Het is duidelijk dat Paul Greengrass een regisseur is die ons graag midden in de actie plaatst. Dat deed hij in de Jason Bourne-films, maar ook in United 93 , Bloody Sunday en Captain Phillips, waarin zijn handcamera en bijna documentaire manier van filmen een heel eigen gevoel van realisme overbrachten.
Nu heeft hij besloten die stijl naar het middeleeuwse Engeland te verplaatsen, specifiek naar de Boerenopstand van 1381..
Het resultaat is de film die in Spanje bekendstaat als El hombre que desafió al rey (The Uprising), een film die onvermijdelijk doet denken aan Braveheart, al zijn er natuurlijk verschillen, zoals ik later zal bespreken.
De historische reconstructie is erg geslaagd, net als de sfeer en de hele productie. Waar ik minder zeker van ben, is of je deze film over een paar jaar nog zult herinneren. Ik zal uitleggen waarom.
Waar gaat The Uprising over?
De film voert ons naar Engeland in 1381, een land dat nog altijd lijdt onder de gevolgen van de Zwarte Dood en waar boeren onder afschuwelijke omstandigheden leven. De oorlog tegen Frankrijk kost geld, de belastingen blijven stijgen en het grootste deel van de bevolking heeft nauwelijks genoeg om te overleven.
Andrew Garfield speelt een boer die zijn gezin heeft verloren en wiens wanhoop uiteindelijk de aanleiding wordt voor een opstand tegen machtsmisbruik. Wat als een plaatselijk conflict begint, sluit zich aan bij een veel grotere opstand onder leiding van historische figuren als Wat Tyler en John Ball, met als doel Londen te bereiken en concessies af te dwingen van de jonge koning Richard II.
De film is gebaseerd op echte gebeurtenissen, al is de hoofdpersoon verzonnen en neemt het verhaal vrijheden. Dat moet je wel beseffen, maar het verhindert niet dat het een interessante kennismaking is met een hoofdstuk uit de middeleeuwse Engelse geschiedenis.
Een zeer sterke cast
Andrew Garfield speelt een boer die wordt verteerd door verdriet en wrok, en die in de opstand uiteindelijk een reden vindt om door te gaan. Het is een vrij ingetogen personage, heel anders dan de typische held die de hele film toespraken houdt voor zijn volgelingen — denk aan William Wallace of Maximus Decimus Meridius — en ik vind dat Garfield goed bij die rol past.
Ook overtuigend zijn Cosmo Jarvis als Wat Tyler — na Shōgun heeft hij blijkbaar de smaak van historische heldenverhalen te pakken — en Jamie Bell als John Ball, twee personages die helpen de uiteenlopende beweegredenen van de opstandelingen te begrijpen. Ze hebben niet allemaal dezelfde doelen of verwachtingen van de opstand, wat geloofwaardigheid en diepgang geeft aan een verhaal dat om meer draait dan goede boeren tegenover slechte edelen.
Aan de andere kant staat de jonge Richard II, gespeeld door Woody Norman, met zijn adviseurs, onder wie vooral Tom Hollander opvalt. De cast presteert over de hele linie uitstekend en ik heb eigenlijk geen grote kritiek op de acteerprestaties.
Grijze, vieze en overtuigende middeleeuwen
Wat ik het beste vond aan The Uprising is de sfeer. Greengrass weet een bijzonder geloofwaardig middeleeuws Engeland neer te zetten, vol grijze en bruine tinten, modderige wegen, armoedige huizen en een uitgehongerde bevolking die alle ellende meer dan zat is.
Visueel heeft de film een heel uitgesproken karakter. Alles oogt ruw en onaangenaam, van de kleding tot het interieur van de huizen. Tijdens het kijken zei ik tegen mijn partner hoe moeilijk het is je een tijdperk voor te stellen waarin leven zo weinig aantrekkelijk leek.
Er is hier zeker geen plaats voor die middeleeuwen vol ridders in glanzende harnassen, grote liefdes en heldendaden.
Maar actie is er wel. En het geweld past perfect bij deze aanpak. Zowel wanneer het ingehouden blijft als wanneer het losbarst, wordt het heel fysiek en overtuigend gefilmd. De gevechten zijn bruut, chaotisch en allesbehalve elegant, wat volgens mij goed past bij de afgebeelde tijd..
Het is duidelijk dat Greengrass' stijl, met de handcamera en de nerveuze bewegingen, sommige kijkers kan irriteren. Ik vind dat het hier uitstekend werkt. Ik ben er behoorlijk van overtuigd dat een middeleeuwse veldslag een chaotische ervaring moet zijn geweest, met mensen die duwen, schreeuwen en slaan zonder enig idee te hebben wat er een paar meter verderop gebeurde. Precies dat gevoel weet de filmmaker over te brengen.
Dit realisme in de veldslagen en de aankleding, samen met het feit dat de film op historische gebeurtenissen is gebaseerd — met de nodige vrijheden, vergeet dat niet —, doet mij denken dat de film prima gebruikt zou kunnen worden in geschiedenislessen op de middelbare school. Natuurlijk moet je uitleggen welke gebeurtenissen echt zijn en wat voor de film is veranderd, maar hij geeft een goed beeld van de sociale ongelijkheid, de leefomstandigheden van boeren en de machtsverhoudingen in die feodale samenleving.
Een Braveheart met te weinig epische kracht
Mijn grootste probleem met The Uprising is dat de film, ondanks de sterke reconstructie van die tijd en het interessante historische conflict, op mij wat kil overkwam.
Een boerenopstand tegen een diep onrechtvaardig machtssysteem zou alle ingrediënten moeten hebben om je emotioneel mee te slepen. Er zijn personages die hun gezin hebben verloren, mensen die nauwelijks te eten hebben, voortdurende misstanden en een bevolking die besluit alles te riskeren omdat er bijna niets meer te verliezen valt.
En toch, afgezien van het begin, voelde ik me niet zo betrokken bij het verhaal als ik had verwacht..
Daarbij moet ik denken aan Braveheart. Beide films tonen volksopstanden tegen de gevestigde macht, al kiest Greengrass voor een veel realistischer en minder geïdealiseerde benadering dan Mel Gibson. Het probleem is dat Braveheart je, ondanks alle overdrijvingen en historische vrijheden, veel meer wist te betrekken bij de strijd van de personages.
The Uprising kiest voor een soberder en geloofwaardiger reconstructie, maar verliest daarmee een groot deel van die emotie. Greengrass hoeft de toespraken van William Wallace niet te kopiëren of elke veldslag in een episch spektakel te veranderen, maar ik had graag wat meer emotionele diepgang bij de hoofdpersonen gezien.
Bovendien vond ik de film wat lang. Saai is hij niet en er zijn goed opgebouwde spanningsmomenten, maar sommige stukken verliezen aan kracht. De speelduur van iets meer dan twee uur had best wat strakker gekund zonder het resultaat te schaden.
Ten slotte nog een paar details. In de promotie van de film werd veel nadruk gelegd op het verband met Robin Hood. Voor mij is het niet meer dan een aardige bijzonderheid. Het is een verrassende wending die misschien werkt als je niet weet dat ze verzonnen is, maar er valt niet veel meer over te zeggen.
Toch is het interessant deze versie te vergelijken met de recente The Death of Robin Hood, met Hugh Jackman. De personages zijn zo verschillend dat je je moeilijk kunt voorstellen hoe de een tot de ander had kunnen uitgroeien, al zijn het natuurlijk losstaande films die dezelfde legende elk op hun eigen manier gebruiken.
Het beste aan The Uprising
De sfeer is voor mij het grootste pluspunt. Greengrass schetst een heel overtuigend beeld van middeleeuws Engeland, met beelden vol gedempte tinten en vuil dat bij elke locatie lijkt te horen.
Ook de manier waarop het geweld wordt gefilmd, verdient lof. De gevechten zijn op een manier chaotisch die ik passend vind, en de handcamera geeft je het gevoel dat je midden tussen de gebeurtenissen staat.
De cast doet het goed en het verhaal van de Boerenopstand van 1381 is op zichzelf interessant genoeg om de film te rechtvaardigen, zeker omdat deze historische gebeurtenis niet vaak in commerciële films opduikt.
Het slechtste aan The Uprising
Wat de film het meest schaadt, is het gebrek aan emotie. Hij laat het lijden en geweld van die tijd overtuigend zien, maar weet me niet zo te raken als een opstand van deze omvang zou moeten doen.
Hij is ook iets te lang, en een vergelijking met andere historische epossen maakt duidelijk dat een beetje meer dramatische kracht soms welkom is, hoe realistisch de aanpak ook is.
De historische vrijheden vind ik een klein probleem. Je kunt erover discussiëren, maar ze veranderen mijn totaaloordeel niet.
Conclusie en oordeel
The Uprising vind ik een goede historische film, vooral omdat hij het feodale Engeland overtuigend tot leven brengt en het geweld en de sociale ongelijkheid van die tijd toont zonder ze mooier te maken dan ze waren.
Greengrass past zijn vertrouwde stijl toe op een omgeving die heel anders is dan we van hem gewend zijn, en ik vind het experiment visueel geslaagd. De veldslagen zijn chaotisch, de personages geloofwaardig en de cast speelt goed.
Maar ik vind ook dat deze film interessanter is door wat hij laat zien dan door wat hij je laat voelen. Ik vond hem wat lang en hoewel ik de realistische insteek begrijp, miste ik uiteindelijk iets van de emotie van Braveheart..
Als je van historische films houdt, is hij de moeite waard. En als je geschiedenisdocent bent, kan het zelfs een goed hulpmiddel zijn om leerlingen te laten zien hoe het leven in een feodale samenleving eruit kon zien, mits je er de nodige historische uitleg bij geeft.
The Uprising: filmgegevens
| Gegeven | Informatie |
| Titel in Spanje | El hombre que desafió al rey |
| Oorspronkelijke titel | The Uprising |
| Jaar | 2026 |
| Regie en scenario | Paul Greengrass |
| Speelduur | 128 minuten |
| Cast | Andrew Garfield, Cosmo Jarvis, Jamie Bell, Woody Norman, Tom Hollander, Katherine Waterston en Thomasin McKenzie |
| Genre | Historisch drama, actie en oorlog |
| Setting | Engeland, 1381 |
| Distributeur in Spanje | DeAPlaneta |
Beoordeling
Voor wie is dit
✔️ Voor liefhebbers van historische films.✔️ Voor wie een rauwe, realistische weergave verkiest boven een geïdealiseerde versie.
✔️ Voor kijkers die de regiestijl van Paul Greengrass waarderen.
✔️ Voor geschiedenisdocenten en leerlingen die geïnteresseerd zijn in de sociale context van het veertiende-eeuwse Engeland.
Voor wie is dit niet
❌ Voor wie een nieuwe Braveheart verwacht.❌ Voor wie niet tegen handcamera's en bewust chaotische actiescènes kan.
❌ Voor wie een volledig historisch correcte reconstructie zoekt.
❌ Voor kijkers die van luchtigere middeleeuwse films of een voortdurend avontuurlijk tempo houden.
Veelgestelde vragen
Is The Uprising gebaseerd op ware gebeurtenissen?
Ja. De film is geïnspireerd op de Engelse Boerenopstand van 1381, maar bevat fictieve personages en verandert enkele gebeurtenissen.
Wie regisseerde The Uprising?
Paul Greengrass, bekend van diverse Jason Bourne-films, United 93 en Captain Phillips.
Wie was Wat Tyler?
Hij was een van de belangrijkste leiders van de Boerenopstand van 1381. In de film wordt hij gespeeld door Cosmo Jarvis.
Vertelt The Uprising het oorsprongsverhaal van Robin Hood?
De film legt een fictief verband met de legende van Robin Hood, maar toont geen historisch gedocumenteerde oorsprong van het personage.
Lijkt The Uprising op Braveheart?
Beide gaan over opstanden tegen de gevestigde macht, maar The Uprising heeft een rauwere, realistischere stijl en veel minder epische grandeur.
Is The Uprising het bekijken waard?
Ja, vooral als je van historische films houdt en een overtuigende sfeer waardeert. De grootste zwakte is dat hij emotioneel wat kil aanvoelt en hier en daar traag is.
Geef een reactie