Bogowie ulicy: policyjne kino akcji z lat 90. I to dobrze

Bogowie ulicy to policyjne kino akcji z gatunku tych, których prawie już się nie robi. I w tym przypadku to ogromna zaleta.

Nie jest ani idealny, ani szczególnie oryginalny. Ale ma coś, co wiele nowszych filmów z dużo większymi budżetami zgubiło po drodze: ciężar.

Ciężar w strzałach, w uderzeniach, w wejściach do domów, w rozmowach w radiowozie i w poczuciu, że każda rutynowa interwencja może skończyć się naprawdę źle. 

Bogowie ulicy, pierwotnie zatytułowany End of Watch, to suchy, brudny i bezpośredni policyjny thriller. Thriller akcji z lat 90. nakręcony w 2012 roku.

I tak, to komplement.

Krótka opinia o Bogowie ulicy

Bogowie ulicy to bardzo dobry, mało znany thriller akcji. Film, który zasługuje na więcej uwagi, zwłaszcza jeśli lubisz uliczne kino policyjne, z bohaterami, którzy są ludźmi, a nie kliszami, i z realistyczną akcją.

Jego największa zaleta nie leży w historii. Fabuła jest prosta i działa bardziej jako pretekst niż jako wielki silnik narracyjny. 

Ale nie mówię tego jako krytyki, bo film nie udaje, że jest bardziej złożony, niż jest, ani nie próbuje sprzedać ci piekielnie skomplikowanej kryminalnej układanki. 

Wcale nie. Ważne nie jest tu odkrywanie, co się wydarzy, tylko towarzyszenie dwóm policjantom, którzy wpadają w coraz poważniejsze kłopoty.

I z takim pretekstem fabularnym film działa bardzo dobrze.

Działa, bo Jake Gyllenhaal i Michael Peña dobrze ze sobą grają. Działa, bo akcję się czuje i jest bardzo fizyczna. I działa, bo David Ayer traktuje całkowicie serio film, który robi.  

Nie ma tu ironicznego dystansu, nowoczesnego cynizmu ani łatwego humoru czy gagów. Są policjanci, ulica, przemoc i napięcie.

O czym są Bogowie ulicy

Film śledzi Briana Taylora i Mike’a Zavalę, dwóch policjantów z Los Angeles patrolujących trudne rejony miasta. 

Podczas jednej z interwencji trafiają na coś większego niż zwykle i krok po kroku z ludzi wykonujących codzienną pracę stają się celem niebezpiecznych osób.

Nie trzeba opowiadać dużo więcej. Zresztą nie ma tego dużo więcej. Ale część siły filmu tkwi w tym, jak zwykła policyjna rutyna przechodzi w mroczniejsze zagrożenie. 

Bogowie ulicy są o byciu tam, w samochodzie, podczas rozmów z partnerem, o wchodzeniu do płonących domów, odpowiadaniu na wezwania kolegów i pokazywaniu, jak ulica zaczyna coraz bardziej komplikować się wokół bohaterów.

Co najbardziej spodobało mi się w filmie Bogowie ulicy

Najlepsze w Bogowie ulicy jest to, że pokazuje dokładnie to, co chce pokazać.

To film o policjantach, którzy chcą być policjantami. Brzmi jak oczywistość, ale nią nie jest. Brian i Mike nie są superbohaterami z komiksu, geniuszami detektywistycznymi ani niepokonanymi typami w stylu Reachera, zaprojektowanymi po to, żeby dobrze wypaść w zdaniu z trailera albo w pozie z plakatu. 

To dwaj funkcjonariusze, którzy chcą dobrze wykonać swoją pracę, chronić partnera i wrócić żywi do domu.

Jest tu heroizm, jasne. Ale to ludzki heroizm.

Dlatego tak ważna jest chemia między Jake’em Gyllenhaalem i Michaelem Peñą. Wierzysz w ich przyjaźń. Wierzysz w ich żarty, rozmowy i zaufanie dwóch ludzi, którzy spędzają zbyt wiele godzin razem w radiowozie. 

Bohaterowie mają trochę klisz, owszem, ale aktorzy grają z takim przekonaniem, że nie przeszkadza to zbytnio. Film opiera się na tej parze. Gdyby oni nie działali, cała reszta też by nie zadziałała. Na szczęście tak nie jest.

A potem jest akcja.

Bogowie ulicy mają realistyczną, suchą i twardą akcję. To nie jest czysta akcja Netflixa, choreografowana po to, żeby się popisać, ani pomyślana jako puste widowisko. Tutaj czuć ciosy, ogień i kule. Dźwięk ma znaczenie, a każdy strzał wydaje się mieć konsekwencje.

Akcja w stylu Heat, filmów, w których — jak pisałem na początku — kule mają ciężar.

Podoba mi się też sposób potraktowania antagonistów. Źli są źli, wyglądają na złych i budzą strach.  

Nie są wyrafinowanymi ani szczególnie szarymi złoczyńcami. Są bezpośrednim, nieprzyjemnym i fizycznym zagrożeniem. Czujesz, że za każdym razem, gdy się pojawiają, sprawy mogą pójść bardzo źle.

Na koniec, Bogowie ulicy traktują siebie serio. Film nie próbuje przepraszać za to, że jest kinem gatunkowym. Nie chce rozmontowywać kina policyjnego ani wydawać się mądrzejszy od widza. Nie musi.

Co najmniej spodobało mi się w filmie Bogowie ulicy

Główną barierą wejścia jest kamera z ręki.

Mnie nie przeszkadzała za bardzo, bo daje filmowi bliskość, pośpiech i brud — sprawia, że wiele scen wydaje się mniej czystych i bardziej niewygodnych, czyli dokładnie takich, jakich potrzebuje taki film — ale doskonale rozumiem, że może męczyć.

Ten środek jest bardzo obecny. Między fałszywym dokumentem, wewnętrznymi nagraniami i nerwową kamerą są momenty, w których decyzja stylistyczna zbyt mocno rzuca się w oczy. Jeśli nie wejdziesz w tę propozycję, film może cię chwilami wybić.

Drugi minus tkwi w samej konstrukcji historii. Jak mówiłem wcześniej, fabuła jest bardziej pretekstem służącym scenom niż mocnym mechanizmem narracyjnym. To nie jest poważny problem, bo film nadrabia postaciami, rytmem i napięciem, ale warto o tym wiedzieć.

Jeśli szukasz złożonej fabuły policyjnej, z dopracowanymi zwrotami i szczególnie rozbudowanym śledztwem, prawdopodobnie wyda ci się za krótka.

Jest też o jeden policyjny klisz za dużo. Braterstwo, partner jako rodzina, zagrożenie ulicy, epika munduru… To wszystko tu jest. Różnica polega na tym, że film broni tego z taką powagą, że w końcu w to wierzysz.

Bardzo w stylu Davida Ayera

Bogowie ulicy idą śladem innych produkcji Davida Ayera.

Mają sporo tego brudnego, miejskiego i ulicznego policyjnego tonu, który był już w Training Day, choć tam Ayer podpisywał scenariusz, a tutaj pisze i reżyseruje. To nie są te same filmy, ale łączy je twarde spojrzenie na ulicę, przemoc i granicę między wykonywaniem pracy a utknięciem w niej.

Jest też mała odrobina bardziej bezpośredniej przemocy z The Beekeeper, choć bez dochodzenia do tego poziomu przesady.

Ciekawe jest to, że Ayer znajduje tu całkiem dobrą równowagę: jest testosteron, jest twardość i policyjna epika (co ciekawe tam, gdzie najmniej się tego spodziewasz), ale są też prawdziwe postacie, a nie kartonowe figury, dzięki czemu film nie zmienia się w zwykłą serię intensywnych scen.

Czy film Bogowie ulicy dobrze się zestarzał?

Tak. Do dziś ogląda się je świetnie. Nie sprawiają wrażenia przestarzałych. 

Technicznie film jest bardzo poprawny i choć kamera z ręki może mocno zdradzać epokę, nie powiedziałbym, że przez nią zestarzał się źle. Raczej nadaje mu konkretną fakturę pasującą do tego, co opowiada.

Poza tym, ponieważ film nie zależy od wielkich efektów cyfrowych ani szczególnie modnej estetyki, bardzo dobrze się trzyma. Jego siła tkwi w aktorach, rytmie, napięciu, dźwięku, fizycznym poczuciu zagrożenia i dobrej reżyserii.

Ocena końcowa

Bogowie ulicy nie wymyślają policyjnego thrillera na nowo, ale też nie muszą.

Jest suchy, brudny, intensywny, wiarygodny i rozrywkowy. Ma bardzo dobrze dobrany duet główny, fizyczną akcję, w której strzały mają konsekwencje, i złych, którzy spełniają podstawową, ale fundamentalną funkcję: budzą strach.

To nie jest film dla kogoś, kto szuka złożonej fabuły, epickiej historii albo postaci z tysiącem warstw. Ale jeśli masz ochotę na film o ulicznych policjantach, twardą akcję i ducha thrillera z lat 90., tutaj jest sporo do lubienia.

Czasem nie trzeba wymyślać niczego na nowo. Wystarczy dobrze zrobić to, czego inni już prawie nie robią.

Dane techniczne filmu Bogowie ulicy

Pole	Dane
Tytuł oryginalny	End of Watch
Tytuł w Hiszpanii	Sin tregua
Rok	2012
Czas trwania	ok. 109 min
Reżyser	David Ayer
Główna obsada	Jake Gyllenhaal, Michael Peña, Anna Kendrick, Natalie Martinez, David Harbour, Frank Grillo, America Ferrera
Gatunek	Kryminał / thriller / dramat / akcja
Kraj	Stany Zjednoczone
Dostępne na	Prime Video / Amazon Video, sprawdzić przed publikacją
Spoilery	Lekkie, bez zdradzania zakończenia