Avatar 3: Fire and Ash: hetzelfde, maar slechter

Ik kon hem niet in de bioscoop zien zoals ik had gewild, vaderschap en zo, maar zodra ik kon, heb ik hem thuis bekeken.

Dat is nu eenmaal zo met dit soort superproducties: als je ervan houdt, zet je je tanden erin zodra het kan.

Het resultaat? Nou, aan de titel kun je het al raden, maar eigenlijk zou ik de recensie kunnen samenvatten als:

Avatar 3 laat zien dat de saga uitgeput begint te raken.

James Cameron heeft namelijk iets moeilijks gedaan: een spectaculaire film gemaakt… die niet verrast. Ik leg je uit waarom.

Plot en personages

Het is merkwaardig, maar wat me bij het kijken het meest opviel, was niet het visuele deel, maar de plotgaten in het script: er worden dingen weggelaten, veel dingen, terwijl de film ruim drie uur duurt. Als het op bepaalde momenten niet onsamenhangend was, zou dat niet eens zo erg zijn.  

Ik ga je niet veel meer uitleggen dan het basisidee, want eerlijk gezegd is dat niet nodig. Het is vooral een excuus dat ons vertelt dat er een gevecht is met een nieuwe Na’vi-clan en dat onze menselijke soldatenvrienden daar ergens bij betrokken zijn.

Dat is alles wat je moet weten om hem te bekijken.

Wat de personages betreft, een kwestie met iets meer inhoud —een beetje, denk niet dat dit Dostojevski is—, wekken de reacties van de personages en zelfs de dialogen niet het noodzakelijke epische gevoel op. 

Als voorbeeld twee scènes (zonder spoilers): de eerste, met Jake en Spider in het bos met het mes, waar beiden, vooral de jongen, doen alsof het hem allemaal niets aangaat. Hij huilt niet en toont geen enkele pijn. Ik geloof het niet.

De tweede is de slotscène met kolonel Quaritch. Zijn dialoog past niet goed. Er ontbreekt punch, of iets dat beter verklaart wat hij daarna doet.

Beide scènes zijn niet onbelangrijk; ze horen keerpunten te zijn, maar zo voelen ze niet.

Aan de positieve kant hebben we de slechterik van dienst. Varang is een ouderwetse schurk. Zo eentje uit thrillers van de jaren tachtig en negentig. Slecht, slecht, slecht. Een echte rotzak. Met dat gezicht waarin waanzin en verlangen samenkomen —een uitstekende Oona Chaplin— zorgt ze er steeds voor dat je wilt dat ze eindelijk krijgt wat ze verdient. Voor mij het beste van de film.

Ook Neytiri’s innerlijke transformatie vind ik positief en geloofwaardig. Van de aanvankelijke rouw tot haar uiteindelijke beslissing: een interessante boog.

Jake, de protagonist, en zijn zoon Lo’ak zijn meer van hetzelfde. Even vlak. En over Tuk en Kiri, ondanks hun centrale rol, kunnen we beter zwijgen.

Ook Quaritch is meer van hetzelfde, maar in dit geval op een goede manier. De film wordt interessanter telkens wanneer hij in beeld verschijnt.

Toch, hoewel de negatieve aspecten misschien zwaarder wegen dan de positieve, heeft de film één ding in zijn voordeel: ondanks dat hij enorm lang is —drie uur en een kwartier, ik herhaal het— is hij erg vermakelijk, en, op een enkele scène na, voelt hij niet lang of zwaar aan. Puur popcornvermaak.

Visueel (iets minder) indrukwekkend

Het lijkt meer op een videogame dan op een film. Ten goede en ten kwade.

Dat gebeurde al bij de vorige en minder bij de eerste. Ik dacht dat het kwam doordat er met verschillende snelheden werd opgenomen —er zijn scènes die met het dubbele aantal frames per seconde worden getoond, achtenveertig in plaats van de gebruikelijke vierentwintig— maar dat is het niet. Of niet alleen dat.

Ik zeg dit omdat hij zelfs op televisie, bij vierentwintig fps, nog steeds meer aanvoelt als een videogame van de nieuwste generatie dan als een film.

Misschien is het de omgeving, de personages, het gebruik van CGI… wat het ook is, wat je ziet is in elk geval geen gewone sciencefictionfilm. Als je daarin meegaat, prima. Zo niet, dan kan het je volledig uit het verhaal halen.

Hoe dan ook, het hele production design —de landschappen van de planeet, de luchten en oceanen, de planten, de dieren (gerecycled uit de vorige films), de belichting…— alles is spectaculair.

Alleen daarvoor is hij het kijken waard. Sterker nog, de film is het waard om te zien vooral hierom.

Ik heb hem in 4K op televisie gezien, maar ik wil hem opnieuw in 3D op de projector bekijken om te zien hoe dit aspect is geëvolueerd sinds het vorige deel, dat ik niet zo lang geleden nog eens zag.

Een film twee keer in zo korte tijd kijken, dat lukt alleen echt visueel indrukwekkende werken. Tenminste in mijn geval.

Conclusies

Ik heb gezien dat critici deze film plaatsen als Camerons slechtste, alleen nog boven zijn eerste lange film, Piranha II.

En ja, daar kan ik het mee eens zijn. Maar goed, deze man heeft een paar meesterwerken op zijn naam staan. En alles wat hij maakt, is om de een of andere reden de moeite waard om te zien.

Deze is daarop geen uitzondering, dus als je hem met de juiste verwachtingen bekijkt, zal hij je niet teleurstellen, vooral dankzij zijn weelderige visuele kant. Maar als je iets verwacht dat beter is dan Avatar (de eerste), dan zal hij je teleurstellen.  

In beide gevallen ben ik daar vrij zeker van.

Technische fiche

Veld	Gegeven
Nederlandse titel	Avatar: Fire and Ash
Oorspronkelijke titel	Avatar: Fire and Ash
Jaar	2025
Regie	James Cameron
Scenario	James Cameron, Rick Jaffa, Amanda Silver
Verhaal	James Cameron, Rick Jaffa, Amanda Silver, Josh Friedman, Shane Salerno
Productie	James Cameron, Jon Landau
Hoofdcast	Sam Worthington, Zoe Saldaña, Sigourney Weaver, Stephen Lang, Oona Chaplin, Cliff Curtis, Joel David Moore, CCH Pounder, Edie Falco, David Thewlis, Jemaine Clement, Giovanni Ribisi, Britain Dalton, Jamie Flatters, Trinity Jo-Li Bliss, Jack Champion, Brendan Cowell, Bailey Bass, Filip Geljo, Duane Evans Jr., Kate Winslet
Duur	3 u 15 min
Genre	Actie en avontuur, fantasy, sciencefiction
Land	Verenigde Staten
Oorspronkelijke taal	Engels
Première	19 december 2025
Distributeur	20th Century Studios / Disney
Classificatie	PG-13
Saga	Avatar
Deel	Derde film van de franchise
Hoofdpersonages	Jake Sully, Neytiri, Kiri, Lo’ak, Tuk, Spider, Quaritch, Varang
Premisse	James Cameron keert terug naar Pandora met Jake Sully, Neytiri en de Sully-familie in een nieuw avontuur dat wordt gekenmerkt door het conflict met een nieuwe Na’vi-clan en de terugkeer van oude dreigingen.