Star Wars: Maul – Shadow Lord: jedna z najlepszych rzeczy w najnowszym Star Wars

Star Wars: Maul – Shadow Lord to jedna z najlepszych rzeczy, jakie Star Wars wypuścił w ostatnich latach. Przez „rzeczy” rozumiem mainstream: seriale albo filmy, zostawiając na boku komiksy i gry, bo te też są i bywają bardzo ciekawe.

I nie (tylko) dlatego, że przywraca Dartha Maula, jedną z postaci, która dla szerokiej publiczności bardziej uderzyła estetyką niż tłem, ale dlatego, że serial rozumie, co z nim zrobić. Tak samo jak zrobiły to jego wcześniejsze występy w Rebels i Clone Wars.

Jest jasne, że Dave Filoni -który uczestniczył w trzech serialach- rozumie tę postać: nie stawia jej na ekranie tylko po to, żeby fan klasnął i tyle, lecz zawsze otacza ją bardzo atrakcyjną aurą i, w przypadku serialu, o którym mowa, daje jej kontekst, który jej służy: półświatek, przestępcze ambicje, inkwizytorzy, Mandalorianie, młoda padawanka i galaktyka, w której znienawidzone przez niego Imperium zaczyna zajmować wszystko.

To nie jest prosty złoczyńca o intensywnym spojrzeniu i podwójnym mieczu, którego obiecywały plakaty Mroczne widmo. To raczej zdradzony, rozczarowany ocalały, groźna tragiczna figura, której pragnienie zemsty przewyższa jej moce i, być może, antybohater.  

Jedna z tych postaci, które, gdy je poznasz, przestają być „złe” i stają się szare.

I serial bardzo dobrze to pokazuje.

Szybka opinia o serialu Darth Maul

Powiedzmy jasno: nie jest idealny, ale warto. Zwłaszcza jeśli masz już pewien kontekst z The Clone Wars i Rebels.

Dlatego nie zaczynałbym od tego miejsca uniwersum Star Wars, bo ktoś, kto nie wie, kim jest Maul, co mu się stało ani skąd jego relacja z władzą, nienawiścią i Imperatorem, będzie trochę zagubiony

Ale jeśli choć trochę znasz tę postać, nawet tylko z jej jedynego występu kinowego, bardzo możliwe, że serial dobrze ci podejdzie.

Do efektownej estetyki i cech z tamtego występu -nadal jest brutalny, agresywny i niebezpieczny- dochodzi ważny niuans: teraz jest też złamany. Ma ambicję, ale też rany. Chce kontrolować, ale wciąż jest kimś naznaczonym tym, że został wykorzystany, okaleczony i odrzucony.

I uwierz mi, to daje mu dużo więcej charakteru niż samo robienie groźnych póz, jak w Mrocznym widmie. W tym tkwi duża część uroku serialu, ale jest więcej rzeczy.

Zanim do nich przejdziemy, porozmawiajmy trochę o fabule.

O czym jest Maul – Shadow Lord, bez większych spoilerów

Serial pokazuje Dartha Maula na etapie, w którym próbuje poruszać się po marginesach galaktyki -i prawa, przewodząc Shadow Collective– podczas gdy Imperium umacnia swoją dominację.

To nie jest świetlista opowieść o Jedi, nadziei i galaktycznym przeznaczeniu.

Tutaj, jak w Andorze, wszystko jest brudniejsze. To wnętrzności imperium. Jego codzienność na ulicach.

Są przestępstwa, pościgi, niewygodne sojusze, Mandalorianie, inkwizytorzy i postacie, które przeżywają, jak potrafią, w coraz bardziej zamkniętym uniwersum.

Serial zachowuje DNA Star Wars, z dobrymi, złymi, robotami, pościgami statkami i wszechobecną Mocą, jasne, ale przenosi je w rejon bardziej mroczny, uliczny i mniej „wyniosły”.

I ta bardziej przyziemna galaktyka też działa.

Maul jako antybohater?

Jednym z wielkich sukcesów serialu jest to, że nie zmienia Maula w bohatera.

Bo nim nie jest.

Maul pozostaje Maulem. Nadal potrafi manipulować, zdradzać i podejmować nieetyczne decyzje. Serial nie próbuje nagle zrobić z niego kogoś szlachetnego ani odkupionego bez powodu. A przecież w pewnym momencie myślisz, że może tak się stanie.

Ale tak się nie dzieje, co czyni go ciekawszym.

Jego walka z Imperatorem stawia go w moralnie bardziej niejednoznacznej pozycji. Oczywiście nie jest dobry, ale naprzeciwko stoi coś jeszcze gorszego. A kiedy złoczyńca mierzy się z większym potworem, pojawia się ta szara strefa, którą Star Wars powinno badać częściej.

Relacja z młodą padawanką działa właśnie dlatego. Maul może chronić, uczyć albo troszczyć się o kogoś, ale to nie znaczy, że przestaje być niebezpieczny. Może mieć ludzkie gesty i nadal być zagrożeniem. Bo wszystko pasuje do jego planu.

Ta sprzeczność podtrzymuje sporą część serialu.

Podoba mi się też, że nie ukrywa jego fizycznych słabości. Jego robotyczne nogi nie są tylko detalem ciągłości. Przypominają, że Maul jest postacią odbudowaną, dosłownie.

Ocalony, który w kilku momentach robi wrażenie, ale jest też kimś słabszym od wszechmocnego Vadera. I kimś, kto dźwiga wszystkie swoje porażki, psychicznie i fizycznie.

Co mi się podobało

Oprócz potraktowania głównej postaci, o którym już mówiliśmy, w serialu jest jeszcze kilka dość pozytywnych punktów.

Postacie drugoplanowe, które nie wyglądają jak zapychacz

Na przykład nie zależy wyłącznie od Maula.

To ważne, bo Star Wars ma niebezpieczną tendencję do chowania się za swoimi wielkimi nazwiskami. Klasyczne postacie, znane rody, rozpoznawalne mrugnięcia i figury, które pojawiają się niemal z obowiązku (cześć, rodzino Skywalkerów).

Tutaj, podobnie jak w The Mandalorian, serial tworzy mały ekosystem wokół protagonisty. Są nowe albo mniej znane postacie, które mają funkcję, ton i coś w rodzaju własnej historii.

Nie czekają, aż Maul wejdzie na scenę.

Są tam po to, żeby pchać historię, kontrastować z nim i sprawiać, że ten świat wydaje się większy niż zwykły powrót popularnej postaci.

Przede wszystkim mistrz Jedi Eeko-Dio Daki, jego padawanka Devon Izara i kapitan Brander Lawson. W mniejszym stopniu jego syn i Rook Kast.

Two-Boots działa na przykład jako komediowe odciążenie, ale nie sprawia wrażenia klauna w stylu Jar Jar Binksa wciśniętego na siłę. Wnosi trochę człowieczeństwa i sympatii w dość mroczne otoczenie, i to się ceni.

To jeśli chodzi o „dobrych”, ale „źli” też spełniają swoje zadanie.

Inkwizytorzy robią wrażenie bez potrzeby sięgania po stałe ikony

Ci inkwizytorzy -Marrok i Eleventh Brother- choć nie są nowi, są jednym z najlepszych dodatków serialu.

I są nimi dlatego, że nie muszą stać się kolejną wielką klasyczną ikoną.

Budzą respekt, nie musząc być mitycznymi złoczyńcami. Działają jako zagrożenie pośrednie, jak psy gończe Imperium, jako przypomnienie, że imperialna machina nie zależy tylko od gigantycznej postaci wiadomo kogo.

Właśnie o takich postaciach mówię, gdy na początku wspominam o potrzebie i możliwościach rozszerzania sagi.

Bo jeśli każde ważne zagrożenie musi podpierać się legendarną postacią, uniwersum robi się mniejsze. Natomiast kiedy inkwizytorzy działają, Imperium wydaje się szersze, lepiej zorganizowane i bardziej niebezpieczne.

Są poziomy:

Jest anonimowy stormtrooper ze swoją jarmarczną laserową strzelbą.

Jest imperialny urzędnik-biurokrata.

Są ci łowcy wyszkoleni do ścigania, zastraszania i niszczenia.

A ponad nimi są nazwiska, które wszyscy znamy.

Im większe i atrakcyjniejsze są warstwy pośrednie, tym mocniejsze będzie uniwersum Star Wars. Ten serial jest tego dobrym odzwierciedleniem.

Kryminalne, noirowe i mniej czyste Star Wars

Kryminalny/noirowy ton nadaje dużo osobowości Maul – Shadow Lord.

To inny kontekst niż typowa tradycyjna opowieść heroiczna. Pamiętajmy, że to postać (od)rodzona z urazy, przemocy i manipulacji. Umieszczenie jej w bardziej mrocznym otoczeniu nie jest decyzją niespójną.

Bo poza ratowaniem galaktyki przed Imperium jest wiele historii pobocznych do opowiedzenia.

Są policjanci, przestępcy, legalne interesy i inne bardziej podejrzane.

Znów, ta zmiana skali, którą widzieliśmy już w Andorze, świetnie służy Star Wars.

Franczyza nie musi zawsze działać w trybie przepowiedni, rodu, przeznaczenia i wielkiej finałowej bitwy. Bo to niemożliwe. I stąd rozczarowania w kinie.

Ostatnio lepiej działa, gdy patrzy w konkretny zakątek galaktyki i pozwala postaciom kręcić się tam po swojemu.

Odcinki mijają błyskawicznie

Kolejny plus: rytm.

Odcinki są krótkie, idą prosto do celu i prawie zawsze zostawiają poczucie postępu. Nie ma za dużo tłuszczu. Nie rozsiada się na pół godziny, żeby tłumaczyć rzeczy, które już zrozumiałeś.

Filoni pokazał, że świetnie radzi sobie w tym formacie:

Wchodzi.

Zarysowuje konflikt.

Przesuwa postacie.

Wychodzi.

Dzięki temu ogląda się to bardzo łatwo.

Jest narracja. Jest puls. Jest ochota zobaczyć następny.

Właściwie pomyślałem nawet, że gdyby zmontowali to jako trzy- albo czterogodzinny film z kilkoma cięciami, działałoby znakomicie.

Animacja i strona techniczna: jedna z najmocniejszych rzeczy w najnowszym Star Wars

Technicznie serial stoi na bardzo wysokim poziomie.

Animacja ogromnie ewoluowała od czasu The Clone Wars, choć zachowuje pewne charakterystyczne cechy (jak „kartonowe” twarze), moim zdaniem celowo, a nie z braku możliwości poprawy.

Zobaczysz ujęcia, które spokojnie pasowałyby do serialu albo filmu aktorskiego

Akcja jest czytelna, a inscenizacja bardzo dobra. Nie sprawia wrażenia produktu mniejszego kalibru (raczej przeciwnie) ani zwykłego elementu do uzupełnienia kanonu czy biblioteki Disney+.

A najlepsze jest to, że techniczne wykonanie współgra z tonem: Maul porusza się tak, jak powinien. Inkwizytorzy mają obecność. Scenografie mają atmosferę. Akcja ma ciężar, wsparta świetnym dźwiękiem.

To bardzo klasyczny styl: tutaj walki, pościgi i momenty napięcia są jasne. Wiesz, gdzie jest każda postać, co się dzieje i dlaczego ma to znaczenie.

Co mi się nie podobało

Niewiele, ale coś jednak jest.

Zgrzytnął mi pewien zabieg, którego Maul używa więcej niż raz, żeby wymknąć się prześladowcom. Nie przez sam zabieg, ale przez powtórzenie. W pewnym sensie wydaje mi się to brakiem pomysłów scenarzystów.

Drugi minus, jaki widzę, to potrzeba wprowadzenia ważnej klasycznej postaci.

Tak, działa, kiedy się pojawia. Serial potrafi nadać temu wagę, nie przeciąga tego ponad miarę i doskonale rozumie, że przy niektórych postaciach często wystarczy sama obecność.

Ale mam też wrażenie, że Maul – Shadow Lord mógł się bez niej obejść.

Nie dlatego, że przeszkadza. Nie przeszkadza. Właściwie zostawia mocne momenty. Problem jest inny: czuć tę tak typową dla najnowszego Star Wars potrzebę wyciągnięcia rozpoznawalnej figury, żeby sztucznie podnieść wagę historii.

A ten serial aż tak tego nie potrzebował.

Miał już konflikt.

Miał już postacie drugoplanowe.

Miał już ton.

Miał już inkwizytorów.

Miał już Maula w wystarczająco interesującej pozycji.

Czasami Star Wars powinno bardziej ufać temu, co właśnie zbudowało, a mniej otwierać szufladę ze starymi ikonami.

Czy to pojawienie coś dodaje? Może w tym konkretnym serialu tak. Ale przypomina też, że franczyza nadal trochę boi się iść bez trzymania się swoich najbardziej znanych figur.

Ostateczny werdykt

Star Wars: Maul – Shadow Lord to bardzo dobry serial animowany.

Nie wymyśla Star Wars na nowo, ale rozumie coś, o czym franczyza zbyt często zapomina: samo przywrócenie znanych postaci nie wystarczy. Trzeba dać im kontekst, który jest tego wart.

I tutaj on jest.

Maul utrzymuje serial, ale go nie monopolizuje. Drugoplanowi nie są NPC-ami, inkwizytorzy podnoszą poziom zagrożenia, kryminalny ton daje mu własną tożsamość, a animacja towarzyszy temu bez wrażenia technicznej wystawy.

Z drugiej strony jego wady są minimalne.

I dlatego wydaje mi się jedną z najlepszych rzeczy w najnowszym Star Wars.

Karta techniczna

Dokładny tytuł	Star Wars: Maul – Shadow Lord
Rok	2026
Czas trwania	1 sezon, 10 odcinków; ok. 25 min na odcinek
Reżyser	Dave Filoni – twórca. Brad Rau – reżyser nadzorujący
Główna obsada	Sam Witwer, Gideon Adlon, Wagner Moura, Dennis Haysbert, Richard Ayoade, Chris Diamantopoulos
Oficjalny gatunek	Akcja i przygoda, Animacja, Science fiction, Kryminał
Kraj	Stany Zjednoczone
Dostępny na	Disney+