.
Er komt van alles voorbij: andere geheime organisaties, meer dubbelagenten, familiegeheimen, romantische relaties, verraad en een mythologie rond Milo Rambaldi, een uitvinder uit de renaissance wiens geschriften en artefacten wetenschappelijke ontdekkingen eeuwen vooruit lijken te lopen.
De serie mengt dat allemaal zonder enige gêne. En vreemd genoeg, hoe absurd het ook klinkt, werkt het.
Soms kijk je naar een spionagemissie waarvan het einde uitmondt in een familiedrama, maar niet voordat de serie (probeert te) verklaren waarom een man uit de vijftiende eeuw een apparaat uit de toekomst ontwierp.
Als je er rustig naar kijkt, is het duidelijk dat er veel soap in zit en dat je het geheel nauwelijks serieus kunt nemen, vooral door de talloze ongeloofwaardige zaken. Toch blijf je kijken.
Waarom? Omdat de truc is dat de personages genoeg charisma hebben om je het hele pakket te laten accepteren.
De J. J. Abrams-stijl was hier al
Zoals ik in de intro zei, is veel van wat ik later met Lost zou associëren al duidelijk aanwezig in Alias..
De cliffhangers zijn waarschijnlijk het duidelijkste voorbeeld. Veel afleveringen eindigen precies op het punt waarop je de volgende wilt zien, en de serie weet heel goed hoe ze informatie moet doseren om je vast te houden.
Ook gebruikt de serie vaak een ander middel dat Abrams later opnieuw zou inzetten: de aflevering midden in het probleem laten beginnen..
Sydney zit in een lastige situatie, er is iets misgegaan tijdens een missie of het lijkt alsof iemand gaat sterven. Daarna springen we een paar uur terug en reconstrueren we de weg die naar dat moment heeft geleid.
Dit format grijpt je de eerste keer altijd, omdat je de verrassing nog niet kent. Bij latere kijkbeurten, als je weet hoe het afloopt, werkt het minder goed, maar eerlijk: hoeveel mensen gaan deze serie meer dan één keer in hun leven kijken?
Precies.
Het tempo helpt ook. Alias gaat snel en weet actiescènes goed af te wisselen met persoonlijkere momenten. Je hebt nooit het gevoel dat een scène overbodig is. De choreografie is prima voor zijn tijd en de missies zijn gevarieerd genoeg om het patroon niet snel saai te laten worden.
Om duidelijker te maken wat ik bedoel: ik zou zeggen dat de serie best veel weg heeft van Mission: Impossible in dat opzicht, al speelt ze natuurlijk niet in dezelfde competitie als grote filmproducties.
Ook die bijzondere mix van genres, die in andere handen een probleem zou kunnen worden, behandelt Abrams goed. Het is eigenlijk het belangrijkste onderscheidende kenmerk van de serie. Spionage, avontuur, romantiek, familiesoap en sciencefiction leven in haar universum vriendelijk naast elkaar als goede buren, zonder elkaar te verdringen. Het is duidelijk dat Alias zich niet schaamt voor wat de serie is.
Sydney Bristow en een stel leuke personages
Een groot deel van de serie rust op Jennifer Garner en haar Sydney Bristow.
Sydney is mooi, sterk, slim, een goed mens, competent en loyaal aan haar mensen. Kortom, de vriendin die we allemaal zouden willen. Ze is behoorlijk geïdealiseerd en heeft te veel kwaliteiten om helemaal geloofwaardig te zijn, maar Garner heeft genoeg charisma om het personage te verkopen.
Bovendien ontwikkelt Sydney zich.
Sydney groeit door haar missies en vooral door haar relaties met vrienden, collega’s, partners en familie. De serie laat verschillende kanten van haar zien, zonder dat ze ooit als een ander mens aanvoelt.
De relatie met Vaughn, de belangrijkste mannelijke hoofdrol, werkt bijzonder goed. Er is duidelijk chemie tussen Jennifer Garner en Michael Vartan, maar de relatie leunt niet alleen daarop.
De omstandigheden waarmee ze gedurende de serie worden geconfronteerd beïnvloeden hun beslissingen, en die beslissingen hebben gevolgen voor hun relatie. Het resultaat is een geloofwaardige relatie, ondanks het uiterst fictieve universum.
Jack Bristow, Sydneys vader en eveneens geheim agent, is nog een groot pluspunt.
Het contrast tussen zijn rol als vader en die van geheim agent maakt hem erg interessant. Hij is koud, berekenend en lijkt tot bijna alles in staat, maar veel van zijn beslissingen komen tegelijk voort uit zijn behoefte om Sydney te beschermen. Juist omdat je nooit precies weet waar zijn grens ligt, geloof je dat hij op elk moment tot alles in staat kan zijn..
Sloane werkt op een vergelijkbare manier als antagonist. Hij kent zijn ups en downs en zijn obsessie is extreem, maar hij blijft de hele serie boeiend. Hij is slim, manipulatief en heeft altijd nog een troef achter de hand. Hij is de voorloper van Ben Linus in Lost..
En dan is er Marshall, die in feite de Q van James Bond is in Alias. Hij is de technologiespecialist die met het gadget van de week verschijnt, uitlegt hoe het werkt en de spanning wat verlaagt. Het personage is vrij voorspelbaar en stereotiep, maar wordt door zijn uiterlijk en persoonlijkheid uiteindelijk erg sympathiek.
Rambaldi: het eiland van Alias
Milo Rambaldi is het meest onderscheidende element van Alias. Tegelijk is hij ook het minst geloofwaardige — ja, zelfs minder geloofwaardig dan alle actie en spionage — en dus het element dat je het meest dwingt de regels van de serie te accepteren.
In het begin is het behoorlijk intrigerend: Rambaldi was een uitvinder uit de renaissance die geschriften, ontwerpen en artefacten op verschillende plekken ter wereld achterliet. Sommige lijken simpele historische curiositeiten, maar beetje bij beetje ontdekken we dat hij technologieën en kennis voorspelde die de mensheid pas eeuwen later zou ontwikkelen.
Het probleem is hoe groot het allemaal wordt.
Eerst vinden de hoofdpersonen één onderdeel. Dat onderdeel helpt om een ander document te interpreteren. Daarna blijken verschillende onderdelen samen te hangen en trekt de serie nogal onredelijke conclusies.
De serie speelt met ideeën rond communicatie, cryptografie, energie, regeneratie en andere wetenschappelijke ontwikkelingen, tot de grens tussen uitzonderlijk vooruitstrevende uitvinder, tijdreiziger en profeet behoorlijk vaag wordt.
Soms is Rambaldi zo precies en lijkt hij zoveel te hebben voorzien dat het moeilijk is om ook maar een enigszins overtuigende verklaring te vinden voor hoe hij dat eeuwen geleden kon doen. Kortom, net als het eiland in Lost..
Net als daar Alias rondt ook hier de kwestie nooit helemaal af, zodat je uiteindelijk gewoon moet accepteren dat het bij het spel hoort.
Voor mij werkt het omdat de mythologie een opzet heeft die ik aantrekkelijk vind en de serie onderscheidt van andere spionageproducties, maar Rambaldi krijgt zoveel gewicht dat hij de rest uiteindelijk overschaduwt. En met zo’n zwakke, slecht uitgelegde basis helpt dat niet.
Een serie als kind van haar tijd
De tand des tijds is duidelijk zichtbaar in Alias. . Technisch kan de serie niet concurreren met een grote moderne productie en sommige actiescènes, effecten en visuele keuzes zijn overduidelijk meer dan twintig jaar oud.
Sydneys vermommingen zijn daar een perfect voorbeeld van. Ze horen bij de charme van de serie en sommige looks zijn nu grappig, maar ze zorgen ook voor visuele afwisseling in de missies.
Bovendien komt Jennifer Garner opmerkelijk goed weg met vrijwel elke pruik, jurk of styling die ze haar aantrekken.
Over het algemeen denk ik dat Alias makkelijker te waarderen is voor iemand die met dit soort televisie is opgegroeid. Een jonge kijker die gewend is aan gladdere moderne producties kan een technisch beperktere serie aantreffen met vertelmiddelen die vandaag anders worden gebruikt.
Maar die kijker kan ook iets vinden wat ik in veel moderne producties mis: een heel duidelijke eigen persoonlijkheid..
Het beste van Alias
Zonder twijfel de personages. Sydney draagt de serie vrij moeiteloos, en Jack, Vaughn, Sloane en Marshall hebben om haar heen genoeg persoonlijkheid om je om hen te laten geven.
Ook de relaties tussen hen zijn goed uitgewerkt. Er is chemie, familieconflict, vriendschap, romantiek en veranderende loyaliteit, maar beslissingen hebben gevolgen. Dat helpt de soapkant enorm.
Ik houd ook van de mix van genres en de balans ervan, waardoor het tempo nog een sterk punt is. Er lopen altijd verschillende interessante verhaallijnen tegelijk: geheimen om te ontdekken, nieuwe missies, veranderende relaties of Rambaldi’s nieuwste waanzin. Als één verhaallijn minder boeit, geven de andere je nog genoeg reden om door te kijken.
Het slechtste van Alias
Het grootste probleem is dat bijna alles te ver wordt doorgevoerd.
Sydney is in te veel dingen te goed.
Jack lijkt te goed in staat om werkelijk alles te doen.
Sloane is te geobsedeerd.
Sydney en Vaughn hebben te veel chemie.
Rambaldi wist te veel, en hij wist het veel te precies.
En de complotten kunnen natuurlijk nooit klein zijn.
Daardoor werkt Alias heel goed als vermaak, maar het beperkt ook sterk hoe serieus je de serie kunt nemen.
Met wat meer terughoudendheid zou de serie volgens mij veel hebben gewonnen. Met minder overdrijving hadden conflicten meer gewicht kunnen krijgen, zouden bepaalde onthullingen geloofwaardiger zijn en hoefde Rambaldi je bereidheid om het ongelooflijke te accepteren niet zo vaak op de proef te stellen.
Conclusies
Het opnieuw bekijken van Alias vandaag maakt twee dingen duidelijk.
Het eerste is dat de serie nog steeds enorm vermakelijk is. Het tweede is dat J. J. Abrams veel van de middelen die hij later in Lost verder zou uitwerken, toen al helder voor ogen had..
Cliffhangers, groeiende mysteries, afleveringen die midden in de actie beginnen, mythologie, complotten en het belang van persoonlijke relaties waren hier allemaal al aanwezig.
De overdrijvingen ook.
Alias mengt zoveel dingen en voert ze zo ver door dat het moeilijk is de serie serieus te nemen. Als je aan de draadjes begint te trekken, vind je al snel gaten en verklaringen die veel vragen niet doorstaan.
De serie werkt beter als je accepteert dat je naar een over-the-top avonturenserie kijkt met charismatische personages en een identiteit die meer dan twintig jaar later nog steeds herkenbaar is.
Met wat meer terughoudendheid zou het een betere serie zijn. Maar dan verloor het ook precies wat het maakt tot Alias..
Technische gegevens van Alias
| Gegeven | Informatie |
| Titel | Alias |
| Bedenker | J. J. Abrams |
| Première | 30 september 2001 |
| Finale | 22 mei 2006 |
| Seizoenen | 5 |
| Afleveringen | 105 |
| Oorspronkelijke zender | ABC |
| Genre | Spionage, actie, thriller, drama en sciencefiction |
| Hoofdrol | Jennifer Garner |
| Hoofdpersonage | Sydney Bristow |
| Productie | Bad Robot / Touchstone Television |
| Geschatte speelduur | 42–45 minuten per aflevering |
Beoordeling
Voor wie is dit
✔️ Voor wie van avonturenseries houdt, vooral als je ouder bent dan 35 en met dit soort series bent opgegroeid.✔️ Voor wie van de stijl van J. J. Abrams houdt.
✔️ Voor wie charisma belangrijker vindt dan realisme.
Voor wie is dit niet
❌ Voor wie een realistische of op zijn minst geloofwaardige serie zoekt.❌ Voor wie een productie wil met de technische afwerking van een moderne serie.
❌ Voor wie niet tegen melodrama kan.
Veelgestelde vragen
Waar gaat de serie Alias over?
Alias volgt Sydney Bristow, een agente die ontdekt dat de geheime organisatie waarvoor ze werkt niet is wat ze dacht en als dubbelagent gaat samenwerken om haar van binnenuit te ontmantelen.
Hoeveel seizoenen heeft Alias?
Alias heeft vijf seizoenen en 105 afleveringen, oorspronkelijk uitgezonden tussen 2001 en 2006.
Wie heeft Alias bedacht?
De serie werd bedacht door J. J. Abrams, enkele jaren vóór Lost.
Lijkt Alias op Lost?
Het zijn verschillende series, maar ze delen middelen als cliffhangers, grote mysteries, complotten en openingen in medias res en een mythologie die steeds belangrijker wordt.
Wie is Rambaldi in Alias?
Milo Rambaldi is een fictieve uitvinder uit de renaissance wiens geschriften en artefacten wetenschappelijke en technologische vooruitgang eeuwen lijken te voorspellen.
Is Alias sciencefiction?
De serie begint vooral als spionage- en actieserie, maar voegt geleidelijk genoeg wetenschappelijke en fantastische elementen toe om duidelijk richting sciencefiction te bewegen.
Is Alias goed oud geworden?
De serie is nog steeds erg vermakelijk, maar esthetisch en technisch is duidelijk te merken dat ze uit het begin van de jaren 2000 komt.
Is Alias vandaag nog de moeite waard?
Ja, vooral als je houdt van avontuur, charismatische personages en de stijl van J. J. Abrams. Als je alleen moderne producties gewend bent, moet je waarschijnlijk eerst accepteren dat de televisietaal uit een ander tijdperk komt.
Geef een reactie