Batman – Superheavy en Bloom: de gewaagdste verhaallijn van Snyder en Capullo

Scott Snyder en Greg Capullo hadden Batman in de eerste zeven delen van hun DC-reeks tot het uiterste gedreven. Van de samenzwering van The Court of Owls tot de confrontaties met de Joker in Death of the Family hadden de makers laten zien dat ze klassieke aspecten van het personage opnieuw konden uitvinden.

Na Endgame, een verhaal dat de situatie in een impasse achterliet, kiezen ze voor een radicale wending: Bruce Wayne opzijzetten en Jim Gordon de nieuwe Batman maken.

Het is hun gedurfdste idee tot nu toe, maar ook het idee met de wisselvalligste uitwerking. Superheavy en Bloom, deel 8 en 9 van de Amerikaanse uitgave, bevatten uitstekende ideeën, schitterend tekenwerk en een visueel fantastische nieuwe schurk.  

Toch vormen ze samen de zwakste verhaallijn van Snyder en Capullo tot dusver.

Gotham heeft een nieuwe Batman nodig

Na de gebeurtenissen van Endgame zit Gotham zonder beschermer. De stad heeft een nieuwe Batman nodig en de autoriteiten besluiten een vervanger te zoeken. De keuze valt op Jim Gordon, die zijn gebruikelijke rol opgeeft, een gigantisch technologisch harnas aantrekt en een superheld wordt.  

Maar ditmaal handelt hij niet buiten de wet: hij krijgt steun van de instituties. De nieuwe Batman beschikt over middelen, technologie en politieondersteuning, maar moet zich ook aan regels houden die Bruce Wayne nooit zou hebben geaccepteerd. Misschien omdat die zulke steun niet nodig had.

Terwijl Gordon zich aan zijn nieuwe rol probeert aan te passen, duikt er een bedreiging op: Mr. Bloom, een mysterieuze figuur die zaden uitdeelt waarmee mensen buitengewone krachten kunnen krijgen. Zijn komst veroorzaakt een crisis die Gothams nieuwe beschermer op de proef zal stellen.

Jim Gordon als Batman: een idee dat Grant Morrison waardig is

Bruce Wayne vervangen door Jim Gordon is een even vreemde als prikkelende keuze. Het gaat niet om een andere getrainde burgerwacht die zijn plaats inneemt, maar om een ervaren politieman die gewend is misdaad vanuit een heel andere positie te bestrijden.

Het idee maakt het mogelijk een fundamentele vraag te onderzoeken: wat zou er gebeuren als Batman verdween? Zou iemand hem kunnen vervangen, of hangt zijn bestaan juist af van Bruce Waynes persoonlijkheid, obsessies en trauma's?

Bovendien levert Batman als institutionele figuur een interessante tegenstrijdigheid op. Het personage ontstond buiten het systeem, terwijl zijn nieuwe gedaante er juist door wordt gesteund. Gordon moet tussen die twee kanten laveren.

Het is het soort gedachte-experiment dat aan Grant Morrison doet denken. De Schotse schrijver introduceert regelmatig verrassende ideeën in superheldenstrips, stelt conventies ter discussie en voert personages naar onverwachte terreinen.

Het verschil is dat Morrison zulke ideeën doorgaans beter uitwerkt. Snyder zet, zoals gewoonlijk, een fascinerende situatie neer, maar benut niet altijd alle mogelijkheden. Het experiment werkt als uitgangspunt, al is de uitwerking minder boeiend dan beloofd.

Mr. Bloom: een vreemde en verontrustende schurk

Het grootste probleem van deze twee delen heeft een naam: Mr. Bloom.

Zijn ontwerp is buitengewoon. Hij is een extreem magere figuur met lange ledematen en een onnatuurlijk uiterlijk dat een beetje aan Slenderman doet denken. Hij straalt dreiging uit en valt zelfs tussen Batmans excentrieke vijanden op, waardoor het verhaal dichter tegen horror aan schuurt.

Het probleem begint zodra we het personage proberen te begrijpen.

Zijn krachten, afkomst en werkelijke motieven worden in deze verhaallijn onvoldoende uitgelegd. We weten dat hij zaden gebruikt waarmee hij andere mensen kan veranderen, maar de regels achter zijn vermogens en de omvang van zijn plannen blijven onduidelijk..

Misschien wordt het personage in latere verhalen verder uitgewerkt. In deze twee delen is Bloom echter veel interessanter vanwege zijn uiterlijk en krachten dan vanwege wat daarachter schuilgaat.

En dat schaadt een verhaal dat juist een sterke tegenstander nodig had als tegenwicht voor het gewaagde uitgangspunt.

Greg Capullo speelt nog altijd in een andere klasse

Gelukkig blijft Greg Capullo bewijzen waarom zijn werk een van de grote troeven van deze reeks is.

Zijn pagina-indelingen zijn nog krachtiger. De compositie van de kaders, de perspectieven en de manier waarop hij figuren tekent, brengen beweging en spektakel over.

Vooral het visuele contrast tussen Gordons enorme harnas en het magere silhouet van Mr. Bloom valt op. Het zijn twee radicaal verschillende ontwerpen die samen in één stripkader prachtig werken.

Capullo is duidelijk een tekenaar die niet simpelweg het script illustreert: hij geeft elke scène persoonlijkheid, ritme en aanzienlijke visuele kracht.

Twenty-Seven: de kleine grote verrassing aan het einde

Opvallend genoeg behoort mijn favoriete onderdeel van deze twee delen niet tot het hoofdverhaal.

In de Amerikaanse uitgave vinden we aan het einde van Bloom het verhaal Twenty-Seven, een kort verhaal geschreven door Scott Snyder en getekend door Sean Murphy, oorspronkelijk verschenen in Detective Comics #27..

Het verhaal stelt zich een mogelijke voortzetting van Batman door de eeuwen heen voor, dankzij een systeem waarmee elke 27 jaar nieuwe Bruce Waynes kunnen worden gecreëerd. Het is een verrassend, verontrustend sciencefictionidee dat uitstekend bij het personage past.

Bovendien sluit het direct aan bij de centrale vraag van Superheavy. Waar het hoofdverhaal onderzoekt wat er gebeurt als Batman verdwijnt, vraagt dit verhaal zich af wat er zou gebeuren als hij eeuwig kon blijven bestaan. Een idee dat de schrijver verder zal uitwerken in het volgende en laatste deel van zijn reeks.

Op slechts enkele pagina's werken Snyder en Murphy een aantrekkelijk concept uit dat ik eerlijk gezegd sterker vond dan een groot deel van het hoofdconflict van deze twee delen.

Conclusie: een moedige maar wisselvallige gok

Batman: Superheavy en Bloom laat zien dat risico's nemen niet automatisch goede resultaten oplevert. Snyder komt met een van de origineelste ideeën uit zijn reeks, maar door de zwakke uitwerking van Mr. Bloom haalt het geheel niet het niveau van eerdere verhalen zoals Zero Year..

Gordon als vervanger van Batman, Capullo's geweldige tekeningen en het uitstekende extra verhaal aan het einde maken de tekortkomingen deels goed. Het is een veel ambitieuzer experiment dan sommige eerdere verhaallijnen, vooral het overgangsdeel Graveyard Shift — maar niet bevredigender.

Let wel, dit is geen slechte strip, absoluut niet. Het is alleen een idee waar veel meer uit gehaald had kunnen worden.

De sterke punten van Batman: Superheavy en Bloom

• Het idee om Bruce Wayne tijdelijk te vervangen door Jim Gordon.
• De pagina-indelingen en het spectaculaire tekenwerk van Greg Capullo.
• Twenty-Seven, een schitterend extra verhaal van Snyder en Sean Murphy.

De zwakke punten van Batman: Superheavy en Bloom

• Mr. Bloom is als personage niet duidelijk genoeg uitgewerkt.
• Het verhaal benut niet het volledige potentieel van het uitgangspunt.
• Het geheel is minder sterk dan eerdere verhaallijnen van Snyder en Capullo.

Technische gegevens

Kenmerk	Gegevens
Oorspronkelijke titels	Batman Vol. 8: Superheavy en Batman Vol. 9: Bloom
Reeks	Batman (The New 52)
Uitgever	DC Comics
Hoofdschrijver	Scott Snyder
Hoofdtekenaar	Greg Capullo
Hoofdinkter	Danny Miki
Andere tekenaars	Jock, Yanick Paquette en Sean Murphy
Gebundelde nummers	Batman #41–50 en aanvullend materiaal
Bijzonder extra verhaal	Twenty-Seven, van Scott Snyder en Sean Murphy
Publicatie van de hoofdnummers	2015–2016
Amerikaanse verzameledities	2016
Pagina's	160 (Superheavy) en 184 of 200 (Bloom, afhankelijk van de editie)
Genre	Superhelden, actie, sciencefiction
Beoordeling	3/5